Na maanden van gestage uitstroom zagen actief beheerde aandelenfondsen in mei plots een forse instroom. Indextrackers werden juist massaal gedumpt. Het begin van een ommekeer?
Maand op maand nam de afgelopen jaren het marktaandeel van indextrackers gestaag toe. Tot afgelopen maand plotseling sprake was van een trendbreuk, zo bleek uit data die Morningstar deze week publiceerde. Actief beheerde aandelenfondsen zagen een netto instroom van liefst €12 miljard, terwijl hun passieve tegenhangers juist kampten met €2,3 miljard aan netto uitstroom. In de afgelopen tien jaar kwam het maar vier keer eerder voor dat in dezelfde maand sprake was van uitstroom uit aandelentrackers en instroom in actieve aandelenfondsen.
‘De instroom in actieve aandelenfondsen in mei werd met name gedreven door een sterke vraag naar technologie-, gezondheidszorg- en groeifondsen’, aldus analist Ali Masarwah van Morningstar. Uit brede aandelenfondsen bleef juist net als in april geld wegstromen. Ook actieve fondsen hadden daar last van, maar met name enkele grote ETF’s zagen een forse uitstroom. Zoals de Vanguard S&P 500 ETF waaruit een bedrag van liefst €554 miljoen werd onttrokken.
‘Volatiliteit redding voor actieve managers’
Yoram Lustig, hoofd multi-asset EMEA bij de actieve vermogensbeheerder T. Rowe Price, denkt dat de toegenomen marktvolatiliteit sinds de uitbraak van de coronapandemie heeft geleid tot een herwaardering van actief management. ‘Sinds 2011 hadden we geen serieuze bear market meer gehad. In wezen is de enorme volatiliteit van de afgelopen maanden een wake-up call geweest voor veel beleggers. Die beseffen nu weer dat passieve fondsen geen enkele bescherming bieden.’
Bovendien hadden actieve beheerders het door het voortdurende gebrek aan volatiliteit moeilijk om na kosten outperformance te genereren. ‘Maar in een omgeving van hogere volatiliteit zoals nu ligt dat anders. De economische en maatschappelijke veranderingen die door het coronavirus in een stroomversnelling zijn geraakt, zijn een gouden kans voor actieve managers.’
Lustig verwacht daarom dat de comeback van actieve beheerders doorzet. Of is het meer hoop? Het lijkt namelijk niet te gaan om een rotatie van passief naar actief, maar meer om een move van brede naar specialistische strategieën. En om van een trend te spreken gaat bovendien veel te ver: over de afgelopen 12 maanden hebben beleggers immers nog steeds meer dan €50 miljard in indextrackers gestopt.
Wim van Zwol van het hoofdzakelijk passieve beleggingshuis Vanguard doet de vlucht uit passieve aandelenfondsen inderdaad af als een “one-off”. ‘Het kan best dat het gewoon een paar grote beleggers zijn, bijvoorbeeld banken, die hun allocatie in één klap van overwogen naar neutraal terugbrengen’, denkt hij. ‘De hoogste uitstroom kwam van de Vanguard S&P 500 ETF, en dat is nu juist een product waar je vaak grote transacties ziet. Dit jaar heeft die ETF ook gewoon nog een positieve instroom gehad, dus ik denk niet dat we echt te maken hebben met een omslagpunt.’
Beheervergoedingen
Uiteindelijk is de veel lagere beheervergoeding de belangrijkste reden voor de stijgende populariteit van passief beleggen. En daar verandert ook de coronacrisis niets aan. En door de naar verwachting lagere rendementen in de toekomst gaan de beheervergoedingen nog zwaarder drukken op het nettorendement.
Maar Lustig van T. Rowe Price kijkt hier iets anders tegenaan. ‘In de toekomst kun je misschien nog een rendement van 5 procent halen op aandelenbeleggingen, waar dat vroeger 8-10 procent was. Waar je vroeger 10 procent rendement plus 2 procent alfa kreeg, is het nu misschien 5 procent rendement plus 2 procent alfa. Het aandeel van de alfa in het totale rendement wordt zo groter, en daarmee ook het belang van actief management. Dat maakt het voor actieve beheerders makkelijker hun beheervergoedingen te rechtvaardigen.’
Mits ze die alfa ook daadwerkelijk gaan leveren natuurlijk. Blijft die achterwege, dan slaat de prille instroom in actieve aandelenfondsen waarschijnlijk snel weer om in uitstroom, en hervatten de ETF’s hun opmars weer.