State Street betaalt het pensioenfonds OPG compensatie voor de beleggingsverliezen die het heeft opgelopen. Daarmee is het hoger beroep van de baan.
State Street had een deel van het vermogen van het pensioenfonds belegd in een fonds waarvoor Lehman Brothers als prime broker optrad. Door het faillissement van de bank zat het geld van het pensioenfonds voor langere tijd vast in de boedel.
Er werd daarop geschikt voor rond de 40 miljoen euro. Wat is er aan de hand?
State Street had het pensioenfonds in de overeenkomst gegarandeerd dat het zou instaan voor het faillissement van door haar ten behoeve van het beheer ingeschakelde partijen. Met het bankroet van de prime broker had men bij het opstellen van het contract geen rekening gehouden.
Verschillende interpretaties
OPG en State Street gaven ieder een andere uitleg van de garantie. OPG vond dat de garantie was geschonden nu het door State Street beheerde vermogen niet beveiligd bleek tegen het faillissement van Lehman Brothers. De garantie was immers opgenomen opdat OPG te allen tijde over het vermogen kon beschikken.
State Street gaf een taalkundige uitleg van de garantie: primair geldt niet de bedoeling van de overeenkomst maar de precieze bewoordingen van de garantie. Lehman Brothers is niet door State Street ingeschakeld maar door het fonds en in de overeenkomst is het risico voor het handelen of nalaten van brokers uitgesloten. Dat pleit ons vrij, zei State Street.
In de Angelsaksische praktijk ligt zo’n taalkundige uitleg voor de hand en in Nederland wordt dat meer nagevolgd. Wanneer professionele partijen gebruikmaken van professionele adviseurs, gaat de Nederlandse rechter er steeds vaker van uit dat ze hebben opgeschreven wat ze bedoelen.
Daarmee volgt hij de transactiepraktijk, waar men zich steeds vaker laat bijstaan door adviseurs die gedetailleerde contracten uitonderhandelen.
Vooruitgang?
De kwaliteit van de overeenkomsten neemt echter niet toe met het aantal en de kwalificaties van de adviseurs. Ook professionele partijen en deskundigen maken fouten en schrijven niet altijd precies op wat ze bedoelen.
Het is de vraag of het Angelsaksische model een vooruitgang is. In ieder geval leidt een zuiver taalkundige uitleg niet altijd tot een rechtvaardige uitkomst.
De rechter bekommert zich in deze uitspraak vooral om het eindresultaat. De verplichtingen van partijen ten opzichte van elkaar gaan verder dan de letterlijke tekst van de overeenkomst.
Globale contracten
De garantie moet volgens hem zo worden gelezen dat State Street het risico draagt dat OPG door het faillissement van een partij die op welke wijze dan ook betrokken is bij het beheer geen aanspraak meer kan maken op het in beheer gegeven vermogen. De letterlijke tekst van de garantie is dan niet doorslaggevend.
Het kan geen kwaad te beoordelen of de gedetailleerde contracten wel nodig zijn. Vaak is het beter om te werken met globale contracten waarvan de bedoeling duidelijk is, dan met gedetailleerde contracten waar achteraf andere dingen in staan dan bij het opstellen was bedoeld.
Erna Moerdijk is advocaat bij Stibbe en lid van de Investment Management Groep.
De informatie in deze column dient niet te worden opgevat als beleggingsadvies, beleggingsaanbeveling, aanbod of uitnodiging om effecten te kopen, te verkopen of anderszins te verhandelen.