De Amerikaanse presidentsverkiezingen komen in de finale fase. Zelden was het zo onvoorspelbaar en chaotisch. Beleggers staren als konijnen in de koplampen, want het volk moet kiezen uit een extreem impopulair duo: Hillary Clinton of Donald Trump.
Het verloop van de peilingen geeft precies weer waar de zwakte van de twee kandidaten en het voorbehoud van de kiezers liggen: na de drie verkiezingsdebatten was Clinton huizenhoog favoriet. Ze beheerst de materie en ze blijkt in het vechten met haar tegenstander een stuk beter te zijn dan in het verbinding maken met het electoraat.
Voor Trump geldt het tegendeel. Geen man van het detail, beperkte dossierkennis, een te verwaarlozen visie op de toekomst van de Verenigde Staten. Daarentegen voelt hij wel haarfijn de pijn van de open zenuw van de Amerikaanse samenleving aan. Met verdachtmakingen, halve waarheden en komplottheorieën rammelt hij aan de poorten van Washington en appelleert daarmee aan het breed gedragen gevoel van onbehagen en wantrouwen jegens het establishment.
‘Bigger than Watergate’
‘Bigger than Watergate,’ riep Trump vorige week zijn achterban toe toen bekend werd dat de FBI het onderzoek naar de ‘verdwenen’ e-mails van Hillary Clinton en haar medewerkers heeft hervat, nadat de federale politie eerder deze zomer nog bepaalde dat van (een onderzoek naar) strafvervolging van Clinton werd afgezien.
Dat het onderzoek toch weer is heropend, is volgens Democraten in strijd met interne bepalingen van het ministerie van Justitie, die zeggen dat zes weken voor de presidentsverkiezingen geen strafrechtelijk onderzoek naar de kandidaten mag worden gedaan. Dat dat wel gebeurt, wordt James Comey - topman van de FBI én Republikein - zeer kwalijk genomen.
Door deze gebeurtenis is de spanning in de presidentsverkiezingen weer helemaal terug en loopt Donald Trump zijn door de televisiedebatten opgelopen achterstand op Hillary Clinton weer in, stelt The Washington Post in de jongste peiling. Op de markten lijkt de uitkomst van de stembusgang op 8 november allerminst zeker.
Zo luidt een wijsheid die onderzoekers en media iedere vier jaar weer delibereren dat als de S&P 500 in de drie maanden tot de presidentsverkiezingen stijgt, de kandidaat van de partij die in het Witte Huis zetelt. Of dat feit bij deze editie van de verkiezingen andermaal bevestigd wordt, is de vraag.
De S&P noteerde op 8 augustus 2175,49 punten, vandaag staat deze op 2129,10 punten. Tussentijds heeft de index fractioneel hoger gestaan (15 augustus: 2190,15 punten), maar al twee keer heeft de hoofdgraadmeter een technische grens aangetikt: 2128,44 punten.
‘Verzand in Niemandsland’
De Amerikaanse markten zijn verzand in een Niemandsland,’ zegt Ralf Zimmerman, een aandelenstrateeg van Bankhaus Lampe AG tegenover Bloomberg. Volgens hem worstelen beleggers met de vraag hoe zij de laatste gebeurtenissen rond de verkiezingen moeten duiden en focussen ze zich uit - arren moede - maar op de bijeenkomst van de Federal Reserve van woensdag.
Jeremy Grantham, een legendarische belegger en oprichter van het Amerikaanse GMO, vindt daarentegen dat media en beleggers zich veel te druk maken om de vraag welke kandidaat de presidentsverkiezingen wint. Veel belangrijker is volgens hem de vraag hoe beleggers van de ‘presidentiële cyclus’ in de VS kunnen profiteren.
Hij wijst er op basis van onderzoek, dat teruggaat tot 1932, op dat het derde jaar van een presidentschap het beste jaar is om in de S&P 500 te beleggen - en dan specifiek in de periode van 1 oktober (in jaar twee) tot 30 april (in jaar drie). Gemiddeld boekt een belegger dan 2,5 procent koerswinst per maand, wat 17 procent is over de hele looptijd.
In de resterende vijf maanden voor de verkiezingen is de gemiddelde koerswinst 0,75 procent per maand. In de overige 36 maanden is van de ambtsperiode van de president wordt per maand slechts 0,2 procent rendement geboekt.
Volgens Grantham, zo zegt hij tegenover de Financial Times, is deze cyclus onwrikbaar: eerste jaar zaaien, derde jaar oogsten van wat gezaaid is. Een ‘sweet spot’, zegt Grantham.
Fed breekt presidentiële cyclus
Maar voegt hij eraan toe: De Fed heeft deze cyclus nu gebroken. Tot dusver kwam zij altijd de partij te hulp die de macht heeft, wat in het derde jaar een stimulering van de economie betekende wat dan in het vierde jaar de kiezers gunstig stemde. Aangezien markten op trends vooruitlopen, profiteerden zij in jaar drie van dat (overheids)beleid.
Grantham denkt dat de Fed niet langer de presidentiële cyclus speelt, maar zijn eigen agenda voert: rente zo laag mogelijk houden en andere assetprijzen stimuleren zodat er sprake is van een welvaartseffect.
Zowel in het derde jaar van Obama’s tweede als eerste ambtstermijn presteerde de S&P onder het gemiddelde: in 2001 schreef de S&P 0,0 procent bij en vorig jaar was dat 0,73 procent. Dat magere resultaat in 2015 hing mede samen met het besluit van de Fed om het opkoopprogramma te staken.
Oplopende inflatie
Wie de argumentatie van Han Dieperink, de chief investment officer van Rabobank volgt, komt tot de conclusie dat het beleid van de Fed nu even belangrijker is dan de persoon van de toekomstige president. Hij stelt dat de economische groei in de VS zal aantrekken en dat hierdoor ook de inflatie terugkeert.
Bron: Rabobank, 31 oktober 2016
‘Door incidentele effecten als een herstel van de olieprijs en Obamacare zal de inflatie in de VS begin volgend jaar rond de 3 procent uitkomen. Hoewel de Fed waarschijnlijk wel door deze incidentele factoren heen durft te kijken, kan dit inflatieniveau een startschot vormen voor meer structurele inflatie. De werkloosheid is immers laag en in de steeds groter wordende dienstensector ligt de inflatie al op 3 procent, mede geholpen door stijgende lonen daar. Hogere inflatie betekent hogere rentes en nieuwe discussie over de houdbaarheid van schulden.’
‘Ook daar zal de nieuwe president mee te maken krijgen, zeker als die juist meer schulden wil maken voor overheidsinvesteringen in infrastructuur. Beurzen zullen waarschijnlijk positief reageren op de nu verwachte uitkomst (Dieperink gaat uit van een zege van Clinton, red), maar dat kan ook in de dagen daarvoor als peilingen uitwijzen dat de race al is gelopen.’
Met de Amerikaanse presidentsverkiezingen van 8 november zal een periode aanbreken waar veel verkiezingen in het Westen zullen plaatsvinden die het aangezicht van de wereld kunnen veranderen.
Voor hoofdredacteur Cees van Lotringen van Fondsnieuws is dat aanleiding tweewekelijks een analyse te schrijven over het effect van (geo)politiek, technologie en andere megatrends op de financiële markten.
Lees van Cees van Lotringen ook:
- Analyse: Het debat dat de markt kan doen sidderen
- Analyse: Hoe je als belegger profiteert van een populist