‘How shall I call it? Alternative? No, rubbish, appalling it is.’ Richard Saunders, chief executive van de Britse Investment Managers Association verruilde het eerste bijvoeglijke naamwoord voor het tweede in de titel van zijn commentaar op de net aangenomen Alternative Investment Fund Managers Richtlijn (AIFM).
In zijn ogen is het de uitkomst van de allerslechtste wetgevingsprocedure die hij in zijn vijfendertigjarige carrière ooit heeft waargenomen.
Reikwijdte richtlijn
Zijn kritiek richt zich vooral op de reikwijdte van deze Europese richtlijn. Die beschouwt hij als veel groter dan nodig om tegemoet te komen aan de populistische, door de financiële crisis ingegeven roep ‘iets te doen aan hedgefondsen’.
Een terecht punt van Saunders, zeker wat betreft investeringsvehikels die geheel niet op een hedgefonds lijken maar ook onder de richtlijn komen te vallen.
Hij plaatst echter ook de positieve kanttekening dat de meest protectionistische bepalingen zijn verdwenen uit de richtlijn. Dat is volgens hem voornamelijk te danken aan een ‘able team at Her Majesty’s Treasury’; Je bent Brits of je bent het niet.
Europees paspoort
Europese politici hebben echter ook geluisterd naar protesten uit de VS tegen protectionisme. In maart van dit jaar dreigde de New Yorkse senator Chuck Schumer als tegenmaatregel Europese fondsen te verbieden in de VS marketingactiviteiten te verrichten of geld op te halen.
Ook de Nederlandse pensioenfondsen hebben zich in Brussel fel uitgesproken tegen de betreffende bepalingen omdat die ook hún investeringsbeleid en vrijheid nodeloos zouden inperken. Straks (dat wil zeggen: vanaf 2015 en onder bepaalde voorwaarden) geldt daarom dat fondsen of fondsbeheerders van buiten de EU een Europees paspoort kunnen krijgen.
Daarmee kunnen ze, op een level playing field, participaties aanbieden aan institutionele investeerders door heel Europa. Net als in de EU gevestigde fondsbeheerders van Europese fondsen, voor wie dat overigens al geldt vanaf 2013.
Intussen zijn de Verenigde Staten zelf op het gebied van fondsregulering niet achtergebleven. In juli is de Amerikaanse Private Fund Investment Adviser Registration Act aangenomen. De wet maakt korte metten met de ruime private adviser exemption.
Vrijstelling
Onder die vrijstelling wisten tot voor kort de meeste niet-Amerikaanse fondsbeheerders zich ontheven van SEC-registratie en SEC-toezicht. Onder de nieuwe wet is die vrijstelling veel beperkter.
Veel Europese fondsbeheerders vallen nu ook onder de Registration Act en zullen zich moeten registreren bij de SEC, tenzij zij zich in Amerika niet als zodanig profileren en slechts een zeer beperkt aantal Amerikaanse (fonds)investeerders hebben of voor Amerikanen slechts een zeer klein bedrag beheren.
Het resultaat van dit alles is dat binnenkort veel voorheen nauwelijks gereguleerde fondsbeheerders onder twee nieuwe, strengere toezichtregimes komen te vallen.
Voor de grootste partijen zal dat wellicht bewerkelijk zijn, maar anderzijds levert het Europese paspoort voor hen een onmiskenbaar voordeel op. Voor iets kleinere partijen is het vooruitzicht voornamelijk ‘appalling’.
Lennaert Posch is advocaat bij Stibbe en co-head van de Investment Management Groep.