De Wall Street Journal berichtte vorige week in een alarmerend artikel over de destabiliserende werking van indextrackers op de aandelenmarkten.
In het artikel werd gewaarschuwd dat het handelen in indexfondsen er voor zorgt dat individuele aandelen steeds dichter naar elkaar toe bewegen.Wanneer men in een dergelijke tracker stapt, wordt immers rijp en groen in de index aangekocht, ongeacht de onderliggende waardering of kwaliteit van de aandelen.
Op het eerste gezicht lijkt het dat beleggen hiermee simpeler wordt. Als individuele beleggingen met elkaar mee bewegen, is het niet meer belangrijk om tussen een aandeel Philips of Heineken te kiezen; er is toch geen verschil en onderzoek naar de individuele bedrijven is niet nodig.
Afgestapt van actief beleggen
Mede hierom zijn beleggers in toenemende mate afgestapt van actief beleggen om in plaats daarvan over te gaan op het meestal goedkopere passief beleggen met bijvoorbeeld exchange traded funds (etf’s).
De keerzijde van etf’s is echter dat de correlaties tussen zowel goede als slechte aandelen wordt verhoogd. Hierdoor kunnen scheve waarderingen ontstaan en inefficiënties optreden op de aandelenmarkt.
Deze inefficiënties kunnen voor grote volatiliteit en instabiliteit zorgen van aandelenkoersen.
Correlaties
Volgens onderzoek van de Amerikaanse vermogensbeheerder T. Rowe Price bevinden de correlaties tussen aandelen zich thans op het hoogste niveau in 22 jaar.
Hoewel uiteraard extreme macro-economische gebeurtenissen zoals de eurocrisis hiervan de primaire oorzaak zijn, worden de correlaties extra versterkt door het toenemend gebruik van indextrackers.
Op deze wijze hollen beleggers steeds meer op precies dezelfde wijze door dezelfde deur naar binnen en naar buiten. De ironie wil dat, met de correlatietoename door het passieve beleggen, het voor actieve beleggers steeds lastiger wordt.
Stockpicking zeer moeilijk
In het afgelopen jaar lukte het volgens gegevens van Morningstar slechts 32 procent van de Amerikaanse actieve beleggingsfondsen om de index te verslaan. Doordat zowel goede als slechte aandelen in tandem bewegen, is het zeer moeilijk om aan stockpicking te doen.
Het goede nieuws voor actieve beleggingsfondsen is dat een normalisatie van de marktomstandigheden interessante kansen kan creëren. Doordat correlaties zich thans op recordniveaus bevinden is het aannemelijk dat voor de inefficiënties op de aandelenmarkten hetzelfde geldt.
Hiermee is in potentie voor een actief beleggingsfonds veel toegevoegde waarde (‘alfa’) te creëren. Uiteraard is het hierbij wel van belang dat de onderlinge samenhang van aandelenkoersen gaat afnemen, maar gezien het extreem hoge niveau ervan is dat niet onwaarschijnlijk.
Hoewel de eurocrisis allesbehalve is opgelost, lijken de grootste rampen te zijn afgewend. Deze ontwikkeling op zich kan al voldoende zijn voor een efficiëntere prijsvorming en actief management belonen. In beleggersland geldt immers: van gruwelijk naar slecht, is goed nieuws.
Peter van Doesburg is beleggingsstrateeg bij Wealth Management Partners.