Stel: Google had vorig jaar in Nederland een brede consumentenbank geïntroduceerd. Hoe zou die bank dan verschillen van uw huidige bank? Zou u overstappen?
En hoe zou dat uitpakken voor de positie van bestaande banken? Banken beloven de klant nu echt centraal te gaan stellen. Dit scenario zou een goede lakmoesproef zijn om te beoordelen of ze ook echt veranderen.
Tot nu toe is de innovatieve kracht van banken niet indrukwekkend geweest. De meeste innovatie is veelal winstgedreven of verplicht door strengere gedragsregels. Internetbankieren is een grote verbetering ten opzichte van de overschrijfformulieren.
Kosten
Zou internetbankieren ook zo snel ontwikkeld zijn als de bank er zelf minder aan zou verdienen? De meeste kosten van consumentenbanken gaan zitten in handwerk, persoonlijk klantcontact en het herstellen van eigen fouten.
Maar sinds u uw transacties via uw laptop rechtstreeks in de bankcomputer invoert, bespaart u uw bank veel kosten. Helaas ziet u daar weinig van terug. Rente op uw betaalrekening zou er nu toch wel af kunnen, lijkt me.
Innovatie waarbij de marge onder druk komt te staan, ontstaat vrijwel uitsluitend bij open concurrentie en vrijemarktwerking. Als u eenvoudig kunt overstappen naar een andere aanbieder, dan wordt de keuze voor de bank simpel: innoveren of klanten verliezen.
Gebrek aan marktwerking
Het gebrek aan vrijemarktwerking is duidelijk te zien als u met uw betalingsverkeer wilt veranderen van bank. De administratieve rompslomp en de onzekerheid of alles wel soepel zal verlopen, hebben als gevolg dat u uw salarisrekening pas omzet als uw bank er echt een potje van gemaakt heeft.
Nummerportabiliteit, zoals bij de mobiele telefoon, is de schaar die de ongewenste navelstreng kan doorknippen. Maar banken noch overheden willen of durven de ingreep aan.
Nu de Europese regelgeving het bestaande ‘Iban’- rekeningnummersysteem als uitgangspunt heeft genomen, zijn we nog verder achteruitgegaan. In dit nieuwe internationaal herkenbare Iban-rekeningnummer is de identificatiecode van uw huidige bank nota bene weer ingebouwd.
Luie banken
De bankensector is als gevolg van deze administratieve marktbescherming lui en inefficiënt gebleven. En deze houding zal, als open marktwerking en echte transparantie gerealiseerd zouden worden, banken in grotere problemen kunnen brengen dan de kredietcrisis.
Het gebrek aan aanpassingvermogen is 10 jaar geleden al pijnlijk bewezen. Bij de opkomst van internetbrokers Alex en Binck hebben de banken de helft van hun klanten in de particuliere beurshandel verloren. Ze hielden te lang vast aan te hoge marges en oude systemen.
De sector moet daarom haast maken om het klantbelang op innovatieve manier leidend te laten zijn in hun denken.
Als partijen als Google of Paypal in volle breedte op de markt komen, zou de aloude focus op winstgroei niet alleen de klant maar straks ook de houder van bankaandelen weleens veel geld kunnen gaan kosten.
Toon Roodbergen is onafhankelijk strategisch adviseur in de financiële sector.
De informatie in deze column dient niet te worden opgevat als beleggingsadvies, beleggingsaanbeveling, aanbod of uitnodiging om effecten te kopen, te verkopen of anderszins te verhandelen.