‘Rendementen uit het verleden bieden geen garantie voor de toekomst’. Dit verplichte en doorgaans snel afgeraffelde zinnetje aan het einde van fondsreclames is ontegenzeggelijk van toepassing op aandelen.
Voor staatsobligaties echter is het verleden juist wèl een garantie voor de toekomst. De afgelopen decennia zijn buitengewoon hoge obligatierendementen behaald door een sterke rentedaling die het potentieel voor de toekomst aanzienlijk hebben verminderd. In die zin zijn de sterke obligatierendementen uit het verleden een garantie voor zwakke rendementen in de toekomst.
Het is wat dat betreft vreemd dat onlangs kennelijk de behoefte ontstond om een felle achterhoedediscussie te voeren over historische obligatierendementen van pensioenfondsen die zelfs tot in het parlement reikte.
Zembla
Door het televisieprogramma Zembla werd met de uitzending ‘het verdwenen pensioengeld’ geïmpliceerd dat pensioenfondsen hun geld meer in obligaties en minder in aandelen hadden moeten beleggen.
Los van het gegeven dat het altijd gemakkelijk is zulke conclusies achteraf te trekken is het storend dat hiermee geïmpliceerd wordt dat pensioenfondsen nu minder riskant zouden moeten gaan beleggen.
Aandelen
Juist nú is het met het lage renteniveau cruciaal om het accent op aandelen te leggen. Dit staat volkomen los van de beleggingscapaciteiten van pensioenfondsen en of er actief dan wel niet passief moet worden belegd en wat de eventuele kosten zijn die daarmee gepaard gaan.
Begrijpelijkerwijs zijn er door de slechte aandelenrendementen van het vorige decennium vraagtekens gerezen over het lange termijnpotentieel van aandelen. Maar pensioenfondsen zijn als geen ander geëquipeerd om gunstige lange termijnrendementen te behalen met hun vermogen om aandelenrisico’s over generaties te spreiden.
Iets waartoe individuele beleggers niet in staat zijn. Daarnaast zijn aandelenrendementen op de lange termijn aanmerkelijk beter bestand tegen inflatie dan obligaties.
Uiteraard vereist een dergelijke vermogensallocatie wel een discipline waarbij de verleiding moet worden weerstaan om in tijden van voorspoed een greep te doen uit een rijk gevulde pensioenpot.
Zo eenvoudig is het en daar heb je geen toezichthouder voor nodig die op de rem gaat staan als er juist gas moet worden gegeven.
Werkelijke uitdaging
Hoewel aandelen geen garantie geven op een goed pensioen voor iedereen is dat met obligaties zéker niet het geval. De discussie die gevoerd wordt in de politiek over historische pensioenrendementen leidt af van de werkelijke uitdaging.
De focus moet niet liggen op het verleden maar juist op de toekomst. Het grootste gevaar voor de collectieve pensioenen in Nederland is dat die focus onduidelijk blijft. Om met honkballegende Yogi Berra te spreken: ‘You’ve got to be very careful if you don’t know where you are going, because you might not get there…’
Peter van Doesburg is beleggingsstrateeg bij Wealth Management Partners
De informatie in deze column dient niet te worden opgevat als beleggingsadvies, beleggingsaanbeveling, aanbod of uitnodiging om effecten te kopen, te verkopen of anderszins te verhandelen.