Onafhankelijke fondsvergelijker Morningstar is vorig jaar begonnen met een andere manier om fondsrendementen te berekenen.
Deze zogenaamde ‘investor return’ is helaas nog niet te zien op de site maar volgens Morningstar directeur Don Philips wordt er druk aan gewerkt. Investor return is het rendement dat een fonds voor alle aandeelhouders gezamenlijk heeft opgeleverd.
Het verschil met gewone rendementscijfers is dat bij investor return niet het rendement van één fondsaandeel centraal staat maar dat rendementen zwaarder gaan tellen naarmate er meer vermogen in het fonds zit.
Hiermee wordt zichtbaar in harde valuta wat door alle beleggers in het fonds gezamenlijk is verdiend.
Compleet ander beeld
Dat investor return een compleet ander beeld kan geven dan de nu gepubliceerde fondsrendementen wordt duidelijk uit volgend voorbeeld. Ik grijp terug op een analyse van het in 2008 opgeheven vlaggenschip van ABN Amro Bank, het AAB Global Fund (AAGF). Ik had gegevens sinds 1978.
In deze periode van 30 jaar wist een participatie in het AAGF een gemiddeld rendement te realiseren van 8,4 procent op jaarbasis. Geen verkeerde keus dus voor iemand die in 1978 ingestapt was. Helaas waren dat er niet zoveel. De omvang van het fonds bedroeg in 1978 ongeveer 200 miljoen.
Tot 2000 ging het prima met het fonds. De performance deed niet onder voor de meeste concurrenten. Het risico was misschien wat hoger maar dat betaalde zich juist uit in de hoogtij dagen van de jaren 90.
Succes
Niet alleen de koers ontwikkelde zich prima. Er kwamen ook steeds meer beleggers op af. De marketingafdeling van de bank had de fondsprestaties gevolgd en zagen een prachtig verkoopargument om het fonds verder te laten groeien.
En met succes. Het fonds vertienvoudigde in omvang in de jaren 90, met de sterkste groei vlak voor het einde van de 20ste eeuw.
Rond 2000 was het fonds met 2,7 miljard. op zijn grootst. Helaas keerde het lot zich op dat moment. Koerswinsten werden vervangen door koersverliezen van 20 procent en hoger. Het merendeel van de beleggers was ingestapt op de hoge niveaus van de late jaren 90 en zagen hun vermogen snel slinken. Zo’n 8,4 procent gold dus niet voor hen.
Geen garantie
Investor return geeft een beter beeld. Je berekent het door alle stortingen en onttrekkingen van alle aandeelhouders te beschouwen als de geldstroom van een enkele grote belegger. Investor return is het rendement dat deze superbelegger gerealiseerd zou hebben.
Voor het AAGF kwam dit uit op 0,73 procent over de periode 1978 tot 2008. Veel lager dan de 8,4 procent van een enkel aandeel sinds 1978. Het zou me niet verbazen als de beheerder er uiteindelijk meer aan heeft verdient dan de beleggers zelf. Ik hoop dat Morningstar investor returns snel op haar website plaatst.
Het laat zien dat gepubliceerde rendementen zelfs voor de zittende beleggers geen garantie biedt voor de … euh… het verleden?
Toon Roodbergen is onafhankelijk strategisch adviseur in de financiële sector.
De informatie in deze column dient niet te worden opgevat als beleggingsadvies, beleggingsaanbeveling, aanbod of uitnodiging om effecten te kopen, te verkopen of anderszins te verhandelen.