Het geleidelijke herstel van de economische groei in emerging markets van de laatste maanden is recentelijk weer wat afgezwakt. Dit is teleurstellend.
Sinds het begin van de zomer konden we juist een verbreding van het herstel waarnemen: steeds meer landen leken langzaam uit de crisis op te krabbelen.
De belangrijkste aanjager van het herstel was het soepele monetaire beleid in de VS en Europa. Als gevolg van aantrekkende kapitaalstromen konden valuta in de opkomende wereld appreciëren en rentes dalen. Ondertussen zagen we de eerste bemoedigende tekenen van herstel in investeringsgroei, iets wat al jaren niet was voorgekomen.
Maar nu dus een terugval. We wisten altijd al dat het herstel broos was – de structurele groeivertraging in China, de zwakke vooruitzichten voor grondstoffenprijzen, de lage wereldhandelsgroei en de excessieve kredietgroei in de goede jaren blijven belangrijke factoren die groei in de opkomende wereld negatief beïnvloeden.
Ruimte voor herstel
Maar vanaf het huidige groeiniveau van 4 procent is er ruimte voor herstel, vooral als kapitaalstromen naar emerging markets blijven profiteren van de ultra-lage of zelfs negatieve rentes in de VS en Europa. En als de beleidsverbeteringen die duidelijk zichtbaar zijn in India en Indonesië, navolging vinden ook in andere landen, zou het groeiherstel zelfs kunnen verrassen.
Deze situatie, van een gunstig internationaal liquiditeitsplaatje en meer bewijs van binnenlandse hervormingen, blijft relevant. We zien dit een duidelijk positief effect hebben op de meeste grote opkomende markten, inclusief de belangrijkste, China.
De landen die verantwoordelijk zijn voor de recente groeiterugval zijn zonder uitzondering de landen waar een hoog politiek risico voor toenemende onzekerheid zorgt. Bedrijfsinvesteringen worden uitgesteld en consumenten voelen zich te onzeker om grote aankopen te doen.
De scherpe verslechtering in economische data in Turkije, Zuid Afrika, de Filipijnen, Thailand en Brazilië van de laatste weken komt ondanks de positieve internationale omgeving voor emerging markets. In deze landen is de toenemende binnenlandse onzekerheid duidelijk de dominante factor geworden.
Duidelijke positieve ontwikkelingen
Het gemiddelde groeimomentum in de opkomende wereld is nu dus verslechterd door een groepje probleemlanden. Dit wil niet zeggen dat het gehele EM-groeiherstel dood is. Integendeel, we zien duidelijk positieve ontwikkelingen in de andere landen.
Gelukkig zijn dit de grotere economieën, waar de lange-termijnvooruitzichten sowieso al beter waren. De beleidsverbeteringen en aantrekkende infrastructuurinvesteringen in India, Indonesië en Colombia zijn goede voorbeelden van een positieve trend. China blijft een probleemgeval, door zijn toenemende afhankelijkheid van krediet, maar op het moment lijkt het risico op een scherpe groeivertraging afgewend.
Belangrijker dan de observatie dat de gemiddelde groei weer wat terugvalt is dat de verschillen binnen de opkomende wereld snel toenemen. De tweedeling tussen de grotere, relatief gezonde economieën met een zeker hervormingsmomentum aan de ene kant en de fundamenteel zwakkere, politiek instabiele economieën aan de andere kant wordt steeds duidelijker.
In de eerste groep zal de groei blijven verbeteren. In de tweede groep zullen, bij het uitblijven van radicale koerswijzigingen of een regeringswissel, de economische problemen waarschijnlijk groter worden.
Maarten-Jan Bakkum is senior beleggingsstrateeg opkomende markten bij NN Investment Partners.
De informatie in deze column dient niet te worden opgevat als beleggingsadvies, beleggingsaanbeveling, aanbod of uitnodiging om effecten te kopen, te verkopen of anderszins te verhandelen.