De Europese Commissie doet onderzoek naar de prijsafspraken tussen Starbucks en de Nederlandse belastingdienst. Onlangs verscheen het openingsbesluit van de Commissie met het voorlopige oordeel dat Nederland Starbucks een selectief voordeel verleent dat kwalificeert als ongeoorloofde staatssteun.
Nader onderzoek moet uitwijzen of inderdaad sprake is van staatssteun. De vraag is vervolgens of dit onderzoek ook invloed zal hebben op fondsstructuren.
Al enige tijd bestaat er internationale commotie over mogelijke belastingontwijking door multinationals en het al dan niet bijdragen van hun fair share. Nederland blijft niet gespaard en wordt vaak genoemd als doorstroomland of belastingparadijs.
Dit zou onder andere komen door het Nederlandse verdragennetwerk, het Nederlandse fiscale systeem (deelnemingsvrijstelling, geen bronbelasting op uitbetaalde rente en royalty’s) en de mogelijkheid tot het verkrijgen van zekerheid vooraf door middel van fiscale rulings.
Het onderzoek naar de Nederlandse staatssteun maakt deel uit van een groter Europees onderzoek naar belastingontwijking: de Commissie heeft ook onderzoeken lopen tegen Luxemburg (Amazon en Fiat) en Ierland (Apple).
Rulings
In de lopende procedure onderzoekt de Commissie de door de Nederlandse belastingdienst in 2008 afgegeven rulings aan Starbucks. Het gaat om Advance Pricing Agreements, oftewel: verrekenprijsafspraken. Hierin zijn zakelijke vergoedingen overeengekomen voor activiteiten tussen het Starbucks concern en Starbucks Nederland.
Als uitgangspunt geldt dat interne vergoedingen niet mogen verschillen van vergoedingen die een vergelijkbare, onafhankelijke onderneming zou hebben betaald. De Commissie twijfelt aan de zakelijkheid van de vergoedingen, waardoor te weinig winst aan Starbucks Nederland toegerekend zou worden en een selectief belastingvoordeel genoten zou worden.
Ook bij het structureren van beleggingsfondsen worden zo nu en dan afspraken met de Nederlandse belastingdienst gemaakt. Het gaat dan echter veelal niet om verrekenprijzen, maar om de algemene fiscale behandeling van een structuur (Advance Tax Rulings). In dit type ruling valt (nog) minder snel een staatssteun voordeel te ontdekken.
Staatssecretaris van Financiën Wiebes heeft aangegeven vertrouwen te hebben in de uitkomst van het onderzoek. Hij heeft aangegeven dat de afspraak met Starbucks in lijn is met de door de OESO erkende methodes en de daarop gebaseerde nationale wetgeving. Aangezien een voordeel ontbreekt en niet wordt voldaan aan het selectiviteitscriterium, zal volgens hem geen sprake zijn van staatssteun.
Impact
De Commissie heeft aangegeven dat zij er vanuit gaat niet op systematische onregelmatigheden van het Nederlandse rulingbeleid te zullen stuiten. Zelfs indien de uitkomst wordt dat er sprake was van illegale staatssteun, zal dit niet snel gelden voor het type ruling dat fondsen met de belastingdienst afsluiten.
Michael Molenaars is advocaat-belastingkundige bij Stibbe en lid van Stibbe’s Investment Management Groep.