Kerstavond 2009. Een mooi moment om terug te kijken en te reflecteren op de gebeurtenissen van het afgelopen jaar. Want het was wederom een spannend jaar. Ditmaal gelukkig met een happy finish door de beëindiging van de ‘koude handelsoorlog’ tussen de Amerikanen en Chinezen.
Beleggers hebben het jaar uiteindelijk met een mooie eindejaarsrally opgelucht af kunnen sluiten. Ineens ziet 2010 er een stuk zonniger uit.
2009 was vooral een jaar van geduldig wachten op de échte koopmomenten. Met name de aandelenmarkten hebben een aantal valse starts gemaakt. Vanuit de kredietcrisis in 2008 was de onderliggende economische trend begin 2009 slechter dan ooit. De wereldeconomie was eind 2008 gewoon letterlijk tot stilstand gekomen.
Alsof de motor van je auto afslaat en je hem niet meer aan de praat krijgt. De ANWB (de ECB), kan er ook niets aan doen en sleept hem naar de garage. Daar aangekomen staat een leger monteurs (de centrale bankiers en ministers van financiën van de G-20) klaar. Ieder voor zich begint aan de auto te sleutelen. Een duidelijke lijn is niet te ontdekken en niemand lijkt goed te weten wat te doen.
En zo stommelde de wereldeconomie 2009 binnen. Banken werden genationaliseerd, bedrijfswinsten verdampten, de werkloosheid schoot als een speer omhoog.
Opeens staat één van de monteurs op en neemt de leiding (Bernanke). Hij doorziet de problemen en stelt voor de v-snaar te vervangen en de tank vol te gooien met V-Power. En warempel, de auto start inderdaad. Onder luid gejuich van de monteurs rijdt de auto de garage uit.
De leading indicators van de industrie bleken in de eerste helft van 2009 zowel in de VS, China en Europa te herstellen. De afbouw van voorraden was in de voorgaande maanden zo snel gegaan dat begin 2009 een herstelfase startte. De V-power had letterlijk voor een ‘v-shaped’ herstel gezorgd.
Echter, een paar kilometer verder begint de auto alweer te stotteren en moet de garage opnieuw worden opgezocht. Nu zijn er nieuwe monteurs in de garage aanwezig (Summers en Geithner). “We know how to fix this car! Get rid of that Chinese mechanic, he is no team player.” Witheet verlaat de Chinees de garage, maar niet voordat hij de benzinetank lek prikt. De overige monteurs reageren furieus en van repareren komt niets meer terecht.
Het was een broeierige lente. Ondanks de opleving in de industriële sector gingen bedrijven door met grootschalige kostenreducties. Door de ontslagrondes nam de druk op regeringsleiders snel toe. De regering in China moest zelfs handelend optreden om de sociale onrust, precies twintig jaar na het Tiaman-plein, het hoofd te bieden.
In een uiterste poging de situatie te verbeteren devalueerden ze uiteindelijk de yuan met 20 procent. Amerikanen en Europeanen reageerden verontwaardigd en dreigden met tegenmaatregelen waarop financiële markten na een sterk eerste half jaar weer ver wegzakten.
In de garage gebeurt nog steeds weinig. Obama neemt het woord en vraagt of één van de andere 19 monteurs een idee heeft. Achteraan steekt iemand schielijk zijn vinger op. Wouter Bos: “Ik heb nu een half jaar meegedraaid in de Board van ING”, klinkt het enigszins bedeesd.” En ik mocht vorige maand mee naar de Formule-1 race in België. Tjonge, daar weten die mecaniciens in de pits wat teamwork is. In 30 seconden hadden ze die auto weer aan de praat”. Obama applaudisseert: “Yes, we can!”. De strijdbijl wordt begraven en Bernanke zet met input van de Chinezen, Duitsers en Fransen opnieuw de lijnen uit. In no time is de auto gerepareerd en rijdt met een enorme snelheid de garage uit. Er klinkt een enorm gejuich: “Yes, We Won!”
En geen centrale bankier die de komende jaren nog op de rem durft te trappen……
Lars Dijkstra is chief investment officer van Kempen Capital Management.