Waarschijnlijk wordt 2011 het jaar met de hoogste omzet ooit voor de handel in gestructureerde producten op Euronext Amsterdam. De slechte aandelenmaand augustus, was een topmaand voor deze producten.
Tot en met eind oktober was de omzet 13,9 miljard euro. Trek je de lijn door dan kom je uit op een omzet van 16,6 miljard euro voor heel 2011. Een record.
Sterk herstel
Vorig jaar kwam de jaaromzet van de handel in beursgenoteerde gestructureerde producten in Nederland uit op 14,9 miljard euro, in 2009 op 12,9 miljard, in 2008 op 12,7 miljard en in 2007 op 14,6 miljard.
Na de val van Lehman nam de handel in gestructureerde producten iets af. ‘Ook Lehman was een aanbieder van dit soort producten. Toen de bank omviel, waren haar producten bijna niets meer waard’, licht Jean-Paul van Oudheusden, hoofd RBS Markets Benelux toe.
Turbo’s
De toegenomen omzetten dit jaar komen voornamelijk voor rekening van turbo’s en andere hefboomproducten met stop-loss-niveau. Deze producten waren dit jaar goed voor 87 procent van alle handel in gestructureerde producten op Euronext Amsterdam. In vergelijking met dezelfde periode vorig jaar nam de handel in turbo-achtigen met 30 procent toe.
De vraag naar garantieproducten, waarbij beleggers aan het einde van de looptijd (een deel) van hun inleg terugkrijgen, nam niet significant toe, zo blijkt uit cijfers van Euronext.
Korte ritjes
Van Oudheusden: ‘Garantieproducten hebben over het algemeen een looptijd van vijf of zes jaar. Beleggers willen nu niet voor langere tijd instappen. Ze zitten cash of maken korte ritjes.’
Waarmee hij bedoelt dat ze inspelen op koersstijgingen of -dalingen op de vrij korte termijn. Ook beleggingsfondsen hebben last van deze trend.
Op het gebied van hefboomproducten is Royal Bank of Scotland (RBS) met een marktaandeel van 60 procent marktleider, ook ABN Amro geeft turbo’s uit. ING noemt deze producten sprinters.
Bijlenen
Kenmerkend is dat een belegger een klein deel van de onderliggende waarde inlegt en de rest bijleent van de aanbieder. De volledige koerswinst of -verlies is wel voor de belegger. Elke turbo kent een stop-loss-niveau waarop het product wordt opgeheven. Hierdoor kan de belegger niet meer verliezen dan zijn inleg.
Aanbieders verdienen op de producten doordat beleggers rente betalen over het geleende deel. Daarnaast verdienen ze doordat de producten beursgenoteerd zijn en ze zelf vaak ook marketmaker zijn.
Behalve voor het maken van ‘korte ritjes’ zoals Van Oudheusden het noemt, zijn er volgens hem ook beleggers die turbo’s gebruiken om risico’s af te dekken. In plaats van aandelen te verkopen, kopen ze turbo’s short op die stukken.
Opties duur
Garantieproducten zijn mogelijk ook minder aantrekkelijk omdat ze momenteel moeilijk te maken zijn.
‘Ze zijn vaak opgebouwd uit een zerocoupon-obligatie en opties. Als gevolg van de volatiliteit op de markten zijn opties momenteel duur,’ legt zelfstandig beleggingsadviseur en gestructureerde productenspecialist Marcel Tak uit.
Volgens Jan Erftemeijer, hoofd publieke distributie bij ABN Amro, heb je voor aantrekkelijke garantieproducten bovendien een hogere rente nodig.
Rente
‘Simpel gezegd moet een belegger als de rente op 5 procent staat, 78,40 euro inleggen om over 5 jaar 100 euro terug te krijgen. Hoe lager de rente is, hoe minder het startbedrag echter aangroeit en hoe minder geld wij hebben om opties te kopen.’
Naast turbo’s zijn er ook contracts for differences, zogenoemde cfd’s. Onder meer de Vereniging van Effectenbezitters VEB waarschuwde eerder voor deze producten. Ze lijken op turbo’s, maar zijn niet beursgenoteerd, hebben veel grotere hefbomen en kennen geen stop-loss-niveau.
Restschuld
Hierdoor kunnen beleggers veel meer dan hun inleg verliezen en dus blijven zitten met een restschuld.
ABN Amro heeft ze niet, maar RBS wel.
Volgens Van Oudheusden zijn dit echter nadrukkelijk producten voor daghandelaren en semi-professionele traders. In Nederland zijn ze volgens hem maximaal geschikt voor zo’n 5.000 mensen, terwijl dit bij turbo’s om zo’n 100.000 tot 150.000 zou gaan, schat hij.
Bij RBS kunnen cfd-beleggers overigens niet blijven zitten met een restschuld, benadrukt Van Oudheusden.
De producten bevatten dan wel geen stop-loss, maar in de portefeuilles van beleggers heeft RBS wel een zogenoemde ‘airbag’ ingebouwd, waardoor de portefeuille geliquideerd wordt als een klant er geld op toe moet gaan leggen.
Dit artikel, geschreven door de redactie van Fondsnieuws, heeft op maandag 28 november op de beleggingsfondsenpagina in Het Financieele Dagblad gestaan.