De financiële transactietaks komt er. Onlangs heeft een kopgroep van 11 EU-landen toestemming gekregen van de Europese ministers van Financiën om de heffing in te voeren.
Binnen enkele weken zal de Europese Commissie met een concreet voorstel komen. Verwacht wordt dat er een belasting van 0,1 procent op effectentransacties en van 0,01 procent op derivaten komt. Dit zal leiden tot een unieke fiscale tweedeling: heffing van een taks door een aantal EU landen, waaronder Duitsland en Frankrijk, en geen heffing door tegenstanders als het Verenigd Koninkrijk en Luxemburg.
Nederland?
Wat doet Nederland? Na langdurig verzet stond in het regeerakkoord opeens dat Nederland zich aansluit bij de kopgroep, mits pensioenfondsen van de heffing worden uitgezonderd.
De Europese Commissie heeft echter recentelijk aangegeven er weinig voor te voelen om aan deze voorwaarde tegemoet te komen. Nu is de Nederlandse eis vanuit nationaal perspectief begrijpelijk.
Wij hebben de grootste pensioenfondssector van de eurozone. Maar landen als Frankrijk hechten veel belang aan een gelijk speelveld voor pensioenfondsen en pensioenverzekeraars. Slechts pensioenfondsen vrijstellen past daar niet in.
Het is de vraag of de Nederlandse opstelling ten aanzien van de transactietaks juist is. Een taks werkt sowieso kostenverhogend voor de financiële sector en beleggers en is waarschijnlijk niet heel effectief.
Ontweken
De medio vorig jaar in Frankrijk ingevoerde variant van de heffing wordt al op grote schaal ontweken. Daarnaast wordt aan de implementatie en wijze van heffing van de taks nog weinig aandacht gegeven. Dit zal zeer complex en kostbaar worden.
Maar door “ja, mits” te zeggen tegen de transactietaks loopt Nederland nog een risico. Het is niet ondenkbaar dat de Nederlandse voorwaarde ten aanzien van de vrijstelling voor pensioenfondsen uiteindelijk niet wordt vervuld.
In de tussentijd staat Nederland te boek als een land dat de transactietaks wenst in te voeren. Niet goed voor het imago van Nederland als fondsenland en vestigingsland. Koren op de molen van Luxemburg en Londen, waar een hard en duidelijk “nee” klinkt tegen de transactietaks.
Indien Nederland zich naar aanleiding van de negatieve uitspraken van de Commissie over de vrijstelling van pensioenfondsen nu terugtrekt, kan de imagoschade nog enigszins beperkt worden.
Vestigingsland
Anders is het in de toekomst een verlies-verlies situatie. Of Nederland voert een financiële transactietaks in, of Nederland haakt af in een dusdanig laat stadium dat ons imago als vestigingsland wederom een deuk oploopt.
Het zou goed zijn als minister Dijsselbloem, de kersverse voorzitter van de Eurogroep, net als zijn Luxemburgse voorganger, niet schroomt om het nationaal fondsenbelang goed in het oog te houden.
Michael Molenaars is advocaat-belastingkundige bij Stibbe en lid van Stibbe’s Investment Management Groep.