De Amerikaanse Dow Jones heeft de 22.000 punten geslecht, een all time high. Voor particuliere beleggers hét moment om weer in te stappen, voor professionals reden om winst te nemen en dicht bij de nooduitgang te gaan staan voordat Magere Hein binnenkomt.
Een aansporing tot behoedzaamheid gaf Charles Schwab onbedoeld af. De online broker meldde dat zij in de eerste zes maanden van dit jaar maar liefst 720.000 nieuwe beleggersrekeningen voor klanten heeft geopend. Maar dat niet alleen: particulieren hebben weer massaal geld geleend om aandelen te kunnen kopen. Volgens mediaberichten staan hun portefeuilles zelfs 250 miljard dollar in het rood, het dubbele van wat het in 2000 was - het jaar voordat de dotcom-bubbel barstte.
Howard Marks, co-chairman van Oaktree Capital en schrijver van een invloedrijke nieuwsbrief in de Verenigde Staten, die zowel in 2000 als in 2007 de omslagpunten haarfijn aanvoelde, vond het dan ook tijd om weer een waarschuwingssignaal af te geven. Zijn beschouwing, ‘There they go again!’, viel niet als een kanonskogel in het mulle zand maar raakte zijn gehoor vol tussen de ogen. Hij kreeg een recordaantal reacties. Marks’ zorgen worden blijkbaar door zijn klanten breed gedeeld.
‘Waarschuw als het zin heeft’
‘Je moet waarschuwingen geven als iedereen enthousiast is, want waarschuwen als alles dood is, heeft geen zin,’ verklaarde Marks recent voor de Amerikaanse televisie. Hij voegde eraan toe dat de combinatie van laag vertrouwen, hoge waarderingen en risicovol beleggersgedrag tot behoedzaamheid dwingen. ‘Het is niet verstandig om óf uitsluitend agressief of uitsluitend conservatief te zijn.’
En, voegt hij er in zijn nieuwsbrief aan toe, ‘Ik denk dat het beter is om te snel voorzichtig te zijn (en dus te underperformen voor een tijd) dan te laat, want als een daling heeft ingezet, dan is het moeilijk om de risico’s te trimmen, een uitgang te vinden en verliezen te nemen.’
Marks krijgt bij zijn waarschuwingen steun van Pimco. Het obligatiehuis, dat regelmatig op de hei gaat zitten om zijn zogenoemde ‘Secular Outlook’ bij te stellen, meent dat traditionele waarschuwingssystemen zoals de VIX-index niet goed werken. De index staat vrijwel op het laagste punt in twintig jaar, maar dat zegt niets over de ‘known unknows’. Pimco vindt de Global Economic Policy Uncertainty Index daarom op dit moment een betere barometer.
Donald Trump: ‘Everything is going great!’
Pimco maakt zich vooral zorgen over geopolitieke risico’s en spanningen, zoals Noord-Korea, Midden-Oosten, Rusland. En het huis ligt ook wakker van president Trump, die van zijn bij de verkiezingen aangekondigde agenda van hervormingen, belastingverlagingen en een massief uitgavenbeleid ten behoeve van werkgelegenheid, tot dusver vrijwel niets waar maakt. Hierdoor kan het sentiment op de markten draaien.
De Amerikaanse president wil van zijn lage populariteit en het geringe vertrouwen in zijn leiderschap weinig weten. Hij verwijst daarvoor naar de all time highs van de beurzen om te benadrukken dat ‘het geweldig gaat’. Maar ondanks alle retoriek van de president doen beleggers er beter aan te beseffen dat de markten hun eigen dynamiek en hun eigen wetten kennen.
Howard Marks van Oaktreek geeft in dit verband een interessante visie op de werking van cycli. De basis voor een bubbel wordt gelegd door een combinatie van aanvankelijk goede rendementen, meer geld dan ideeën, het loslaten van waarderingsmaatstaven en de ‘gek die te laat instapt’, zegt hij. Zo worden aandelen in de S&P 500 nu tegen een k/w verhandeld van meer dan 25, terwijl de langere termijn-mediaan 15 is.
Dat grote verschil wordt mede veroorzaakt doordat de winst per aandeel maar stijgt, maar dat komt vooral doordat bedrijven die in de S&P zijn opgenomen de winst vooral gebruiken om dividend uit te keren en eigen aandelen in te kopen. Door dit laatste stijgt de winst per aandeel, wat bij beleggers - en vooral particulieren - valse verwachtingen wekt.
Moeder aller beleggingsbeslissingen
Marks voegt daar een andere waarschuwing aan toe, zoals het onwrikbare geloof van beleggers in een groep aandelen (= FANG) die niet zou kunnen verliezen, omdat ‘het deze keer een andere tijd is’. Voorts wijst hij erop dat meer dan 1.000 miljard dollar is belegd in aandelen waarbij waardering geen rol speelt; er sprake is van de laagste rente ooit en de rente op EM Debt maar niet stijgt.
Ook zegt hij dat de huidige omgeving van hoge (geopolitieke) onzekerheid, lage winstgroei, hoge waarderingen en een hoge risicobereidheid, wijst op de nabijheid van ‘bubbles and trubbles’.
Marks brengt de ‘moeder aller beleggingsbeslissingen’ terug tot de kernvraag of je op een bepaald moment ‘agressief of juist conservatief’ in je beslissingen moet zijn. ‘Met andere woorden, moeten we ons meer zorgen maken over kansen die we missen of geld dat we verliezen?’
Meer geopolitieke analyses en de gevolgen voor beleggingen:
- Analyse: Alleen de stockpicker profiteert van deglobalisering
- Analyse: May & Trump, de donderwolk boven de markten
- Analyse: China, Moody’s en de schuilkelder van Bitcoin
- Of bekijk het dossier met alle geopolitieke analyses
Hoofdredacteur Cees van Lotringen schrijft op Fondsnieuws tweewekelijks een analyse over geopolitiek en de invloed op financiële markten en beleggingscategorieën.