Snel en langzaam denken is de titel van een recent boek van Daniel Kahneman. Onlangs hield een vastrentend analist bij ons op kantoor een lezing in de serie kennisdeling.
Boeken, artikelen, presentaties en films worden gedeeld onder beleggers als we denken dat ook anderen er wat aan hebben. En Snel en langzaam denken is zo’n boek.
Kahneman maakt onderscheid tussen systeem 1 en systeem 2. Systeem 1 werkt op basis van intuïtie en legt snel, automatisch, zonder moeite, associatief op basis van prototypes, causale verbanden.
Systeem 2 werkt op basis van reflectie en onderzoekt gecontroleerd, langzaam, met inspanning, op basis van deductie, statische verbanden.
Geneigd verkeerde conclusies te trekken.
Door te veel te leunen op systeem 1 is de mens, de belegger geneigd verkeerde conclusies te trekken. Voorbeeld: Een stok en een bal kosten samen 1.10 dollar. De stok is 1 dollar duurder dan de bal. Hoeveel kost de bal?.
Meer dan 80 procent van de universiteitsstudenten, die dit vraagstuk kregen voorgelegd, gebruikten systeem 1 en gaven als antwoord 0,1 dollar. Dat is het verkeerde antwoord. (Het goede antwoord staat onderaan.)
Het boek van Kahneman deed mij sterk denken aan The seven sins of fund management van de bekende behavioral finance guru James Montier.
Zonde 1: Voorspellen. Beleggers blijken slecht te kunnen voorspellen. Ze zijn vaak te optimistisch en zeker overmoedig. Zo heeft het bij aandelen meer zin om te kijken wat er ingeprijsd is en of je het daar mee eens kunt zijn.
Zonde 2: Je laten overstelpen door te veel informatie. In het geval van beleggen, is minder maar kwalitatief goede informatie beter dan meer informatie.
Blijf sceptisch
Zonde 3: Te veel luisteren naar het management van bedrijf. Het management is vaak vooringenomen en te positief over het eigen bedrijf. Blijf sceptisch.
Zonde 4: Te rationeel denken en handelen. Niet alle marktparticipanten handelen rationeel. Zoals Keynes zegt: Beleggen is als het voorspellen van een beauty contest. Het gaat er niet om wie het mooiste meisje is of wie jij het mooiste meisje vindt, maar het gaat erom of jij kan inschatten wie de jury het mooiste meisje vindt.
Zonde 5: Het gebruik van een te korte beleggingshorizon en te veel handelen. De gemiddelde bezitsperiode van een aandeel op de NYSE was in 2007 gedaald tot 6 maanden. Je moet bereid zijn om over deze horizon heen te stappen en geduld te hebben met je beleggingen.
Zonde 6: Alles geloven wat je leest. Niet doen! Er wordt veel onzin geschreven en verteld.
Groep
Zonde 7: Beslissingen laten nemen door een groep. Psychologen hebben gedocumenteerd dat groepen erg slechte beslissingen nemen. Groepen zijn slecht in het boven water krijgen van verborgen informatie.
Groepen verminderen de verscheidenheid in meningen. Groepen vergroten het vertrouwen, het geloof in de beslissing zonder de accuratesse te vergroten.
Kortom, het motto in ons beleggingsteam is: neem de tijd voor het maken van je investment case, wees daarbij sceptisch en als je de positie ingenomen hebt, heb dan geduld.
Het juiste antwoord is 0,05 dollar.
Mark Glazener is fondsmanager van het Robeco-fonds.
De informatie in deze column dient niet te worden opgevat als beleggingsadvies, beleggingsaanbeveling, aanbod of uitnodiging om effecten te kopen, te verkopen of anderszins te verhandelen.