De laatste tijd lees ik steeds vaker dat een tekort aan liquiditeit op de financiële markten een probleem zou kunnen worden. Vooral de obligatiemarkt zou daar last van hebben, omdat banken noodgedwongen door de eisen van de toezichthouders, ze mogen minder risico op hun balans nemen, minder actief zijn in die markten.
Voor een belegger is liquiditeit inderdaad heel belangrijk, en een eerste vereiste voor een veilige belegging. Er kunnen zich immers altijd situaties voordoen waardoor u opeens uw belegging wilt omzetten in geld en dan is het heel vervelend, en vooral kostbaar, als er geen goed onderhouden markt voorradig is. Dat is ook één van de redenen dat bijvoorbeeld minder liquide aandelen tegen een discount noteren. Het opbouwen en afbouwen van een positie in zo’n aandeel is door de mindere liquiditeit gewoon veel lastiger.
Nu onderscheiden we bij de handel in ETF’s eigenlijk twee vormen van liquiditeit. De hierboven beschreven vorm heet in ETF-land secundaire liquiditeit. Die wordt vormgegeven door de liquidity providers, dus de marketmakers die de markt in de desbetreffende ETF’s onderhouden, en door andere beleggers die dagelijks in de ETF handelen. Hoe populairder de ETF, hoe meer beleggers er dagelijks in- en uitstappen, en hoe groter de secundaire liquiditeit in het fonds.
Wat echter belangrijker is, is de primaire liquiditeit. Daarbij gaat het om de beschikbare liquiditeit in de onderliggende waardes waarin die ETF belegt. Een ETF op de AMX bijvoorbeeld zou heel populair kunnen zijn bij beleggers, waardoor er veel secundaire liquiditeit is. Maar als in geval van bijvoorbeeld een beurscorrectie iedereen door dezelfde deur naar buiten wil, is het belangrijk dat de onderliggende waardes, in dit geval de 25 AMX-aandelen, goed liquide zijn. Als die aandelen de orderstroom niet kunnen verwerken, of er geen fatsoenlijke biedingen zijn, kan de liquidity provider, die het aanbod in de ETF moet doorplaatsen richting de onderliggende markt, geen goede prijzen afgeven.
Dat betekent dat het voor een uitgever van ETF’s heel belangrijk is om ervoor te zorgen dat de onderliggende waarde waarop men een ETF baseert, goed verhandelbaar is. Het is misschien erg leuk om met een ETF aan te komen zetten op een exotische index, junkobligaties of microcap-aandelen, maar het gaat er ook om dat u in geval van nood uw belegging tegen een aanvaardbare prijs om kunt zetten in cash.
Dat geldt trouwens ook voor beleggingen in hedge funds of risicovolle beleggingsfondsen. Onlangs was er weer een hedge fund, dat belegde in high yield obligaties, dat het uitstappen van beleggers moest blokkeren omdat men, na zware verliezen, de obligaties waarin ‘belegd’ was niet kwijt kon. Let dus niet alleen op lage kosten en een goede spreiding. De (primaire) liquiditeit is ook een belangrijke factor.
Martijn Rozemuller is managing director en oprichter van Think ETF’s.