Het organiseren van een WK voetbal in een land dat een politieke, economische en sociale crisis doormaakt is risicovol. Dit is de afgelopen jaren flink onderschat, door de FIFA, maar zeker ook door de Braziliaanse autoriteiten.
Nu het toernooi begonnen is en stakingen en rellen het nieuws beheersen, is de spanning voelbaar. En duidelijk zichtbaar op de gezichten van zowel Sepp Blatter als Dilma Rousseff tijdens de openingswedstrijd tussen Brazilië en Kroatië.
Maar Brazilië kon deze wedstrijd niet verliezen. De risico’s voor het toernooi, de FIFA-leiding en de politieke toekomst voor President Dilma waren simpelweg te groot. Wel pijnlijk dat er drie dubieuze beslissingen van de scheidsrechter nodig waren voor de Braziliaanse winst.
Genadeklap
Nu een vroege uitschakeling Brazilië waarschijnlijk bespaard blijft, kan het voetbalenthousiasme de sociale onvrede wellicht wat naar de achtergrond gaan duwen. Voor Dilma is dit cruciaal. Zij wil in de verkiezingen van oktober herkozen worden. Een chaotisch toernooi zonder Braziliaans succes zou de genadeklap voor de toch al moeizaam lopende Dilmacampagne kunnen zijn.
In de afgelopen maanden is de populariteit van de president flink gedaald. Ondanks de vele subsidieregelingen en belastingvoordelen waar grote delen van de Braziliaanse bevolking van geprofiteerd hebben. En ondanks de 33 procent stijging van het minimumloon alleen al tijdens Dilma’s regeerperiode. De president was nooit echt populair, maar nu de economische groei blijft wegzakken en er per saldo banen verdwijnen na jaren van sterke banengroei, verliest ze duidelijk terrein ten opzichte van de oppositie.
Het economische tij zal Dilma niet meer kunnen keren voor oktober. Daar is het binnenlands investeringsklimaat te slecht voor en de vraag naar Braziliaanse goederen in het buitenland te zwak. Haar hoop op een herverkiezing is voornamelijk gebaseerd op de loyaliteit van de mensen met de laagste inkomens en op een spetterend WK.
Positioneren voor verandering
Ondertussen beginnen beleggers zich voorzichtig te positioneren voor een mogelijke overwinning van de hervormingsgezinde oppositie. De belangrijkste oppositiekandidaat, Aécio Neves, zou bij winst een heel ander economisch beleid voeren. Hij zou de rol van de overheid in de economie terugbrengen en met fiscale hervormingen proberen de structureel hoge inflatie en rente te verlagen.
Een overwinning van Aécio zou goed nieuws zijn voor potentiële BBP-groei en bedrijfswinsten. Hier liggen kansen voor beleggers. Zeker als het WK niet het grote succes wordt waar Dilma zo op hoopt.
Maar als het Braziliaanse team blijft winnen en de onrust in de steden wat afneemt, dan zou de Dilmacampagne wind in de rug kunnen krijgen. Dan neemt de kans op een tweede termijn voor Dilma toe. Dit zou de Braziliaanse economie en markt geen goed doen.
Het belang van het WK voor de Braziliaanse politiek kan moeilijk overschat worden. De perceptie van het toernooi bij het electoraat zou wel eens de beslissende factor in de zeer belangrijke verkiezingen van oktober kunnen worden.
Maarten-Jan Bakkum is beleggingsstrateeg opkomende markten bij ING Investment Management.
De informatie in deze column dient niet te worden opgevat als beleggingsadvies, beleggingsaanbeveling, aanbod of uitnodiging om effecten te kopen, te verkopen of anderszins te verhandelen.