Bij het opzetten van een investeringsfonds maakt men vaak gebruik van een commanditaire vennootschap (‘CV’). De wetgeving over personenvennootschappen dateert uit 1838.
Wijzigingen door de jaren heen betroffen slechts ondergeschikte punten of terminologie. De praktijk kan met de huidige regeling goed uit de voeten.
Helse opgave
Toch wordt een grondige herziening van het personenvennootschapsrecht wenselijk geacht. Met het doorvoeren van een aantal principiële wijzigingen wordt de CV breder inzetbaar en krijgt Nederland er een moderne flexibele rechtsvorm bij.
Maar invoering blijkt al meer dan dertig jaar een helse opgave. Steeds worden invoeringsdata niet gehaald, de laatste verstreek 1 juli 2009 geruisloos.
Talrijke publicaties over het wetsontwerp zagen de afgelopen jaren het licht. Regeringscommissaris prof. Maeijer verdeelde tijdens een congres in 2003 de commentaren in drie categorieën: principieel commentaar, opbouwend commentaar en geneuzel.
Oogkleppen
Over nut en timing van commentaar valt inderdaad te twisten. Een brandbrief van MKB Nederland en VNO-NCW zorgde recentelijk nog voor commotie. Volgens de werkgevers dwingt het wetsvoorstel tot wijzigingen bij veel bestaande vennootschapscontracten.
Dit zou tot onnodige kosten leiden. Het commentaar op deze brief was vervolgens niet mis. De schrijvers werden oogkleppen verweten en een chicaneuze en frustrerende timing.
Het gekibbel daargelaten, wat zijn dan de voor de fondsenpraktijk belangrijkste veranderingen? Ik noem er drie.
Eindelijk duidelijkheid
Het wetsvoorstel schept eindelijk duidelijkheid over de vraag of het louter houden van aandelen in een CV aan te merken is als bedrijfsactiviteit. Het antwoord hierop is positief. Dat maakt in toekomst aanvullende contractsbepalingen en allerlei discussies hierover overbodig.
Een noviteit is de mogelijkheid om de CV rechtspersoonlijkheid te geven. Dit is vooral belangrijk bij het toe- en uittreden van vennoten en bij vragen over de eigendom van goederen van de CV. Rechtspersoonlijkheid is overigens niet verplicht.
In het huidige recht is het onduidelijk in hoeverre een stille vennoot zich actief met het beleid van de CV mag bemoeien. Het wetsvoorstel verduidelijkt dit: een commanditaire vennoot die beslissende invloed uitoefent loopt in beginsel aan tegen hoofdelijke aansprakelijkheid.
Overigens zal een goede adviseur ook nu met aansprakelijkheid van de te actieve commandiet rekening houden. De nieuwe regeling lijkt op dit punt dus niet tot wijziging in de bestaande contracten en structuren te hoeven leiden.
Slak op een teerton
Uiteraard moet ieder contract nagelopen worden. Het lijkt echter wel mee te vallen met de noodgedwongen wijzigingen.
De hamvraag blijft wanneer het voorstel nu eindelijk wet wordt. In één van de commentaren werd de snelheid van het wetgevingsproces al eens vergeleken met die van een slak op een teerton. Maar ook met die snelheid moet de invoering na bijna veertig jaar inmiddels toch in zicht kunnen zijn.
Paul Quist is notaris en lid van Stibbe’s Investment Management team.