Het einde van de cyclus nadert. Aegon Asset Management, Schroders en NN Investment Partners over wat er nog in het vat zit voor beleggers.
‘We lopen tegen de grenzen van de groei aan’, zegt chief investment officer Olaf van den Heuvel van Aegon Asset Management. ‘Je ziet in de Verenigde Staten al dat het steeds langer duurt vacatures vervuld te krijgen. Er staan 200.000 vacatures open, maar er zijn niet genoeg mensen om ze vervuld te krijgen. Wat je in de VS ziet, zie je ook in Japan en Noord-Europa. En als gevolg van de vergrijzing wordt de beroepsbevolking alleen maar kleiner, terwijl er meer mensen zijn die niet werken, aldus Van den Heuvel.
Uit prognoses van de Britse assetmanager Schroders blijkt dat de groei van de beroepsbevolking de komende tien jaar flink afneemt in de VS, het Verenigd Koninkrijk en Brazilië, dat deze in opkomende markten afvlakt en er in de eurozone, Japan en China zelfs sprake zal zijn van krimp.
‘Uit recente cijfers blijkt dat de industriële productie in Frankrijk 1 procent lager is dan vorig jaar. Dat baart mij wel zorgen’, onderstreept Van den Heuvel. ‘Hier komt bij dat je ook voor het eerst in de VS ziet dat de huizenprijzen weer aan het dalen zijn. Dat is op zich heel gezond maar een afnemende arbeidsproductiviteit en dalende huizenprijzen hebben impact op de economische groei.’
Afgelopen jaar waren de Verenigde Staten, gesteund door het fiscale beleid van Donald Trump, de groeimotor van de wereld. ‘Maar ook dit zal komend jaar minder zijn’, zegt Van den Heuvel. En dat is niet de enige steun die wegvalt. De markt is de afgelopen tien jaar gestut door het ruime beleid van de verschillende centrale banken. Ook deze steun neemt af. ‘Dat de Europese Centrale Bank (ECB) als koper aan het wegvallen is, zie je al in de markt’, zegt Van den Heuvel. ‘De ECB kocht bijvoorbeeld veel Duitse covered bonds. Voor de Duitse overheid wordt het nu steeds moeilijker dit soort leningen geplaatst te krijgen. Hieraan zie je dat de markt afremt.’
In Europa zijn daarnaast problemen met Italië. Terwijl de nieuwe regering in Japan de belastingen juist wil verhogen.
Groeivertraging
Alles bij elkaar optellend verwacht Van den Heuvel het laatste kwartaal van 2019 en het eerste van 2020 een wereldwijde groeivertraging. Geen echte recessie, omdat het nog heel erg goed gaat in de Verenigde Staten en ‘er sinds de vorige grote crisis toch goed werk gedaan is: er zijn kapitaalrestricties voor banken gekomen en in Europa zijn er stappen gezet om het toezicht op banken te verbeteren. We hebben kortom dus sterkere schouders om een tegenslag mee op te vangen’, aldus Van den Heuvel.
Hij verwacht ook niet dat de neergang alle sectoren zal raken. ‘Over het algemeen zijn consumenten goed gepositioneerd. Ook de overheden staan er goed voor. Het risico dat risico’s overlopen van banken op overheden is kleiner geworden, maar aan de kant van bedrijven zal wel wat fall-out optreden, zegt hij. In Nederland komen vooral de meer cyclische bedrijven zoals bouwbedrijven aan de beurt, verwacht hij.
Naast bovengenoemde economische factoren, zijn er uiteraard nog allerlei mogelijk disruptieve krachten actief, denk aan de handelspanningen tussen de Verenigde Staten en China, het opkomende populisme en zorgen om de impact van de klimaatverandering. Als gevolg hiervan zullen de rendementen op aandelen ‘wat lager’ zijn en misschien wel negatief, zegt Van den Heuvel.
Ook Schroders verwacht voor de komende tien jaar lagere aandelenrendementen in alle regio’s, met uitzondering van opkomende markten, onder meer omdat de productiviteitsgroei daar hoger zal zijn dan in ontwikkelde markten.
In Aegons basisscenario gaat de rente op obligaties bovendien heel langzaam omhoog, wat negatief is voor het rendement op obligaties. Ook loopt de inflatie op. Schroders gaat ervan uit dat het rendement op staatobligaties de komende tien jaar beperkt zal zijn en het rendementsverschil zelfs groter zal zijn dan dat bij aandelen.
Assetallocatie
Als gevolg hiervan hanteert Aegon momenteel zowel voor aandelen als obligaties een onderwogen positionering. Schroders heeft in het assetallocatieoverzicht nog een licht plusje staan bij aandelen. ‘Door de recente correcties zijn de aandelenwaarderingen iets redelijker geworden.’ Het huis zegt echter signalen ten zien van een verslechterend momentum, dat zich op dit moment ‘bijna op negatief terrein bevindt’. Overheidsschulden en bedrijfspapier hebben wat Schroders betreft een kleine min achter hun naam.
Bovenstaande sluit aan bij een recente peiling onder institutionele beleggers van NN IP. Daaruit kwam naar voren dat het enthousiasme om volgend jaar meer risico te nemen, niet zo groot is. ‘Iedereen is vrij voorzichtig.’ Volgens chief investment officer Valentijn van Nieuwenhuijzen van NN IP is het de vraag of dit terecht is.
Natuurlijk is er een aantal grote onzekerheden, dan wel risico’s, zo zegt ook hij. Denk aan de handelsspanningen, de brexit, de situatie in Italië, oplopende inflatie, verkrappend monetair beleid en de schuldenproblematiek in China.
Maar toch verwacht Van Nieuwenhuijzen niet dat 2019 al het jaar zal zijn waarin we te maken krijgen met recessiesscenario’s. Ook zal 2019 volgens hem nog niet het jaar zijn waarin een inflatiegolf te zien zal zijn. ‘We zien nog nergens heel grote opwaartse druk, zelfs in de VS is de kerninflatie nog onder de doelstelling van de Fed, ondanks de krapte op de arbeidsmarkt.’
NN IP verwacht dat de groei in ontwikkelde markten volgend jaar meer naar elkaar toe zal gaan bewegen. De groei in de VS zal weliswaar afzwakken, denkt Van Nieuwenhuijzen. Maar dat de groei in Europa en Japan dit jaar wat zwakker was dan in de VS, was volgens hem ‘tijdelijk van aard’. Ook verwacht hij dat China het na een zwakke periode weer iets beter zal gaan doen.
Wat economische groei betreft, zal 2019 volgens hem dus nog ‘een redelijk aantrekkelijk jaar’ zijn. In het verlengde hiervan zullen de bedrijfswinsten volgens hem dan wel ‘niet dubbelcijferig zijn, maar toch wel hoog enkelcijferig’. NN Investment Partners zit nog onderwogen in aandelen, maar het huis geeft aan de komende maanden naar een moment te zullen zoeken om de onderwogen positie op te hogen naar overwogen.
Dit artikel staat in het Fondsnieuws-magazine dat op 12 december verschijnt.