U heeft zo ongeveer in uw eentje een van de ergste economische crises in de Amerikaanse geschiedenis veroorzaakt. U staat hoog op het lijstje van te lynchen figuren.
Deze ondubbelzinnige boodschap komt van een Amerikaanse senator en is gericht aan de voorzitter van het Amerikaanse stelsel van centrale banken, de Fed. De boodschap stamt echter niet uit de huidige crisis, maar werd al in 1981 gemaakt en was gericht tegen de toenmalige Fed-voorzitter: Paul Volcker.
In zijn in 2007 uitgekomen memoires beschrijft Alan Greenspan, die hem als bankpresident opvolgde, deze episode. De onafhankelijkheid van de Fed was en is niet voor iedereen heilig. De Fed krijgt haar bevoegdheden van de regering en diezelfde regering kan ze ook weer intrekken.
Ergste wat kan gebeuren
Na alles wat er in de Verenigde Staten de afgelopen jaren is misgegaan, zou dat nu wel het ergste zijn wat er zou kunnen gebeuren. Een onafhankelijke Fed is de komende jaren van cruciaal belang voor de langetermijnontwikkeling van de wereldeconomie.
Als de huidige deflatoire druk van de kredietcrisis verdwijnt en de inflatiedruk en de reële rentetarieven stijgen, zal een restrictief monetair beleid nodig zijn om de inflatie binnen de perken te houden. Met de scherp stijgende schulden van overheden ben ik er niet gerust op dat deze beslissing bij politici in goede handen is.
Het lijkt erop dat het gevecht hierover nu in alle hevigheid is losgebarsten. Zowel de huidige als de voormalige voorzitter van de Fed, Ben Bernanke respectievelijk Paul Volcker, hebben de afgelopen weken het podium beklommen om de politieke greep naar de macht bij de Fed te voorkomen.
Niet het moment
Bernanke hield voor een gehoor van Amerikaanse wetenschappers een doortimmerd betoog waarom de zeepbel op de huizenmarkt niet te wijten is aan een te ruim monetair beleid van de Fed.
Niet dat de Fed geen fouten heeft gemaakt maar, zoals Volcker eerder deze maand zei: ‘Dit is niet het moment om de rol te verzwakken van die ene instelling, het stelsel van Amerikaanse centrale banken, dat al lange tijd het respect en vertrouwen van Amerikanen en de hele wereld afdwingt.’
De vrees van Greenspan blijkt uit de vergelijking die hij in zijn memoires trekt tussen de Fed en de Europese Centrale Bank (ECB): ‘Met de ECB heeft Europa een in historisch opzicht unieke instelling gesmeed - een onafhankelijke centrale bank.
Standbeeld
Ik heb het sterke vermoeden dat het grote problemen zou opleveren om daarover nu de consensus te bereiken die in 1992 wel werd bereikt. Ironisch genoeg dwarsboomt datzelfde gebrek aan consensus ook elke poging om die onafhankelijkheid van de ECB weer terug te schroeven.’
Wat mij betreft verdient Ben Bernanke een standbeeld voor de manier waarop hij de wereldeconomie heeft behoed voor een catastrofe. Een stevige sokkel wil ik desnoods zelf wel betalen, zolang Amerikaanse politici hem er maar niet af trekken.
Lars Dijkstra Chief Investment Officer Kempen Capital Management.
De informatie in deze column dient niet te worden opgevat als beleggingsadvies, beleggingsaanbeveling, aanbod of uitnodiging om effecten te kopen, te verkopen of anderszins te verhandelen.