Beheerders van beleggingsfondsen zeggen vooral toegevoegde waarde te kunnen leveren tijdens dalende markten. Zij selecteren kwaliteitsaandelen en blijven daarmee hun referentie-index en passieve producten voor.
Trackers en indexfondsen beleggen namelijk in de hele index en dus ook in de slechte bedrijven.
De MSCI World staat dit jaar, gemeten in euro’s, op een verlies van 12,2 procent. De hoogste tijd om de prestaties van fondsen en passieve producten onder de loep te nemen. De tracker van iShares en het indexfonds van Vanguard presteren conform hun verwachting. Met een min van respectievelijk 12,5 en 12,3 procent blijven zij precies hun beheerfee achter bij de benchmark.
Beleggingsfondsen
Dit is een compleet ander verhaal voor de vier beleggingsfondsen die ik onder de loep heb genomen. Het ING Global Fund en Robeco blijven beide 3,9 procent achter bij de index en het Delta Lloyd Investment Fund 4,7 procent.
Obam slaat net als in 2008 de plank volledig mis. Het fonds staat tot en met september op een verlies van 30,2 procent en blijft het fonds maar liefst 18 procent achter bij de index.
Een deel van de underperformance van de fondsen wordt verklaard door de regiokeuzes. Alle fondsen hadden de VS onderwogen terwijl mede door de sterke dollar deze markt relatief goed presteerde.
Obam
Obam kiest al jaren voor een flinke positie in opkomende landen. Ruim 20 procent van het fondsvermogen wordt op dit moment in opkomende landen belegd. ING en Delta Lloyd doen het iets rustiger aan met beide ongeveer 10 procent. Robeco belegt alleen in ontwikkelde Aziatische landen maar heeft Europa sterk overwogen. Juist de opkomende markten en Europa presteerden slechter dan gemiddeld.
Ook op sectorgebied zijn de fondsbeheerders redelijk hetzelfde gepositioneerd. Bedrijven uit cyclische sectoren, zoals mijnbedrijven, zijn duidelijk meer vertegenwoordigd in de portefeuilles dan in de index. Onderwogen worden defensieve sectoren zoals healthcare en utilties. In een dalende markt presteren defensieve sectoren minder slecht dan cyclische.
AFM-leidraad
De AFM verwacht in de zojuist verschenen ‘Leidraad actief en passief beleggen in het belang van de klant’ een kritische houding van financiële ondernemingen en consumenten met betrekking tot actieve fondsen die zowel dicht bij de index blijven als hoge kosten in rekening brengen.
Deze fondsen, en in het bijzonder Obam, kan niet worden verweten dat ze dicht bij de index blijven. Helaas maken ze dit jaar wel de foutieve keuzes.
In dezelfde leidraad vindt de AFM dat een financiële onderneming in (beleggings)advies en vermogensbeheer een gedegen afweging moet maken tussen actieve en passieve beleggingen. Veel van de fondsen lukt het simpelweg niet om de index te verslaan.
Dat nog steeds maar 2 tot 4 procent wordt belegd in passieve producten is alleszins opvallend. Ik verwacht dat door het aanstaande verbod op retourprovisies en de druk van toezichthouders dit percentage snel zal toenemen.
Rogier Rake is partner van IBS Asset Management.
Deze column is tevens verschenen in Het Financieele Dagblad van 24 oktober 2011. Per abuis staat Rico Bosma daarbij vermeld als auteur in plaats van Rogier Rake.
De informatie in deze column dient niet te worden opgevat als beleggingsadvies, beleggingsaanbeveling, aanbod of uitnodiging om effecten te kopen, te verkopen of anderszins te verhandelen.