Sinds het eerste hedendaagse Europese beleggingsfonds in 1929 gestart werd, zijn er ruim zestigduizend fondslanceringen gevolgd. Hoe heeft die groei zich eigenlijk ontwikkeld en wat staat ons nog te wachten?
Robeco was er vroeg bij door in 1929 als eerste een dergelijk fonds op te richten; Robeco N.V. In de dertig jaar tot aan 1980 bleef het echter relatief stil rondom de beleggingsfondsenindustrie met ongeveer tien lanceringen per jaar. Na 1980 sloeg de vlam echter flink in de pan door de wereldwijde ‘bull’ markt.
In de dertig jaar die volgden, waren er maar liefst gemiddeld tweeduizend lanceringen per jaar. Tot nu toe spant het jaar 2007 de kroon met ruim vijfduizend lanceringen. Dit is dan ook het jaar dat wereldwijde aandelen beurzen op hun top stonden: reden tot optimisme onder fondsbeleggers.
2009 tot nu
De afgelopen drie jaar laat een kentering zien in de ontwikkeling van het aantal fondsen. Nemen we naast de lanceringen ook de fondssluitingen en fusies mee, dan is het totaal aantal fondsen in Europa de afgelopen drie jaar gelijk gebleven. Een belangrijke reden hiervoor is de dalende inkomsten van vermogensbeheerders door dalende beurzen.
De afgelopen jaren hebben vermogensbeheerders dan ook de nadruk gelegd op kostenbeheersing waarbij het reduceren van fondsen voorop stond. En dat zien we terug in onderstaande grafiek met in 2009 voor het eerst een lichte daling in het aantal fondsen.
2012 en verder
Hoewel het aantal fondsen de afgelopen jaren een stabilisatie heeft laten zien, is mijn verwachting dat het aantal Europese fondsen verder gaat stijgen. Daar liggen drie oorzaken aan ten grondslag.
De eerste oorzaak is dat het type fonds dat in Europa gebruikelijk is voor internationale distributie - het zogenaamde Ucits-fonds - ook in Zuid-Amerika en Azië meer tractie krijgt. Het is nu al mogelijk om bijvoorbeeld Luxemburgse Ucits-fondsen in Chili en Hong Kong te verkopen. Als het Europa lukt om deze internationale standaard op fondsgebied verder neer te zetten, zal dit leiden tot meer partijen buiten Europa die hier hun internationale fondsen zullen gaan vestigen.
Daarnaast zie ik de voorspelde consolidatie binnen de fondsindustrie in het aantal actieve vermogensbeheerders in Europa nog niet materialiseren. Sterker nog, het aantal neemt nog steeds toe waardoor de teller nu op bijna achttienhonderd vermogensbeheerders staat die hun eigen fondsenpallet voeren.
Ten derde duidt de sterke toename in het aantal sluitingen en fusies erop dat vermogensbeheerders de nodige maatregelen om hun fondsaanbod terug te snoeien al hebben genomen. Als daarbij de beurzen de trend naar boven weer te pakken krijgen, zal de nadruk op verdere kostenbesparingen minder op de voorgrond komen te staan. En daardoor zal het aantal fondsen dat gesloten dan wel gefuseerd zullen gaan worden, weer afnemen.
Het juiste fonds kiezen
Ik heb bewondering voor de fondsbeleggers die uit de huidige 35.000 fondsen precies het juiste fonds kiezen voor hun portefeuille. Dat zal er in de komende jaren niet makkelijker op worden.
Aan de andere kant: er is volop keuze dus als jij denkt dat de olievoorraden opraken, China de wereld gaat regeren of er een enorm herstel aan komt in de financiële sector dan zal je geen moeite hebben om een fonds te vinden dat precies op die trend zal inspelen. Op dus naar de 40.000 fondsen!
Jorg Sunderman is Head of Market Intelligence bij Robeco Asset Management.
De informatie in deze column dient niet te worden opgevat als beleggingsadvies, beleggingsaanbeveling, aanbod of uitnodiging om effecten te kopen, te verkopen of anderszins te verhandelen.