De devaluatie van de Chinese renminbi, de mogelijke renteverhoging in de Verenigde Staten en de dalende grondstofprijzen zetten valuta’s uit Latijns-Amerika, Azië en Afrika zwaar onder druk.
De Braziliaanse real is in een jaar tijd 35 procent in waarde gedaald tegen de dollar; de Turkse lira staat op het laagste punt ooit ten opzichte van de Amerikaanse munt en de Zuid-Afrikaanse rand heeft 18 procent verloren.
Duizenden miljarden
‘Valuta’s als de Turkse lira en de Thaise baht waren gewild vanwege het renteverschil met dat in de Verenigde Staten’, zegt valutahandelaar Francis van Esch van de Nederlandse Betaal & Wisselmaatschappij.
Nu dat verschil kleiner dreigt te worden, maken beleggers zich uit de voeten, met een flinke koersval tot gevolg. De dagelijkse omvang van de valutamarkt wordt geschat op ruim 5000 miljard dollar. De eurodollar is het meest verhandelde valutapaar.
‘Maar de markt voor Thaise baht is vrij illiquide. In een munt als de baht is er maar een beperkt aantal market makers’, aldus Van Esch. Het is een van de verklaringen voor de redelijk forse valutaschommelingen.
Voorzichtiger
Hoewel de waarde van munteenheden uit opkomende landen behoorlijk is gedaald, ziet Van Esch geen paniek op de valutamarkt. ‘Als de dollar 20 procent daalt, is er paniek. Nu zie je dat partijen op de valutamarkt wat voorzichtiger worden.’
Bij veel landen is de waarde van de munt gerelateerd aan grondstoffen die er worden gewonnen, de zogeheten commodity currencies. Er bestaat een zekere correlatie tussen goud en de rand, terwijl Rusland een typische olie-economie is. Dus wanneer de olieprijs daalt, drukt dat de waarde van de roebel.
De grondstoffen zijn allemaal aan het wegglijden. De oliemarkt wordt gekenmerkt door overschotten, herstel van de koperprijs wordt niet verwacht. Dus blijven valuta’s zwak. ‘Er is wel enige achterdocht in de markt, zeker na de verrassing met de yuan’, zegt Van Esch.
Majeure gebeurtenis
China devalueerde vorige week plots zijn munt, de renminbi of yuan. Dat werd als een majeure gebeurtenis gezien door de markt.
‘De devaluatie van China drukte de wisselkoers van andere valuta’s in Azië’, zegt Vincent Weevers, valutaspecialist van ING. ‘Overigens is het wat lossere beleid van China een begrijpelijke actie. Een zwakkere munt kan een stimulans zijn voor export. Daarnaast streeft China ernaar dat het IMF de renminbi tot wereldvaluta promoveert.’
Verschillende landen hadden tijdens de Azië-crisis van 1997 hun munt gekoppeld met de dollar. Die koppeling was onhoudbaar toen de valuta’s van landen als Indonesië en Thailand in waarde daalden.
Dollarverplichtingen
Deze landen konden niet meer aan hun dollarverplichtingen voldoen en lieten hun munt los, wat leidde tot een forse devaluatie. Het voorbije weekend werd gespeculeerd dat Maleisië weer kapitaalcontroles zou invoeren, net als in 1998. De ringgit is 23 procent gedaald ten opzichte van de dollar.
Daar komt bij dat de valutamarkt kampt met de strengere regelgeving voor banken. Die moeten meer geld aanhouden voor valutatermijncontracten, zoals swaps en forwards. Daardoor kampt ook de valutamarkt met liquiditeitsproblemen.
“Zwitserland”
Die werden nog verhevigd doordat Zwitserland in januari de koppeling met de dollar losliet. ‘Er wordt veel gehandeld op elektronische platforms’, zegt Weevers.
‘ “Zwitserland” kwam als een schok. En toen bleek dat de liquiditeit minder was dan werd gedacht.’
Bovendien kunnen schommelingen in de wisselkoers ‘ineens heel snel gaan’, zegt Weevers. ‘Niet alleen Aziatische munten staan onder druk. Hetzelfde geldt voor de roebel, de Turkse lira, de Braziliaanse real en de Taiwanese dollar.’
Copyright: Het Financieele Dagblad, 19 augustus 2015