De halvering van de olieprijs in minder dan een jaar tijd is in principe goed nieuws voor de wereldeconomie. Het IMF schat dat de daling een positief effect op de wereld BBP-groei heeft van tussen de 0,3 en 0,7 procentpunt in 2015. De vraag is echter of het ook goed nieuws is voor beleggers.
De impact zal hoe dan ook sterk uiteen lopen voor verschillende sectoren en landen.
Ed Yardeni, van Yardeni Research in New York, verwacht dat het op zijn minst een ‘zero-sum game’ zal zijn, waarbij de negatieve impact op de energiebedrijven gecompenseerd zal worden door de positieve gevolgen voor ondernemingen in andere sectoren. Vooralsnog blijkt dit echter niet uit de recente winsttaxaties van analisten.
Neerwaartse bijstellingen
Prognoses voor de eerste kwartaalwinst van de Standard & Poor’s 500 Index zijn gedaald met 6,4 procentpunt ten opzichte van drie maanden geleden. Dit is de grootste daling sinds 2009, op basis van meer dan 6.000 schattingen van analisten samengesteld door Bloomberg. Alleen in de sector nutsbedrijven vond geen neerwaartse bijstelling plaats.
De winsten van energieproducenten zoals Exxon Mobil en Chevron zullen dit kwartaal circa 35 procent dalen schatten analisten. In oktober verwachtten analisten nog gelijkblijvende winsten. Ook toeleveranciers van de olie-industrie zoals machinebouwer Caterpillar ondervinden de gevolgen. Deze industrie is goed voor een derde van alle investeringsuitgaven in de Standard & Poor’s 500 Index volgens Deutsche Bank.
Het pessimisme over de winsten komt op het moment dat de aandelenrally van de afgelopen drie jaar aandelenwaarderingen op het hoogste niveau heeft gebracht sinds 2010. Na een stijging van meer dan 10 procent voor het derde jaar op rij in 2014, is de koerswinstverhouding van de Standard & Poor’s 500 index opgelopen tot 18,5. Dit is 13 procent hoger dan het 10-jarig gemiddelde. Daarnaast is de beweeglijkheid van de aandelenmarkt sterk toegenomen.
Wanbetalingen
Als gevolg van de halvering van de olieprijs zullen oliemaatschappijen investeringen schrappen. Banken en beleggers zullen te maken krijgen met wanbetalingen. Fitch Ratings zei vorige maand dat, als de olieprijs langdurig onder de 50 dollar per vat blijft, dit waarschijnlijk zal leiden tot een sprong in de kredietverliezen. Vooral bedrijven die actief zijn in de schalieolie zullen het moeilijk krijgen aangezien zij hogere productiekosten hebben en veelal scherper gefinancierd zijn.
De vraag is echter of analisten in andere sectoren nu al in staat zijn om de gevolgen van de lagere olieprijs goed in te schatten. Een mogelijk onderschat, positief effect kan dus zijn dat analisten in de andere sectoren nog niet in staat zijn gebleken om de positieve impact (lagere kosten) in te schatten en te verwerken in hun winsttaxaties. Analisten van oliebedrijven zijn over het algemeen echter snel met het aanpassen van hun verwachtingen aan de actuele situatie op de oliemarkt.
Marc Bressers is partner bij Wealth Management Partners