Drie jaar na de invoering van de Markets in Financial Instruments Directive (Mifid) is het tijd om de balans op te maken.
Wegen de voordelen van de nieuwe concurrentie tussen handelsplatforms op tegen het risico van een minder overzichtelijke markt?
CESR, de onafhankelijke commissie van Europese effectentoezichthouders, stelt dat de transparantievereisten moeten worden aangescherpt. Het is de vraag of daarmee de kous af is.
Een doel van Mifid is te komen tot lagere transactiekosten bij de handel in aandelen en andere financiële instrumenten. Daartoe is het monopolie op beursdiensten van de gereglementeerde effectenbeurzen doorbroken.
Bijgedragen aan concurrentie
Beleggingsondernemingen hoeven de transacties van hun cliënten niet meer via de beurs te laten lopen, maar mogen die intern of via andere handelsplatforms afhandelen.
Wel moeten deze huizen redelijke maatregelen treffen om het beste resultaat voor hun cliënten te krijgen. Ze moeten dus voor hun cliënten shoppen tussen de verschillende handelsplatforms.
Mifid heeft bijgedragen aan de concurrentie tussen handelsplatforms en heeft zo de transactiekosten helpen beheersen. Maar of beleggers nu bij de koop en de verkoop van aandelen, opties en andere financiële instrumenten steeds het beste resultaat hebben gekregen, wie zal het zeggen?
Taximarkt
De markt voor beursdiensten lijkt een beetje op de taximarkt. Vroeger wist je dat je te veel betaalde voor een taxi, maar wist je ook dat je nergens goedkoper terecht had gekund. Nu betaal je misschien minder - wie zal het zeggen - maar blijf je wel zitten met het gevoel dat je met een andere taxi misschien goedkoper op je bestemming had kunnen komen.
Een monopolie op beursdiensten heeft een belangrijk voordeel. Zolang alle vraag en alle aanbod op één goed werkende markt bij elkaar komen, is er sprake van volledige transparantie en zal iedereen optimale waar voor zijn geld en optimaal geld voor zijn waar krijgen. Een nadeel is echter dat de beurs zelf niet scherp wordt gehouden.
Concurrentie tussen handelsplatforms houdt die platforms scherp en helpt zo de kosten laag te houden. De vraag is echter of de beurskoers van aandelen en andere financiële instrumenten dan wel een goede afspiegeling blijft van de marktwaarde.
Marktsignalen missen
Hoe meer handel van de beurs verdwijnt, des te minder representatief zijn de koersen die op de beurs tot stand komen.
Dat risico is niet denkbeeldig. Gereglementeerde beurzen maken kosten die andere handelsplatforms niet hoeven te maken. Per transactie nemen die kosten toe, naarmate meer transacties van de beurs verdwijnen. Zo kan de positie van de effectenbeurs geleidelijk verzwakken en de handel ondoorzichtiger worden.
Beleggers betalen dan minder transactiekosten, maar missen heldere marktsignalen over de waarde van hun aan- of verkopen. De taxi wordt goedkoop, maar je weet niet of je bij je bestemming wordt afgezet.
Erna Moerdijk is advocaat en lid van de Investment Management Groep van Stibbe.
De informatie in deze column dient niet te worden opgevat als beleggingsadvies, beleggingsaanbeveling, aanbod of uitnodiging om effecten te kopen, te verkopen of anderszins te verhandelen.