De recente onrust op de financiële markten over de PIIGS landen (Portugal, Ierland, Italië, Griekenland en Spanje) leert ons dat ook delen van de portefeuille die zijn ingevuld met indexfondsen en –trackers (passieve beleggingsproducten) actief gevolgd moeten worden.
Veel actieve fondsmanagers verlaagden begin 2010 agressief de blootstelling naar de PIIGS landen in hun portefeuille.
In passieve beleggingsproducten bleef de blootstelling, tot het moment dat kredietbeoordelaar S&P de kredietwaardigheid van Griekenland verlaagde, echter op hetzelfde niveau.
Slecht(ste) moment
De indexregels, aan de hand waarvan het passieve beleggingsproduct wordt samengesteld en aangepast, bepalen of een downgrade van een land zorgt voor verwijdering uit een index en wanneer dit gebeurt.
Beleggers in passieve beleggingsproducten op de Barclays Euro Government Index zagen bijvoorbeeld dat 24 Griekse leningen op 1 mei jl. uit de index werden verwijderd nadat S&P de rating op 27 april verlaagde.
Dit betekende dat 4 procent van de onderliggende beleggingen gedwongen werd verkocht op een ongunstig moment. Het sentiment was door de downgrade zeer slecht en er werden vele beleggers op hetzelfde moment gedwongen afscheid van de belegging te nemen waardoor de prijsvorming verre van ideaal was.
De weging van Griekenland is relatief klein. De gezamenlijke weging van de PIIGS landen in de gemiddelde obligatie-index is echter circa 40 procent (waarvan 23 procent Italië).
Deze landen maken praktisch altijd deel uit van de ruim 100 obligatie index en -tracker producten die er in Europa beschikbaar zijn. Gedwongen afbouw van dergelijke percentages obligaties zou voor forse negatieve uitschieters in een portefeuille kunnen zorgen als hierop niet actief wordt geanticipeerd.
Beperkingen
De Autoriteit Financiële Markten (AFM) heeft eind vorig jaar de leidraad ‘Zorgvuldig adviseren over vermogensopbouw’ uitgebracht.
Hierin wordt gesteld dat passieve beleggingsproducten vanwege hun lage kosten aantrekkelijk zijn voor beleggers en dat hier in beginsel de voorkeur aan gegeven zou moeten worden boven actief beheerde fondsen.
Door alleen te focussen op kosten wordt echter voorbij gegaan aan beperkingen van passieve beleggingsproducten.
De manager van een actief beheerd fonds kan zijn fonds continu aanpassen aan de marktomstandigheden om het onderliggende risico op een bepaald niveau te houden en dit niet te sterk te laten schommelen.
Actieve rol
De belegger in een dergelijk fonds koopt dus eigenlijk markt expertise in en mag hiervoor verwachten dat de manager het fonds continu aanpast volgens vooraf in de prospectus gestelde risico parameters.
Beleggers in passieve beleggingsproducten zullen zelf constant een afweging moeten maken of het risico van de belegging niet is veranderd door de veranderde marktomstandigheden en of de belegging hiermee nog wel voldoet aan de doelstelling.
Ook indexproducten vragen daarom om een actieve rol van de belegger en/of zijn adviseur.
Rico Bosma is partner bij Wealth Management Partners.
De informatie in deze column dient niet te worden opgevat als beleggingsadvies, beleggingsaanbeveling, aanbod of uitnodiging om effecten te kopen, te verkopen of anderszins te verhandelen.