Gaan we een nieuwe recessie in of niet? Weet Obama de werkloosheid terug te dringen met zijn nieuwe plan? Krijgen overheden wereldwijd hun huishoudboekje weer op orde?
Hoe reageert de Europese fondsbelegger nu op dit soort onzekerheden in de markt? En in hoeverre heeft de fondsbelegger het hoofd koel weten te houden in tijden van onzekerheid?
Aangezien de recente koersdalingen nog behoorlijk vers zijn, ben ik gaan kijken naar hoe de Europese fondsbeleggers zich door de kredietcrisis hebben geworsteld. Daarbij ben ik vooral benieuwd naar de stortingen en onttrekkingen die fondsbeleggers hebben gedaan. Ik pak hiervoor de periode vanaf halverwege 2007 tot eind eerste kwartaal 2009 die ongeveer gelijk is aan de periode van daling van de wereldwijde aandelenmarkt.
In onderstaande grafiek zijn de cumulatieve netto geldstromen van de belangrijkste beleggingscategorieën in die periode weergegeven. Wanneer de lijn in de grafiek omhoog gaat is er geldinstroom, als de lijn naar beneden gaat is er gelduitstroom:
Op totaalniveau onttrokken fondsbeleggers per saldo 400 miljard euro aan de fondsindustrie gedurende de crisisperiode. Als je deze stromen meer in detail bekijkt, zie je vooral dat fondsen gericht op Europese aandelen- en obligaties extra hard geraakt worden door onttrekkingen. Daarentegen was er juist behoorlijke instroom in geldmarktfondsen en nam de vraag naar wereldwijd gespreide aandelenfondsen en de meest veilige obligatiefondsen toe.
Nu is een onttrekking van 400 miljard een aanzienlijk bedrag, maar laat ik dit bedrag eens in perspectief plaatsen van het totaal beheerd vermogen en de gevolgen van het negatieve beleggingsrendement. Wederom een grafische weergave om de verschillen duidelijk naar voren te laten komen, dit keer uitgedrukt aan de hand van een staafdiagram met het totaal beheerd vermogen in Europese beleggingsfondsen als gevolg van de kredietcrisis:
Naast de 400 miljard aan onttrekkingen zag de Europese fondsbelegger ook nog eens 1.600 miljard aan vermogen verdampen als gevolg van koersontwikkelingen. Tijdens deze periode van onzekerheid daalde de AEX met meer dan de helft in waarde, ging IJsland zo goed als failliet en werd de Nederlandse overheid eigenaar van een van de grootste banken in Nederland. De fondsbelegger onttrok in diezelfde periode slechts 6,5 procent van het belegde vermogen.
Mijn conclusie is dat de Europese fondbelegger een langetermijnvisie heeft en zich veel minder dan tot nu toe aangenomen werd laat leiden door de waan van de dag. Op zich geen slecht idee als je naar de vorige crisis kijkt want de rest van 2009 en 2010 leverde beleggers aantrekkelijke rendementen op. Nu maar hopen dat we snel een bodem bereiken zodat we weer een aantal mooie jaren tegemoet kunnen gaan, ik houd mijn portefeuille in ieder geval zoals die nu is en kijk naar de lange termijn, U ook?
Jorg Sunderman is Head of Market Intelligence bij Robeco Asset Management.
De informatie in deze column dient niet te worden opgevat als beleggingsadvies, beleggingsaanbeveling, aanbod of uitnodiging om effecten te kopen, te verkopen of anderszins te verhandelen.