Liquiditeit is de olie van de financiële sector. Zonder olie loopt een motor vast.
Dat zagen we vorig jaar toen in de financiële sector nagenoeg alle liquiditeit opdroogde.
Het gevolg daarvan was dat de waarderingen van bijna alle ‘asset classes’ maar één kant opgingen: hard naar beneden.
Het veel gehanteerde principe van mark-to-market, ook wel fair value waardering genoemd, gaat uit van voldoende liquiditeit en stond ter discussie.
Publicatie verplichten
Het lijkt mij daarom logisch dat marktpartijen in het vervolg verplicht zijn hun transacties te publiceren zodat alle liquiditeit zichtbaar is.
Het zou goed zijn voor de markt als de huidige beleggingsrichtlijn MiFID die publicatie van aandelentransacties verplicht stelt en transparantie bevordert, ook toegepast zou worden op ETF’s.
Nu het aantal ETF’s en het daarin geïnvesteerde vermogen onverminderd toeneemt en transparantie ook één van de kenmerken van ETF’s is, lijkt dit een logische stap. De publicatie van ETF-transacties zou marktpartijen een goed inzicht in de liquiditeit bieden.
Optelsom
Om liquiditeit van ETF’s beter te begrijpen, is het belangrijk om het verschil te kennen tussen primaire en secundaire markt liquiditeit.
De primaire markt betreft de handel in nieuwe vermogenstitels van een financieel product, dus tussen de emittent die het financiële product ‘aanmaakt’ en professionele partijen in de markt.
De secundaire markt is meer een tweedehands markt waarop bestaande vermogenstitels worden verhandeld, zoals de handel in ETF’s. Liquiditeit is dus de optelsom van de beschikbare liquiditeit via de primaire markt en de liquiditeit op de secundaire markt.
Bijvoorbeeld: een belegger wil voor 100 miljoen euro beleggen in een AEX ETF, maar het gemiddelde dagvolume van deze ETF op de secundaire markt kan dat niet aan. In zo’n geval worden op de primaire markt nieuwe ETF’s gecreëerd door de betreffende broker, in samenwerking met de ETF-provider.
Er worden dan aandelen uit de AEX aangeschaft, die worden verpakt in AEX ETF’s, met als gevolg dat er meer ETF’s zijn op de secundaire markt: meer liquiditeit.
‘Over the counter’
Als we nog wat verder op deze materie ingaan, valt op dat een groot deel van de dagelijkse marktliquiditeit plaatsvindt op de zogenaamde over the counter (OTC) basis. OTC-transacties zijn niet altijd zichtbaar, ondanks de introductie van MiFID.
Toch is het belangrijk om - naast gepubliceerde transacties via de beurs – inzicht te krijgen in al deze OTC-transacties, om de liquiditeit op de secundaire markt zo goed mogelijk te begrijpen.
In de VS is het al wel verplicht om alle ETF-transacties te publiceren. Gezien de bedoeling van MiFID, kan het niet lang meer duren voordat dit ook in Europa het geval is. En dat is een goede ontwikkeling!
Roel Thijsen is hoofd van iShares Benelux