Afgelopen weken daalden de beurzen fors en aandelen waren zeer beweeglijk. Individuele aandelen werden soms 20 procent minder waard om daarna weer met 10 procent te stijgen. Hebzucht en angst regeerden.
In de Verenigde Staten was de uitstroom uit aandelenfondsen vergelijkbaar met die in juli 2002 en oktober 2008. Beleggers moeten gedacht hebben: toen waren we te laat, dat gaat ons niet nog een keer overkomen en dus verkochten ze. En redenen waren er genoeg.
Oplopende rentes in Italië en Spanje, spanningen rond de euro, een verlaging van de kredietstatus van de Verenigde Staten en het vertouwen in aandelen was even helemaal weg. Waarom vond dat juist nu plaats? Waarom niet eerder of later?
Veel van bovengenoemde factoren waren genoegzaam bekend. De overheidsschuld van Italië was al jaren hoog. Met een dergelijk hoog begrotingstekort en zo weinig politieke consensus was het nou niet echt een verrassing dat kredietbeoordelaar S&P de Verenigde Staten de hoogste kredietstatus ontnam.
Voor mij kwam de daling dan ook als een verrassing. Mijn mening was en is dat de waardering van veel aandelen alleszins redelijk was en nu nog steeds is. Van alle sectoren in de economie staat de overheid er het slechtste voor, het bedrijfsleven het beste en de consument er ergens tussen in. Dus als de overheid het probleem is, waarom zouden aandelen dan moeten dalen en Amerikaanse overheidsobligaties moeten stijgen?
Tijdens mijn vakantie las ik het boek: “The most important thing is” van Howard Marks. Marks stelt dat beleggen vereist dat je goed oplet, stevig nadenkt over veel verschillende aspecten en dat ook nog eens allemaal tegelijkertijd. Wat Marks bedoelt is dat beleggen complex is.
Een belegger kan putten uit een onnoemelijke hoeveelheid beleggingswijsheden. Warren Buffet: ‘Wees bevreesd als anderen hebzuchtig zijn en word hebzuchtig als anderen bevreesd zijn.’
John Templeton: ‘De vier gevaarlijkste woorden zijn, deze keer is anders’, en Peter Lynch zegt: ‘Beleg in wat je kent.’
Allemaal uitspraken die doen vermoeden dat beleggen makkelijk is. Maar beleggen is niet makkelijk. Er is geen regel die altijd werkt. De omgevingsfactoren zijn niet te controleren en de geschiedenis herhaalt zich zelden op exact de zelfde manier.
Psychologie, de emoties, spelen een belangrijke rol en emoties zijn lastig te voorspellen, marktparticipanten handelen niet altijd rationeel. Howards Marks stelt tegenover de grillen van de markt een aantal beginselen: denk anders (stel vast wat de consensus denkt en hoe je eigen verwachting daar vanaf wijkt).
Ook geldt: bepaal de waarde van een beleggingsobject in relatie tot de prijs (de waarde wordt bepaald door vakbekwame financiële analyse, de prijs wordt op korte termijn bepaald door psychologie of emoties) en begrijp de risico’s (de waarschijnlijkheid van het verlies van de investering).
Mark Glazener is fondsmanager van het Robeco fonds van Robeco.