De onvoorwaardelijke liefde van Wall Street voor Donald Trump is over. Vijf maanden lang gaven beleggers de president hun vertrouwen, maar nu hij diep is weggezakt in het moeras van Washington is van de eens zo wervende psychologie van “Trumponomics” weinig meer over.
Er is een tekening, waarin je bij eerste aanschouwing een mooie jonge vrouw ziet en dan, eensklaps, zie je het spiegelbeeld: een oude ‘lelijke’ vrouw die je dan niet meer uit je hoofd krijgt (zie attachment: ‘de ambivalente optische illusie’).
Zo moet het ook met beleggers zijn gegaan. Toen Donald Trump de presidentsverkiezingen van 8 november verrassend won, had hij in zijn inauguratiespeech slechts weinig woorden en enkele beloften nodig om Wall Street vrijwel unaniem voor zich te winnen.
Vijf maanden achtereen gingen de beurzen omhoog. Financials wonnen zelfs meer dan 25 procent - tót afgelopen dinsdag 21 maart, toen ging de S&P met meer dan 1 procent omlaag. Dat was een kleine stap voor Wall Street, maar een grote stap voor de geloofwaardigheid van Trump. Onder professionele beleggers sloeg de twijfel razendsnel toe: kon hij zijn eerste confrontatie met het Congres wel succesvol afsluiten?
Afgelopen vrijdag werd duidelijk dat Trump, de man die zich in zijn loopbaan succesvol had geafficheerd als de grote ‘dealmaker’, in Washington hopeloos is weggezakt in het moeras van Capitol Hill.
Trump werd gedwongen zijn voorstel tot afschaffing van Obamacare, het zorgverzekeringsstelsel van zijn voorganger, in te trekken. De reden is dat de president niet voldoende vertrouwen en steun van zijn eigen Republikeinse achterban kreeg.
‘De komende tijd zal Obamacare de wet blijven,’ verklaarde Paul Ryan, de leider van de Republikeinen in het Huis van Afgevaardigden mismoedig.
De president beproefde het recept van ‘er op en er over’: hij kondigde nog dezelfde middag aan dat hij zich nu ging concentreren op de belastinghervormingen en de overheidsinvesteringen die hij bij de verkiezingscampagne in het vooruitzicht heeft gesteld. Steven Mnuchin, de minister van Financiën, verklaarde dat een belastinghervorming een ‘recht toe, recht aan’-traject is en heel snel door het Congres geloodst kan worden.
Kanonskogel treft hele beleidsagenda
Deze aanname wordt breed in twijfel getrokken, niet alleen in Washington maar ook op Wall Street. De afschaffing van Obamacare was namelijk een hoeksteen in het beoogde beleid van Donald Trump. De aanname was dat met de afschaffing van het vermaledijde Obamacare 336 miljard dollar per jaar kon worden bezuinigd, dat voor andere beleidsdoelen zou kunnen worden ingezet. Hoewel het Congressional Budget Office deze opbrengst recent niet hoger inschatte dan 150 miljard dollar, is nu - na het echec van vrijdag - van extra vrijgemaakt geld geen sprake meer.
Trent Lott, een voormalige meerderheidsleider van de Republikeinen in de Senaat, noemde de nederlaag van Trump een kanonskogel die de hele beleidsagenda aan flarden heeft geschoten. De president, die als outsider naar Washington kwam en ‘het moeras wel even zou droogleggen’, weet niet alleen de Democraten schouder aan schouder tegenover zich, maar nu ook een forse fractie van conservatieve Republikeinen, de zogenoemde ‘Freedom Caucus’.
President Trump zal gedwongen zijn coalities te vormen, waarvan hij bij zijn aanstelling meende dat hij die (niet nodig) had. Maar om tot meerderheden te komen heeft hij de conservatieve factie van de Republikeinen nodig of de Democraten. Eén van de eisen die in deze kringen wordt gesteld is dat de federale begroting binnen tien jaar break-even zal zijn. Om dat doel te bereiken, was de afschaffing van Obamacare essentieel.
Minister Mnuchin van Financiën zei vorige week dat hij in augustus de belastinghervorming door het Congres kan hebben gebracht, wat door vriend en vijand wordt betwijfeld. De belastinghervorming, die grotendeels is uitgedacht door Paul Ryan, wordt als zeer complex betiteld: de vennootschapsbelasting moet omlaag en moet deels worden gecompenseerd door importheffingen voor (Amerikaanse) bedrijven die producten voor de thuismarkt elders hebben geproduceerd. Deze uitruil kan waarschijnlijk rekenen op het verzet van een nog onbekend aantal (Republikeinse) senatoren en gouverneurs in deelstaten die aan de buitengrenzen van de Amerikaanse federatie liggen.
Goldman Sachs: De keizer verliest zijn kleren
JP Morgan en Goldman hebben al gewaarschuwd dat de markten veel te nonchalant zijn in hun aanhoudende verwachting dat Trump zijn fiscale hervormingen snel kan doorvoeren. David Kostin, de strateeg van Goldman Sachs, zegt daarover: ‘Maar beleggers beginnen nu de inschatting te maken dat de winstgroei van S&P-bedrijven dankzij verlaging van de vennootschapsbelasting vertraagd wordt tot mogelijk 2018.’
Hij voegde eraan toe dat de winstbijdrage bovendien lager zal zijn dan verwacht, omdat ten gevolge van begrotingsproblemen de vennootschapsbelasting niet verlaagd wordt van de huidige 35 naar 20 procent, maar hooguit naar 25 procent.
Goldman Sachs heeft een mandje aandelen samengesteld van bedrijven met het hoogste effectieve belastingniveau. Deze bedrijven lieten een outperformance zien tegenover de S&P van 520 basispunten, een winst die in de loop van het eerste kwartaal totaal verloren is gegaan (grafiek).
Bron: Goldman Sachs Asset Management Research
Ook voor de S&P als geheel zijn de expansionistische plannen van Donald Trump al volledig in de koers ingeprijsd, maar het echec van afgelopen vrijdag nog niet, zodat voor de komende maanden meer volatiliteit en zelfs heuse correcties te verwachten zijn; de dalende dollar is daarvan al een bewijs, evenals de bankensector die sinds 2 maart al meer dan 8 procent verloren heeft. Tegelijkertijd zijn de macro-economische fundamentals van de VS echter wel goed.
Toch moet de Amerikaanse president nu eerst bewijzen dat hij slechts een slag verloren heeft en niet de oorlog. Dat beleggers daarover twijfels hebben is op zijn plaats: er bestaat nu eenmaal geen “free lunch”, noch op Wall Street, noch in Washington.
Meer geopolitieke analyses en de gevolgen voor beleggingen:
- Analyse: Stop het feestje, de rookmelders lichten op
- Analyse: Eurozone krijgt koersrally als Wilders c.s. verliest
- Analyse: Marine le Pen, bommentapijt onder de euro
Hoofdredacteur Cees van Lotringen schrijft op Fondsnieuws tweewekelijks een analyse over geopolitiek en de invloed op financiële markten en beleggingscategorieën.