Welke van de grote wereldaandelenmarkten haalde in 2012 het beste rendement: De Verenigde Staten, de Eurozone, het Verenigd Koninkrijk of Japan? Inderdaad, Japan. En dat was allemaal te danken aan één man: Shinzo Abe.
Terug van weggeweest. Zijn eerste termijn als minister president van Japan werd bekort door een maag- en darmziekte, maar nu is hij ‘back with a vengeance’. Bij de verkiezingen van 16 december behaalde Shinzo Abe met de LDP een absolute meerderheid in het Lagerhuis.
En hij staat klaar om zijn verkiezingsprogramma uit te voeren: meer samenwerking tussen de Centrale Bank van Japan (BoJ) en de regering, met als doel de inflatie naar 2 procent te brengen en een stimuleringspakket van de overheid om de economie aan de praat te krijgen.
Deflatie moet stoppen
De jarenlange deflatie moet stoppen, alle registers gaan open. De BoJ heeft wel overheidsobligaties opgekocht, maar volgens Abe is het allemaal niet genoeg. In de VS en in Europa heeft de geldverruiming wel het gewenste effect: de nominale rente minus de inflatie ligt onder de nul en daar is Abe jaloers op. Dus, zo vindt hij, moet de BoJ beter zijn best doen. En als het niet gaat met de huidige president dan moet er een ander komen die zijn oor wel laat hangen naar wat Abe wil.
Het tekort op de overheidsbegroting bedraagt in Japan zo’n 6 procent van het BBP. De bruto overheidsschuld bedraagt 220 procent van het BBP. En nog is het niet genoeg. Om de economie te stimuleren gooit Abe er nog eens een stimuleringspakket tegen aan. De internationale beleggers reageren in paniek, paniek om te kopen wel te verstaan.
Hoop
Ze hadden de Japanse beurs afgeschreven, maar nu biedt de zwakke yen hoop. De yen verzwakt tegen de dollar en de euro en dat is goed voor Japan, dan kunnen bedrijven namelijk meer verdienen aan hun export. De Topix, de graadmeter voor de Japanse beurs, steeg in het laatste kwartaal van 2012 met 17 procent. En de opmars gaat in 2013 verder.
Als je in ogenschouw neemt hoe het land er voor staat is dat niet goed te begrijpen, maar wel interessant. Want in Japan zullen de gevolgen van de combinatie van roekeloze monetaire politiek en een onverantwoord begrotingsbeleid als eerste pijnlijk duidelijk worden. Stel dat het plan lukt, de inflatie gaat naar 2 procent, dan gaat de lange rente in Japan minstens verdubbelen. Om de enorme overheidsschuld te financieren betaalt Japan nu 25 procent van de begroting aan rentelasten, op termijn dus 50 procent.
Wie wil deze overheid nog financieren? Met dit toekomstbeeld zal de yen verder verzwakken, want ook de Japanners zelf zullen tot de conclusie komen dat de toekomst van hun vermogen niet in Japan ligt. Een zwakke yen is op korte termijn gunstig voor de beurs, maar op de lange termijn is dat moeilijk vol te houden.
Veel Japanse bedrijven houden hun goed gevulde bedrijfskassen aan in Japanse staatsobligaties. Japanse verzekeraars en banken zitten tot over hun oren in Japanse staatsleningen. Er komt een tijd dat de zon ondergaat in Japan.
Mark Glazener is manager van het Robeco-fonds van Robeco.
De informatie in deze column dient niet te worden opgevat als beleggingsadvies, beleggingsaanbeveling, aanbod of uitnodiging om effecten te kopen, te verkopen of anderszins te verhandelen.