De laatste tijd wordt de vraag gesteld of de markt voor indextrackers (ETF’s) langzamerhand niet verzadigd raakt. Veel keuze hebben is luxe, maar als dat betekent dat de consument door de bomen het bos niet meer ziet, heeft dat negatieve gevolgen.
De vraag naar ETF’s kent al enkele jaren een continue groei - dat was ook het geval gedurende de financiële crisis. Eind 2011 zal de wereldwijde ETF-markt een omvang bereiken van bijna euro 2000 mrd. Logisch dus dat het aanbod en het aantal aanbieders gestaag groeien.
Nieuwe aanbieders en producten
Is de markt dus nu al verzadigd? Op het eerste gezicht lijkt dat zo te zijn. Momenteel zijn er alleen al voor de populaire DJ Stoxx Euro 50-index meer dan tien ETF-aanbieders met een dertigtal beursnoteringen.
Maar voor wie scherper kijkt, blijkt dat door de verschillende structuren van deze ETF’s ze niet op één hoop te gooien zijn.
Zo zijn er ETF’s die letterlijk de hele onderliggende index kopen, of juist een deel om de index optimaal na te bouwen. Er zijn ook zogenoemde swapstructuren, waarbij de ETF niet het onderliggende mandje houdt, maar via een ‘swap’ de indexperformance ontvangt.
Daarbij is onder andere tegenpartijrisico relevant. En ook zijn de verschillen in kosten en ondersteuning van aanbieders groot.
Complexe structuur
Daarnaast speelt de hoge snelheid waarmee nieuwe ETF’s worden geïntroduceerd een belangrijke rol, evenals de complexe structuur van sommige nieuwe ETF’s, waaronder inverse en leveraged ETF’s. Onvoldoende uitleg door aanbieders van dit soort ETF’s draagt ook bij aan het beeld van verzadiging.
Bovendien hebben ETF’s zich flink ontwikkeld vanuit de introductie- naar de groeifase. Het aantal producten en nieuwe aanbieders is sterk gegroeid. Sterker nog, diverse banken en asset managers zijn pas recent toegetreden tot de ETF-markt en verwachten kennelijk een sterke groei. Zodra de markt de ‘maturity’ fase bereikt, zullen er aanbieders van ETF’s zijn die zich ook weer terugtrekken.
De aanbieders die zich recentelijk van de Amerikaanse markt hebben teruggetrokken, waren daartoe genoodzaakt omdat ze of schaalomvang misten of te gespecialiseerd waren. Dit onderstreept nogmaals de behoefte aan schaalomvang.
Beheerd vermogen
Tot slot, als we in Europa naar beleggingsfondsen kijken, dan spreken de cijfers voor zich: met 125 miljard dollar aan beheerd vermogen is de ETF-markt nog relatief klein. Het is slechts 3 procent van de beleggingsfondsenmarkt, die 5000 miljard dollar groot is. Ook het aantal ETF’s in Europa is nog relatief klein: 672 versus 34.234 beleggingsfondsen.
De meest effectieve bescherming tegen verzadiging is de belegger zelf. Hij moet zich continu blijven afvragen hoe een ETF is gestructureerd, wat de liquiditeit en de onderliggende effecten en kosten zijn. En dan lijkt er van verzadiging vooralsnog geen sprake te zijn.
Roel Thijssen is hoofd van iShares Benelux.