Beleggen in grondstoffen heeft een enorme opmars doorgemaakt. Oorspronkelijk kon dit alleen door middel van futures en was daarmee weggelegd voor institutionele partijen.
Door de komst van trackers en beleggingsfondsen op mandjes en individuele grondstoffen werden ook particuliere beleggers in staat gesteld om in deze beleggingscategorie te beleggen.
Trackers zijn toegankelijker omdat ze als aandeel worden verhandeld en kennen geen beperkte houdbaarheid zoals futures dat wel hebben. Maar waarom wilde iedereen zo graag in grondstoffen beleggen?
Verzekeringspremie
Naast het koersrendement werd ook goed verdiend aan het doorrollen van de futures. Een olieproducent was bereid om tegen een lagere koers dan de huidige olieprijs zijn verkoop van toekomstige olie te garanderen. Deze verzekeringspremie werd door de beleggers geïnd als extraatje naast het koersrendement.
Daarnaast was de correlatie met andere beleggingscategorieën, zoals aandelen, laag. Ook werd de gedeeltelijke bescherming tegen inflatie als aantrekkelijk gezien.
Kooppremie
De toestroom van dit geld heeft inmiddels wel een negatief effect op deze beleggingscategorie. Ten eerste is door de aanwas van speculanten de verzekeringspremie omgeslagen in een kooppremie. Elke maand wordt een verlies geleden van een paar procent vanwege het doorrollen van de futures.
Dit is de reden dat de olieprijs dit jaar al met bijna 60 procent is gestegen terwijl de olietracker daar 40 procent bij achterblijft. Daarnaast is de volatiliteit enorm toegenomen door de rol van speculanten en is de correlatie met aandelen op dit moment flink hoger dan een aantal jaren geleden. Economisch nieuws is leidend. Valt het mee, dan stijgen de koersen van aandelen, maar ook grondstoffen en vice versa.
Deutsche Bank haalt bakzeil
Er is nog iets anders aan de hand. Onlangs sloot Deutsche Bank totaal onverwacht de Powershares DB Crude Double Long ETN, een soort tracker met dubbele exposure op olie. In de markt werd volop gespeculeerd over de reden hiervan. Eén daarvan was dat de Commodities Futures Trading Commission (CFTC) speculatie wil beperken en later dit jaar met regelgeving komt. Deutsche Bank zou met de sluiting hier alvast op anticiperen.
Maar waarschijnlijker lijkt dat de CFTC heeft ingegrepen, waar de New York Mercantile Exchange een oogje dichtkneep. Van Nymex mag een partij maximaal 10.000 contracten in een oliefuture van een enkele maand en maximaal 20.000 contracten in totaliteit aanhouden.
Oppassen dus
Dit vertegenwoordigt een waarde van respectievelijk 700 dollar en 1,4 miljard dollar. Aanbieders van trackers gaan hier ruim overheen. Deze ingreep zal gevolgen hebben voor de grondstoffenproducten. Welke, is nog onduidelijk.
Maar trackeruitgevers zullen bijvoorbeeld via zijwegen, zoals swaps, alsnog hun posities hedgen, wat de transparantie van deze producten niet verhoogt. Oppassen dus.
Rogier Rake is partner van IBS Vermogensbeheer.