Zelfs een beperkt, nieuw opkoopprogramma door de Europese Centrale Bank (ECB) kan de rentes significant verlagen. Dit komt door de toenemende schaarste aan veilig geachte staatsobligaties.
Dat stelt Gilles Moëc van de AXA Group.
De hoofdeconoom verwacht dan ook dat de ECB in september kiest voor een kleinschalige opkoopprogramma van zo’n 25 tot 30 miljard euro per maand gedurende zes maanden, in combinatie met een 10 basispunten lagere depositorente.
Weinig effect
Bij de effectiviteit van zulke stappen zet hij overigens vraagtekens. ‘Een verdere daling van de korte en lange rentes doet weinig voor de economie, zolang banken onvoldoende willen uitlenen en de vraag terugloopt door de externe schokken.’ QE 2.0 zal naar zijn mening daarom schril afsteken bij eventuele begrotingsstimulansen.
Wat betreft de nakende schaarste aan staatsobligaties maakt Moëc een rekensommetje voor Duitse bunds. Als de huidige economische parameters onveranderd blijven (een economische groei en inflatie van beide 1,25 procent per jaar in combinatie met het primaire begrotingsoverschot op het niveau van 2018), dan zal de Duitse schuld in twintig jaar tijd volledig verdwenen zijn.
Dat het zover komt, noemt hij overigens onwaarschijnlijk. ’In de VS was er in de jaren negentig ook angst voor een schaarste aan treasuries, maar deze zorgen verdwenen volledig nadat de Washington een volledig ander begrotingsbeleid ging voeren sinds het uiteenbarsten van de internetzeepbel in 2001.’
Toch, zo benadrukt de hoofdeconoom, is de verwachting dat het tekort aan bunds zal toenemen nu al van invloed op het gedrag van obligatiebeleggers en het monetaire beleid.
Ook DWS wijst op de invloed van de verwachte aankopen door de ECB op de koers van staatsobligaties, die van Italië in het bijzonder.
De asset manager ziet dat de vele politieke perikelen van de voorbije weken nauwelijks invloed hebben gehad op Italiaanse staatsobligaties. Na een kleine piek daalde het renteverschil met de Duitse bunds weer tot 200 basispunten, het niveau van begin augustus. Ter vergelijking: de gemiddelde risicopremie bedroeg 260 basispunten tijdens de eerste helft van het jaar.
Deze stabiliteit is volgens DWS grotendeels te danken aan de verwachting dat de centrale bank met QE 2.0 komt. ‘Dit kan de hoeveelheid Italiaanse staatsobligaties in handen van de Italiaanse centrale bank verder vergroten.’
Waar Italiaanse staatsobligaties in 2009 nog voor bijna 50 procent in handen waren van buitenlandse beleggers, is dat volgens de asset manager nu iets meer dan 30 procent. Ook het aandeel van Italiaanse particuliere beleggers daalde, namelijk van 20 naar 5 procent. Aan de andere kant hebben de Italiaanse banken, en dan vooral de centrale bank, hun aandeel juist vergoot: van 4 naar bijna 20 procent, wat neerkomt op een toename van 337 miljard euro.’