Onlangs was ik op een bijeenkomst van de VEOV. Dit is een jonge vereniging van onafhankelijke vermogensadviseurs en vermogensbeheerders.
De belangrijkste gemeenschappelijke deler is dat deze organisatie zich alleen laat betalen door de cliënt. Kortom, de veel besproken distributievergoeding wordt doorgegeven aan de cliënt en er wordt niet verdiend aan transacties en op andere manieren. Hierdoor lopen de belangen van de financiële instelling en cliënt 100 procent parallel.
De AFM vindt dit hét model voor de toekomst en zal door wetgeving heel langzaam alle partijen hiertoe dwingen. Het is logisch dat dit niet van vandaag op morgen kan gebeuren. De omzet van de meeste partijen bestaat uit indirecte verdiensten. Als men dit in een keer zou opheffen, moeten partijen hun deuren sluiten.
Kortom, de financiële wereld wordt de tijd gegund om hun verdienmodel langzaam om te bouwen. Dus over een paar jaar zal de VEOV uit behoorlijk wat meer partijen moeten kunnen bestaan, maar zal dit werkelijk zo gebeuren? Ik vraag me steeds vaker af of beleggers transparantie, onafhankelijkheid en lage kosten wel zo belangrijk vinden. Ten eerste blijkt dat beleggers heel vaak de hoogte van het totale kostenplaatje helemaal niet weten.
Als iemand met vermogen een beheerder inhuurt en hierbij de kosten van de onderliggende fondsen, transactiekosten en bewaarloon optelt kom je zo uit op 3 à 4 procent.
Weinig rendement
Zeker bij een defensief mandaat blijft er in de huidige marktomstandigheden weinig rendement over. Waarom zou je het risico van beleggen dan überhaupt nemen? Een goede adviseur zou zijn cliënt hierop wijzen en zijn beleid en mogelijk kostenplaatje aanpassen.
Ten tweede kijken beleggers vaak alleen naar directe kosten. Zo is de beheerfee bij een grootbank soms lager dan bij de onafhankelijke beheerder. Als je wijst op het totale kostenplaatje krijg je opvallende maar veelzeggende reacties zoals: de kosten van de huisfondsen zie ik niet terug maar jullie rekening moet ik wel aan het einde van het jaar betalen.
Daarnaast speelt tekenafhankelijkheid van rendementen bij kosten een rol van betekenis. In de periode 2003-2007 waren de rendementen hoog en sprak niemand over kosten. De crisis zorgde ervoor dat beleggers opeens op de kosten gingen letten.
Niet altijd kostenrationeel
Kortom, mijn conclusie is dat beleggers niet altijd kostenrationeel opereren en helaas blijven financiële instellingen hiervan profiteren. Zo werken er in de financiële wereld slimme mensen die telkens nieuwe manieren vinden om geld te verdienen.
Toen bijvoorbeeld de beheerfees van normale aandelenmandaten onder druk kwamen te staan begonnen zij massaal een long-short hedgefund waarvoor beleggers opeens bereid waren om 2 + 20 procent te betalen.
Rogier Rake is partner van IBS Vermogensbeheer.
De informatie in deze column dient niet te worden opgevat als beleggingsadvies, beleggingsaanbeveling, aanbod of uitnodiging om effecten te kopen, te verkopen of anderszins te verhandelen.