Warren Buffett heeft eens gezegd: ‘Met mijn beleggingen ben ik altijd op zoek naar economische kastelen die beschermd worden door een onneembare slotgracht.’
In een kapitalistische maatschappij is de concurrentie immers steeds bezig om de slotgracht te slechten. Een economisch kasteel met een mooi brede slotgracht kan de vijand buiten houden en bovengemiddelde rendementen halen. Maar de vijand zal steeds weer proberen om het concurrentievoordeel te verkleinen en te profiteren van eenzelfde bovengemiddeld rendement.
Concurrentievoordeel
Velen hebben getracht om handen en voeten te geven aan het concurrentievoordeel dat de breedte van de slotgracht bepaalt. Op de gerenommeerde business schools leer je over kostenvoordelen (bijv. geografische ligging), schaalvoordelen, immateriële activa (bijv. merknamen), kosten van verandering van leveranciers enzovoort, enzovoort. Onlangs las ik een verhelderend stuk van een Amerikaans researchbureau, Coburn Ventures. Zij zijn niet groot, maar wel anders. Coburn Ventures en de oprichter Pip Coburn denken al jaren na over economische kastelen en slotgrachten en kwamen tot de volgende kenmerken van onneembare burchten.
Kastelen en burchten
Kasteelbedrijven hebben hun gloriedagen achter zich liggen. Ze groeien niet meer met dubbele cijfers. Je moet denken aan een groei van zo’n 5 tot 10%. Dus niet de Googles en de Amazons van deze wereld. Waarom niet? Het besturen van een onderneming met een razendsnelle groei is moeilijk en beleggen erin is zo mogelijk nog moeilijker. Beleggers zijn doorgaans graag bereid om te betalen voor hoge groei, maar het is lastig om goed in te schatten wanneer de groei afvlakt en dat is wel cruciaal voor de waardering. Bedrijven met de kenmerken van een kasteel opereren in markten die nog wel groeien, maar volwassen lijken. De “fade rate”, ofwel de onvermijdelijke vermindering van de groei van de bedrijfstak waarin zij opereren, is gematigd, stabiel en vooral gecontroleerd en daarmee voorspelbaar. En als er dan kapers op kust zijn, dan komt dit initiatief vaak van het kasteelbedrijf zelf. Of het kasteelbedrijf is goed in staat de mogelijk negatieve impact te neutraliseren. Kasteelbedrijven lopen niet voorop in innovatie. Ze hebben er eerder baat bij dat een nieuwe manier om het product of dienst van het bedrijf te leveren nog niet is uitgevonden en misschien wel nooit wordt uitgevonden.
Aandelen als kastelen
Ook kastelen profiteren van een concurrentievoordeel dat verankerd kan zijn in regulering, in een iconisch merk of een superieure infrastructuur rond het bedrijf. Het is doorgaans moeilijk om aan een product of dienst van een kasteelbedrijf voorbij te gaan, om het bedrijf te omzeilen. Kastelen hebben vaak een zeer hoog marktaandeel. Een groot voordeel is dat deze bedrijven - hoe gek het ook klinkt -niet erg hun best hoeven te doen om hun voordeel te behouden. Hoge investeringen of dure overnames zijn niet nodig.
Op lange termijn wordt elke slotgracht of burcht omzeild. Dus het blijft opletten, ook met kastelen.
Mark Glazener is manager van het Robeco-fonds van Robeco.
Dit artikel is geen aanbeveling om financiële instrumenten te kopen of verkopen.