Over de kapitaalmarkten worden veel beweringen gedaan die intuïtief aannemelijk klinken, maar vrijwel niet te verifiëren zijn. Het valt daarbij op dat veel van dergelijke beweringen gerelateerd zijn aan de mechanismes van vraag en aanbod en aan de wereldwijde kapitaalstromen.
Door het ontbreken van deugdelijke statistieken, kan vrijwel iedereen daar uitspraken over doen, zonder er achteraf op te kunnen worden afgerekend.
Veelal zijn dergelijke uitlatingen tamelijk onschuldig en slechts bedoeld om een beleggingsargument te maken. Zo is bijvoorbeeld wel eens de uitspraak te horen dat ‘iedereen onderwogen is in Japan’.
Onmogelijk te onderbouwen
Deze bewering strookt wellicht met de intuïtie en anecdotal evidence ,maar is vrijwel onmogelijk te onderbouwen met betrouwbare cijfers en objectieve statistieken. Dit voorbeeld geeft aan hoe gemakkelijk het is om aan de haal te gaan met verhalen over vraag en aanbod die wellicht stroken met de onderbuik, maar niet met de werkelijkheid.
Feitelijk is het namelijk onmogelijk dat iedereen onderwogen is in Japan, tenzij deze aandelen in het niets kunnen verdwijnen of worden verkocht aan buitenaardse wezens. Ondanks de onzorgvuldigheid is deze uitspraak zoals gezegd nog vrij onschuldig.
Kwalijker wordt het als dergelijke beweringen de vorm van beschuldigingen aannemen. Dat gebeurt helaas nog wel eens.
Hedgefondsen
In een moderne variant op de heksenjacht werden in 2008 hedgefondsen er massaal van beschuldigd dat ze, in hun onnoemelijke hebzucht, banken doelbewust naar de rand van de afgrond hebben geduwd met hun speculatieve short posities.
Vooral politici stonden vooraan om hun financiële onkunde te etaleren door te beweren dat de financiële crisis vanzelf weer zou verdwijnen met het beknotten van de bewegingsvrijheid van beleggers.
Uiteindelijk is er nooit enig bewijs gevonden en daalden de koersen van banken alleen nog maar meer toen een verbod op short-selling van financiële instellingen werd ingesteld.
Het blijft blijkbaar populair om beleggers het onheil van de wereld in de schoenen te schuiven. In dit licht is het verbazingwekkend dat beleggers de afgelopen weken opnieuw en zonder enige cijfermatige onderbouwing onder vuur kwamen te liggen.
Voedselprijzen
Ditmaal met de bewering van de Ceo van Unilever dat de voedselmarkten zouden worden opgedreven door beleggers in grondstoffen.
Ook Sarkozy heeft zich recent in dergelijke bewoordingen uitgelaten en pleitte voor het aan banden leggen van investeerders in voedingsgrondstoffen door de G20.
Wederom wordt hierbij bepleit om de bewegingsvrijheid van beleggers in te perken. Joop Wijn noemde hen als minister van Economische Zaken ooit ‘kaalvretende sprinkhanen’.
Hoewel deze beeldspraak in verband met voedsel extra treffend lijkt, is het treurig dat opnieuw heel gemakkelijk met een beschuldigende vinger naar beleggers wordt gewezen, zonder onderbouwing.
Niet de oorzaak
Sterker nog, een OESO-onderzoek van juni 2010 door de professoren Irwin en Sanders van de Universiteit van Southern Illionois, heeft expliciet aangetoond dat speculatie niet de oorzaak was van de voedselprijsbubbel van de afgelopen jaren.
Er is geen enkele reden om aan te nemen dat dit nu wel het geval is. Het lijkt me zinvol dat beschuldigingen aan beleggers worden onderbouwd met feiten en niet met populistische onderbuikgevoelens.
Peter van Doesburg is beleggingsstrateeg Wealth Management Partners.
De informatie in deze column dient niet te worden opgevat als beleggingsadvies, beleggingsaanbeveling, aanbod of uitnodiging om effecten te kopen, te verkopen of anderszins te verhandelen.