De UK Bribery Act 2010 is op 1 juli in werking getreden. Ook Nederlandse bedrijven die een deel van hun onderneming in het Verenigde Koninkrijk voeren, kunnen hier onder vallen.
De UK Bribery Act stelt onder meer het doen van betalingen die gericht zijn op het beïnvloeden van een buitenlandse overheidsfunctionaris bij het uitoefenen van zijn taak, met als doel een zakelijk voordeel te behalen, strafbaar.
Tot zover niets nieuws onder de zon. Ook de Nederlandse wetgeving kent bepalingen die omkoping strafbaar stellen.
Wel nieuw is de introductie van een soort ‘risicoaansprakelijkheid’ ten aanzien van falend ondernemingsbeleid op het gebied van anti-bribery, voor iedere – waar dan ook in de wereld gevestigde - onderneming die een deel van haar activiteiten in het Verenigd Koninkrijk heeft.
Met haar verbonden persoon
Een onderneming overtreedt de Bribery Act namelijk al wanneer zij een (gedeelte van een) bedrijf in het Verenigd Koninkrijk heeft en een ‘met haar verbonden persoon’ zich – waar dan ook ter wereld - schuldig maakt aan omkoping.
Of het bestuur van de onderneming hier weet van heeft doet er niet toe. De enige redding is dat men aantoont dat men voldoende effectieve procedures toepast die dit soort omkooppraktijken (zouden moeten) voorkomen.
Klein douceurtje
Stel dat een Nederlandse onderneming ook enige activiteiten in Engeland en Nigeria ontplooit. Is zij strafbaar wanneer een door de Nigeriaanse entiteit ingehuurde lokale agent een overheidsfunctionaris een klein douceurtje toestopt met het oog op het bespoedigen van de afgifte van een invoervergunning?
Deze vraag roept allereerst een aantal interpretatievragen op. Wanneer heeft men ‘een (gedeelte van een) bedrijf in het Verenigd Koninkrijk’, wat is een ‘met de onderneming verbonden persoon’ en wanneer heeft een onderneming ‘voldoende effectieve procedures’ als bedoeld in de Bribery Act?
Case-by-case
De toelichting bij de Bribery Act zegt wel iets over de inhoud en betekenis van de begrippen, het uitgangspunt blijft echter dat de rechter ‘case-by-case’ beoordeelt of de Bribery Act van toepassing is en of er sprake is van een overtreding.
Het is raadzaam dat Nederlandse ondernemers met bedrijfsactiviteiten in het Verenigd Koninkrijk nagaan of zij mogelijk binnen het toepassingsbereik van de Bribery Act vallen.
Is dat het geval dan zal men de gehanteerde processen ter voorkoming van omkoping moeten beoordelen op hun effectiviteit. Volgens de toelichting bij de Bribery Act houdt dit in ieder geval in dat deze processen duidelijk, praktisch, toegankelijk en afdwingbaar moeten zijn.
David Meijeren is kandidaat-notaris bij Stibbe en lid van de Investment Management Groep.