Wie denkt dat de monetaire teugels ergens halverwege dit jaar of misschien zelfs pas volgend jaar zullen worden aangetrokken, moet eens verder kijken dan het officiële rentetarief van de Fed of de ECB.
Er valt namelijk te argumenteren dat wereldwijd de cyclus van monetaire verkrapping al volop is begonnen. Allereerst heeft de Reserve Bank of Australia al in oktober, november én december 2009 drie rentestappen gemaakt door haar belangrijkste rentetarief op te trekken van 3 procent naar 3,75 procent.
Voor dit jaar valt een voortzetting te verwachten van dit beleid. Nu moet het belang van wat renteverhogingen in Australië niet worden overschat, maar ook China heeft begin 2010 haar focus op monetaire verruiming ruw losgelaten en is overgegaan op een zogenaamd ‘gematigd monetair beleid’.
Oosten leidend
In de praktijk betekent dit dat de Chinese rente in januari is verhoogd. Tegelijk kondigde China verstrekkende kredietbeperkende maatregelen aan voor banken. Chinese banken dienen per direct meer kapitaal bij de centrale bank aan te houden.
Tenminste drie grote Chinese banken hebben zodoende hun kredietverlening volledig stopgezet. Niemand kan beweren dat Chinees beleid niet effectief is.
India is de volgende in het rijtje landen waar de verkrapping is begonnen. De Reserve Bank of India maakte eind januari bekend de ‘cash reserve ratio’ voor commerciële banken te verhogen met een hoger dan verwachtte 75 basispunten tot 5,75 procent.
Zoals zoveel zaken de laatste tijd lijkt het oosten leidend te zijn in de wereldwijde verkrappingsgolf. Het is slechts een kwestie van tijd voordat het westen genoodzaakt is te volgen.
Afbouwen
Op korte termijn zijn weliswaar nog geen renteverhogingen te verwachten van de Fed en de ECB, maar de verkrapping komt hier eerst in de vorm van het afbouwen van de ‘quantitative easing’.
Zo heeft de oplopende inflatie in het Verenigd Koninkrijk – de consumentenprijsindex steeg in december naar 2,9 procent vanaf 1,9 procent een maand eerder – de verwachting versterkt dat de Bank of England al in februari zal stoppen met het opkopen van staatsobligaties.
Tevens is in januari het einde aangekondigd van de onbeperkte 12-maands leenfaciliteit van de ECB voor Europese banken. Dit zijn duidelijke tekenen dat de maanden van onbeperkte liquiditeit voorbij zijn.
Nieuwe realiteit
Ook in de VS loopt de ‘quantitative easing’ op zijn laatste benen. President Obama wil nu het TARP programma inzetten om meer banen te creëren en niet meer om de obligatiemarkten te ondersteunen en zo de lange rente kunstmatig laag te houden.
Beleggers zullen zich moeten aanpassen aan de nieuwe economische realiteit. Waar individuele beleggers zich nog wanen in een omgeving van ongekend ruim economisch beleid, herkennen de aandelenmarkten als collectief wel de dreiging van de opdrogende liquiditeit.
Per saldo bewegen de aandelenmarkten immers al enkele maanden zijwaarts.
Dit artikel is geschreven op persoonlijke titel door Prosper van Zanten, Sales Director Benelux van de Britse vermogensbeheerder Threadneedle.
De informatie in deze column dient niet te worden opgevat als beleggingsadvies, beleggingsaanbeveling, aanbod of uitnodiging om effecten te kopen, te verkopen of anderszins te verhandelen.