In de afgelopen jaren groeide de markt voor Exchange Traded Funds (ETF’s), ook wel trackers genoemd, enorm. Niet alleen het aantal ETF’s en het belegd vermogen maar ook het aantal aanbieders.
Namen als Source, Amundi en het Nederlandse ThinkCapital zijn enkele relatief nieuwe aanbieders.
De populariteit van ETF’s was logisch te verklaren. Beleggers hadden behoefte aan een goed gespreid transparant product tegen lage kosten.
Cash-based ETF
In de eerste generatie, de cash-based ETF, werden alle onderliggende aandelen van een index gekocht. Hierdoor kwam het rendement van de ETF ongeveer overeen met dat van de index. Soms werden de kleinste aandelen vanuit liquiditeitsoverweging niet aangekocht. Dan was er sprake van een geoptimaliseerde ETF.
iShares was jarenlang de grootste aanbieder, bijna een monopolist. Zij hadden een mooi palet aan ETF’s en als de concurrentie, zoals Indexchange, te dichtbij kwam wat betreft belegd vermogen, kochten ze die gewoon op.
De groei van de ETF-markt ontging grote partijen als Deutsche Bank echter niet. Gebruik makend van de kennis van hun investmentbankingafdeling bestormden zij de ETF-markt, net als het Franse Lyxor, met een nieuwe generatie van ETF’s.
Bij de zogenaamde ‘swap based ETF’ wordt een mandje aandelen gekocht die niet per se in de index hoeven te zitten. Dit dient als onderpand voor de swap, die met een tegenpartij wordt afgesloten. De swap zorgt ervoor dat het rendement van de ETF conform de index is.
Swap-based ETF
Deze swap-based ETF sloeg aan om twee redenen. Ten eerste omdat de tracking error van deze varianten meestal lager is, vooral ten opzichte van de geoptimaliseerde ETF. Institutionele beleggers vinden dit een erg belangrijke eigenschap. Ten tweede omdat het hierdoor mogelijk is om trackers te maken op minder liquide markten of exotische producten.
Het marktaandeel van deze partijen steeg flink. iShares deed er alles aan om beleggers te wijzen op de nadelen van deze nieuwe generatie. Vooral het tegenpartijrisico dat bij een swap wordt gelopen, werd flink onder de aandacht gebracht bij beleggers.
Maar ook de beperkte transparantie die er was over het mandje dat als onderpand dient en de verborgen kosten in de swap werden aangegrepen in de concurrentiestrijd.
iShares lanceert platform
Tot mijn verbazing las ik dan ook recentelijk dat iShares swap -based ETF’s gaat uitgeven. De nieuwe eigenaar van iShares, het Amerikaanse BlackRock, zal wel onder het mom van ‘if you can’t beat them, join them’ haar investering rendabel willen houden. De eerste swap-based ETF’s zullen op Rusland en India worden uitgegeven.
Persoonlijk vind ik het een verstandige stap. Zelfs als marktleider kan je innovaties niet tegenhouden. Voor beleggers is het positief dat de keuze van ETF’s verder wordt uitgebreid. Steeds meer aantrekkelijke markten worden hierdoor makkelijk toegankelijk. Nadeel is dat je bij iShares niet langer zeker weet of je tegenpartijrisico loopt of niet.
Rogier Rake is partner van IBS Asset Management.