Van oudsher is beleggen in thema’s als robotica, big data en gezondheidszorg vooral iets voor retailbeleggers. Maar themabeleggen past ook uitstekend bij institutionele beleggers met een lange-termijnhorizon, zoals pensioenfondsen, vindt investment consultant Kurt Driessen van Willis Towers Watson.
Waarom past themabeleggen volgens u vooral bij institutionele beleggers?
‘Institutionele beleggers zijn lange- termijnbeleggers en thema’s gaan eigenlijk altijd over de lange termijn. Voor beleggers met een extreem lange horizon, zoals pensioenfondsen, is het heel belangrijk dat de beleggingen ook voor de lange termijn relevant blijven. Door je in de portefeuille te focussen op invloedrijke lange-termijntrends, zoals de energietransitie, de opkomst van online shopping en big data, kun je dat risico managen.’
Hoe beleggen partijen als pensioenfondsen het best in thema’s?
‘Niet-beursgenoteerde beleggingen maken een steeds groter deel uit van portefeuilles, en die lenen zich ook het best voor themabeleggen. In het niet-beursgenoteerde segment is het gemakkelijker je te focussen op de lange termijn. Ik zou zelfs zeggen: daar is het essentieel. Op de beurs zijn de meeste marktparticipanten juist meer gericht op de korte termijn. Bovendien zijn beurswaarderingen vaak een momentopname, die geen goede inschatting van het lange-termijnperspectief van een onderneming vormen. Dat betekent natuurlijk niet dat je thema’s alleen moet spelen via beleggingen in bijvoorbeeld vastgoed en private equity, maar dat segment is er wel beter geschikt voor dan meer liquide categorieën.’
In hoeverre pakken institutionele beleggers themabeleggen verschillend aan?
‘Je ziet dat veel pensioenfondsen de SDG’s (duurzame ontwikkelings- doelen van de VN) als leidraad gebruiken bij themabeleggen. Een mooi raamwerk om themabeleggen aan op te hangen, maar ze zijn niet ontworpen als leidraad voor beleg- gingen en hebben een sterke focus op klimaatbeleid en impact. Wel zijn ze nuttig omdat er vaak een groot draagvlak voor bestaat en ze herkenbaar zijn. Je ziet in de praktijk dat veel pensioenfondsen een paar thema’s kiezen en die inbedden in hun beleggingsbeleid. Klimaatverandering (SDG 13) wordt met afstand het vaakst gekozen. Dat is goed, want klimaatverandering en de energietransitie hebben een directe impact op het verdienmodel van veel bedrijven. Daarnaast kiezen pensioenfondsen voor thema’s die aansluiten bij de wereld van hun deelnemers (zo investeert zorgfonds PFZW in SDG 3: gezondheid en welzijn, red.).’
Hoe is themabeleggen te verenigen met passief beleggen?
‘Je ziet dat beleggers met een passieve strategie in de regel een negatieve selectiebenadering gebruiken. Ze sluiten de grootste vervuilers en bedrijven die het slechtst scoren op ESG-gebied uit. Actieve beleggers kiezen eerder voor een bottom-up benadering van positieve selectie. Dan is het makkelijker om accenten aan te brengen in je portefeuilles en thema’s goed in te bedden. Het maakt actief beheer in feite aantrekkelijker.’
Hoe lossen passieve beleggers dit probleem op?
‘Dat kan ook prima in passieve portefeuilles. Als je in een index belegt, zit je vaak heel lang in dezelfde bedrijven. Dan heb je dus belang bij het bescher- men van die belegging, bijvoorbeeld door engagement. Maar ook door gebruik te maken van meer ambitieuze indices zoals Paris Aligned Benchmarks, of door een uitgebreide screening van het uni- versum op duurzaamheidsthema’s.’
Veel retailbeleggers beleggen vooral in thema’s omdat ze denken zo meer rendement te halen. Hoe zit dat bij institutionele beleggers?
‘Je ziet dat binnen traditioneel portefeuillebeheer waarbij hoofdzakelijk wordt gekeken naar de verhouding tussen rendement en risico nu steeds vaker een derde dimensie wordt toegevoegd. Institutionele beleggers stellen zich steeds meer de vraag in hoeverre ze rekening moeten houden met de impact van hun beleggingen op de samenleving en de planeet. We verschuiven van een tweedimensionaal beleggingsmodel naar wat wij bij WTW 3D-beleggen noemen.’
Leidt themabeleggen tot een betere risico/rendementsverhouding?
‘Het belangrijkste aspect bij beleggen is natuurlijk dat je voldoende spreiding hebt. Binnen die context kun je nog veel meer sturen op thema’s dan de meeste pensioenfondsen doen. Wij zien dat je tot betere resultaten komt als je de portefeuille holistisch benadert, en daarbij is het aan te raden het keurslijf van de strategische allocatie los te laten. Er zijn verschillende manieren om de portefeuille op te delen: dat kan via beleggingscategorieën, op risicobronnen, maar ook door allocatie naar bepaalde thema’s. We zien hier bij grote pensioenfondsen, ook internationaal, al wel elementen van terug. Je gebruikt als het ware verschillende lenzen om naar je portefeuille te kijken. Willis Towers Watson is hier groot voorstander van en noemt dit Total Portfolio Approach (TPA).’
Kunnen institutionele beleggers in theorie hun portefeuilles volledig thematisch beleggen?
‘Zo ver gaan pensioenfondsen nog niet, en ik denk ook niet dat het verstandig zou zijn om alleen vanuit thema’s te sturen. Beleggen vanuit één invalshoek is eigenlijk altijd suboptimaal. Dat geldt net zozeer voor een pure focus op asset & liability management als voor een strakke strategische allocatie waar je koste wat kost aan vasthoudt. De verschillende invalshoeken vullen elkaar binnen onze TPA aan en thematisch beleggen kan daar onderdeel van zijn.’
Dit artikel is opgenomen in de krant FN Institutioneel, die 4 maart verschijnt en per post bij geregistreerden wordt bezorgd.