De Indonesische economie is na tien jaar van hoge groei flink aan het vertragen. De druk neemt toe door de dalende vraag naar grondstoffen vanuit China, door de geleidelijke normalisering van het Amerikaanse monetaire beleid en een onvermijdelijke daling in overheidsuitgaven.
BBP-groei is nu nog zo’n 5 procent, maar zonder grote beleidsveranderingen lijkt een verdere vertraging tot 4 procent steeds waarschijnlijker te worden. De laatste keer dat Indonesië met 4 procent groeide was in de nasleep van de wereldkredietcrisis van 2008.
De economie zit vast door een te hoge afhankelijkheid van buitenlands kapitaal en een structureel laag vertrouwen van Indonesiërs in hun eigen financiële systeem. Kredietgroei, nu nog 15 procent, kan alleen sterk kan blijven als de banken meer buitenlands kapitaal kunnen aantrekken.
Renteverhoging
En hier begint het nu te knijpen. De Amerikaanse monetaire autoriteiten zullen in de komende kwartalen beginnen met renteverhogingen, wat de kapitaalstromen naar de hoog-renderende opkomende markten, zoals Indonesië, onder druk zullen zetten.
De Indonesische centrale bank houdt de rente hoog om een groot kapitaaltekort en een financiële crisis te voorkomen. De rupiah is kwetsbaar, ook al omdat de lopende rekening en overheidsbegroting flinke tekorten hebben.
De belangrijkste reden voor deze tekorten zijn de hoge brandstofsubsidies, die maar liefst 25 procent van de totale overheidsuitgaven beslaan. Zonder stevige kortingen op deze subsidies blijven de onevenwichtigheden in stand en is er nauwelijks ruimte voor investeringen in infrastructuur die het land zo dringend nodig heeft. Door de rente hoog te houden voert de centrale bank de druk op de regering op om het subsidieprobleem op te lossen.
Jokowi
Gelukkig is er net een nieuwe president gekozen die volgende maand wordt geïnstalleerd. Jokowi wordt gezien als een hervormer. Het zal moeten blijken of hij in staat is voldoende steun te krijgen voor de beleidsveranderingen die het hardste nodig zijn.
Waarschijnlijk gaan de subsidieverlagingen er wel komen. Veel keus heeft de nieuwe president niet. Het begrotingstekort zit tegen de 3 procent-limiet, die in Indonesië wettelijk is vastgelegd. Geen ingrijpen in de subsidies betekent automatisch dat andere uitgaven verder verlaagd moeten worden en dat investeringen in infrastructuur niet kunnen doorgaan.
Boost aan vertrouwen
Een daadkrachtig optreden van de nieuwe president zou een zeer welkome boost geven aan het vertrouwen in Indonesië, waardoor private investeringen kunnen toenemen en wellicht de negatieve impact van de begrotingsreparatie, de dalende vraag naar grondstoffen vanuit China en de negatieve kapitaalstromen kunnen compenseren.
In tegenstelling tot veel andere opkomende markten heeft Indonesië in ieder geval een nieuwe regering met een hervormingsgezinde president die zich als gouverneur van Jakarta positief bewezen heeft.
Economische groei zal waarschijnlijk nog verder dalen, maar de mogelijkheden om de groeivooruitzichten te verbeteren zijn goed. Om deze reden is Indonesië een van de meest aantrekkelijke opkomende markten van dit moment.
Maarten-Jan Bakkum is beleggingsstrateeg opkomende markten bij ING Investment Management.
De informatie in deze column dient niet te worden opgevat als beleggingsadvies, beleggingsaanbeveling, aanbod of uitnodiging om effecten te kopen, te verkopen of anderszins te verhandelen.