Het januari-effect bij aandelen is een van de meest onderzochte onderwerpen. Als reden voor het januari-effect zijn belastingaspecten in de VS ‘window dressing’ genoemd.
In ieder geval is het verschijnsel zo gemeengoed geworden dat beleggers hierop zijn gaan anticiperen. Zij kochten alvast in november en december aandelen en verkochten ze met winst in januari.
Hierdoor bleef in de afgelopen tien jaren het rendement in januari ruim 1 procent achter bij de andere maanden. Het januari-effect is klaarblijkelijk vervangen door een eindejaarsrally.
Risicovolle beleggingen
‘Sell in May and go away, but remember, to come back in September’ is na het januari-effect de meest bekende anomalie. Beleggingscommissies van pensioenfondsen en beleggingscomités bij banken komen wel bijeen maar zijn incompleet door vakanties. In deze samenstelling wordt nergens besloten om het aandelengewicht maar eens flink te gaan uitbreiden.
Particuliere beleggers bouwen hun risicovolle posities af als ze met vakantie gaan en intraday-handelaren kunnen nauwelijks posities innemen doordat de handel dun is.
Om te kijken wat het zomerreces met de beurs doet, hebben we voor de Europese beurs de periode 1970-2008 onderzocht. Het gemiddelde maandrendement gedurende deze periode bedroeg 0,88 procent.
Zomerbeleggen
De zomermaanden blijven hierbij echter flink achter. Mei, juni en augustus laten een gemiddeld rendement zien van ongeveer 0%. Juli presteert beter en ook de handelsvolumes liggen in die maand hoger. De verklaring hiervoor zal moeten worden gezocht in het feit dat de bedrijven hun tweedekwartaalcijfers publiceren.
Klaarblijkelijk vallen deze vaak mee en nemen beleggers nieuwe posities in. September is veruit de slechtste maand van het jaar met een gemiddeld rendement van min 1,7 procent.
In tegenstelling tot het januari-effect verschuift bij deze anomalie niet de tijdsperiode. Ook in de afgelopen tien jaren waren de zomermaanden, overigens samen met januari, de slechtste. Ook juli doet het in deze periode slecht en september is echt bij uitstek, gemiddeld genomen, de slechtste maand.
Uit- of juist instappen
Niet alleen 2001 (aanslagen 11 september) en 2008 (faillissement Lehman) zorgden voor een gemiddelde min van maar liefst 3,55 procent ten opzichte van een gemiddelde van 0 procent. Ook de septembermaanden van 2000 en 2003 waren slecht.
Maar uitstappen dus? Op basis van de historie wel, maar het zijn bijzondere tijden. Het sentiment is sinds begin maart positiever. Het economische nieuws en de tweedekwartaalcijfers zijn nu van belang. Vallen deze mee, dan staan vermogende particulieren te popelen om met hun cash de verliezen van 2008 goed te maken.
Ook de pensioenfondsen, die weer wat lucht hebben, willen een tweede ritje dit jaar wel meepakken. Bij weinig aanbod en voldoende vraag stijgen de prijzen. Dit grondbeginsel is de enige zekerheid tussen al deze verwachtingen en anomalieën.
Rogier Rake is partner van IBS Vermogensbeheer.