Op het gevaar af dat u als lezer het woord euro niet meer kunt zien of horen, volgt hier toch een bijdrage over de vermaledijde munt. Want er is een interessante ontwikkeling.
Er komen steeds meer economen die een prijskaartje hangen aan het opbreken van de euro. En de kosten zijn niet misselijk, zo niet prohibitief. En dat hebben politici dan weer nodig om de steun aan de nationalistische achterban te verkopen.
Het financieren van de Grieken kost geld, veel geld, maar het alternatief is nog veel erger. Paul Donavan, een vooraanstaande econoom van UBS, schrijft dat er veel populaire misconcepties zijn over het opbreken van de euro. Hij noemt daarbij een aantal voorbeelden: ‘een land kan door andere landen uit de euro gezet worden’, ‘een land kan zijn eigen groei stimuleren door de euro te verlaten.
Uit de euro
Een land kan niet door andere landen uit de euro gezet worden, zo geeft ook oud-eurocommissaris Frits Bolkestein aan. Wel kan een land kiezen om zelf uit de Europese Unie te stappen maar daar bestaat geen mechanisme voor. Sterker nog, in de verdragen wordt op diverse plaatsen genoemd dat het invoeren van de euro onherroepelijk is. Dus terugtreden kan alleen op basis van onderhandelingen, die moeten leiden tot een aanpassing van de verdragen.
De Grieken moeten dus verleid worden om uit de euro te stappen. Dat worden moeilijke onderhandelingen want in de tussentijd weten de Grieken zeker dat hen een enorme devaluatie van de munt boven het hoofd hangt, als Griekenland de eurozone verlaat. Dus de Griekse depositohouder zal zijn geld van de bank halen en omzetten in echte euro’s of goud.
Bankrun
De bankrun is terug. De Portugezen, Ieren zien toe hoe dit proces zich ontvouwt. Beelden op de televisie van lange rijen voor de Griekse banken brengt ze op een idee. En misschien gaan de Italianen ook in de rij staan.
Wellicht denken de Grieken dat de kosten om in de euro te blijven hoger zijn dan de opbrengsten. Zij zullen dan bereid zijn om achter de schermen te onderhandelen over het verlaten van de eurozone. De gevolgen zijn: devaluatie van de munt, bedrijven gaan failliet, het eigen vermogen van banken verdwijnt als sneeuw voor de zon. Het is daarnaast niet waarschijnlijk dat de Grieken kunnen profiteren van hun verbeterde exportpositie.
Griekse olijven
Als de Europese Unie massaal overstapt op Griekse olijven, in plaats van de Spaanse, Portugese of Italiaanse dan zal er hoogst waarschijnlijk een tariefmuur worden opgeworpen die de prijzen weer gelijk trekt. Donavan neemt een aantal veronderstellingen (60 procent devaluatie, 700 basispunten stijging inde kosten van kapitaal, daling van het handelsvolume met 50 procent etc) en komt tot de slotsom dat dit de Grieken zo’n 10.000 euro per inwoner gaat kosten.
Dat is een derde van het Griekse BBP. Dus als de Grieken schadeloos gesteld moeten worden dan willen zij zo’n 100 miljard euro ontvangen. Dat gaat niet gebeuren, want dat is veel duurder dan de huidige mogelijke oplossingen. En dus wordt het doormodderen: Grieken blijven bezuinigen, Eurolanden blijven steunen en een fiscale unie is het enige alternatief dat heel langzaam dichterbij komt.
Mark Glazener is fondsmanager van het Robeco-fonds van Robeco.
De informatie in deze column dient niet te worden opgevat als beleggingsadvies, beleggingsaanbeveling, aanbod of uitnodiging om effecten te kopen, te verkopen of anderszins te verhandelen.