Een alternatief voor de transactietaks? Minister De Jager heeft — ondanks het enthousiasme van de Europese Commissie, Duitsland en met name Frankrijk — aangegeven invoering van een financiële transactiebelasting binnen de Europese Unie niet te steunen.
Ook het Verenigd Koninkrijk, Ierland en Luxemburg zijn tegen.
Een EU-brede transactiebelasting lijkt nu onwaarschijnlijk. Dat is goed nieuws voor de financiële sector. De transactiebelasting, waarvan de geschatte opbrengst 57 miljard euro bedraagt, zou verschuldigd zijn door elke financiële instelling die partij is bij een financiële transactie.
Derivatencontraten
De belasting richt zich op alle soorten financiële instrumenten, ook op deelnemingen in beleggingsfondsen, en bedraagt ten minste 0,01 procent en 0,1 procent voor derivatencontracten.
Aan- en verkooptransacties zouden worden getroffen. De impact voor Nederlandse banken, pensioenfondsen en verzekeraars zou uiteraard zeer groot zijn.
‘De vervuiler betaalt’
De Europese Commissie wil hiermee volgens het principe ‘de vervuiler betaalt’ de financiële sector een bijdrage laten leveren aan de gevolgen van een financiële crisis.
Daarnaast zou met het voorstel een stabiele financiële sector gediend zijn, nu de geautomatiseerde (volume)handel nadeel zou ondervinden van de transactiekostenverhogende belasting. De Jager toont zich een realist door te stellen dat de transactiebelasting niet de manier is om deze doelen te bereiken.
Financiële transacties
Aangezien de financiële instellingen de belasting zullen doorberekenen, zullen niet zij, maar de belegger uiteindelijk opdraaien voor deze heffing. Ook worden vrijwel alle financiële transacties geraakt en niet slechts de risicovolle.
Ten slotte dreigt het risico dat financiële instellingen de transacties buiten de Europese Unie of de eurozone laten plaatsvinden, om aan de heffing te ontkomen.
Een voorbeeld vormt de Zweedse transactiebelasting, jaren geleden ingevoerd. Dat was geen succes. De financiële instellingen lieten de transacties buiten Zweden plaatsvinden en de opbrengst bedroeg nog geen 5 procent van de oorspronkelijke schatting. Al snel werd de transactiebelasting in Zweden afgeschaft.
De financiële sector moet echter niet te vroeg juichen. De EU zal zoeken naar een andere manier om de financiële sector te belasten.
Alternatieve heffingen
De Jager gaat de Europese Commissie vragen om alternatieve heffingen te onderzoeken. Daarbij wordt bijvoorbeeld een heffing bepaald over de winsten dan wel de balansen van financiële instellingen.
Voor alle alternatieven geldt dat het risico van afwenteling op de belegger levensgroot is, de meest risicovolle transacties niet geraakt worden, en financiële instellingen het buitenland zullen opzoeken om de heffing te ontlopen. Het reguleren van de financiële sector door middel van belastingheffing is dan ook een heilloze weg.
Michael Molenaars is advocaat-belastingkundige bij Stibbe en lid van Stibbes Investment Management Groep.
De informatie in deze column dient niet te worden opgevat als beleggingsadvies, beleggingsaanbeveling, aanbod of uitnodiging om effecten te kopen, te verkopen of anderszins te verhandelen.