Beleggen is altijd al een proces met dilemma’s geweest. Om meer rendement te behalen dient over het algemeen meer risico te worden genomen.
Het realiseren van de juiste balans tussen deze twee grootheden is daarom ook één van de meest cruciale succesfactoren van het beleggen. Sinds het begin van de kredietcrisis in 2008 is dit dilemma echter aanzienlijk gecompliceerder geworden.
In het risicomijdende gedeelte van beleggingsportefeuilles is de afgelopen vijf jaar veel veranderd: de balans tussen risico en rendement is hierbij voor een belangrijk gedeelte zoekgeraakt.
Riskanter
Enerzijds blijken in toenemende mate risicomijdende beleggingen zoals bijvoorbeeld Italiaanse staatsobligaties riskanter geworden te zijn. Anderzijds zijn de overgebleven veilige staatsobligaties zoals Duitse en Nederlandse staatsobligaties door de lage rente zo duur geworden dat dit op zich ook een risicofactor is gaan vormen.
De risico-rendementsverhouding van risicomijdende beleggingen is hierdoor moeilijker vast te stellen dan voorheen.
Dilemma’s
Niet alleen in het risicomijdende gedeelte maar ook in het risicodragende deel van de portefeuille zijn na de kredietcrisis de dilemma’s groter geworden.
Bij de laatste categorie zijn de lange termijnrendementen meer onzeker geworden en waarschijnlijk lager dan voorheen.
Door het langdurige proces van schuldenafbouw in combinatie met de vergrijzing zullen wellicht de komende decennia risicodragende beleggingen zoals bijvoorbeeld aandelen een lager winstpotentieel hebben dan de afgelopen decennia.
Schuldenafbouw
De schattingen voor wat betreft de duur van het toekomstige schuldenafbouwproces lopen grofweg uiteen van 5 tot 20 jaar en kunnen de economische groei langdurig drukken. Als gevolg daarvan zullen de winsten van bedrijven ook langdurig kunnen worden gedempt.
Tezamen vormen de mogelijk lagere rendementen op zowel risicomijdende als risicodragende beleggingen de nodige hoofdbrekens voor beleggers. In versterkte mate geldt dit voor individuen en instanties die in de knel komen met lange termijn verplichtingen.
Hierbij ontstaat een bijkomend dilemma op welke wijze de discrepantie tussen toekomstige verplichtingen en inkomsten te dichten.
Dit kan enerzijds door de verplichtingen voor de belanghebbenden te temperen, hetgeen maatschappelijk en politiek gevoelig ligt. Aan de andere kant kan de rendementsverwachting wordt opgeschroefd door het risicoprofiel van de beleggingsportefeuille te verhogen met meer risicodragende en minder risicomijdende beleggingen.
Deze laatste optie heeft uiteraard als gevolg dat mogelijk teveel risico’s worden genomen waardoor de verplichtingen uiteindelijk niet kunnen worden waargemaakt. Al met al is dit een lastige keuze, het zal er waarschijnlijk op neer komen dat beide impopulaire richtingen op enigerlei wijze bewandelt dienen te worden.
Peter van Doesburg is beleggingsstrateeg bij Wealth Management Partners.