De hoge bonussen in het bedrijfsleven zijn een toenemend aantal beleggers een doorn in het oog. Maar waar trek je de grens, stelt EdenTree Investment Management zich de vraag.
‘Wij doen een “buitensporigheidstest” wanneer de jaarlijkse en langetermijnbonus meer dan 300 procent van het jaarsalaris bedraagt’, aldus Esme van Herwijnen, analist verantwoord beleggen, in een opiniestuk.
Drie zaken worden bij die test nader bekeken om te bepalen of het renumeratiebeleid ‘fair’ en prestatie bevorderend is.
Dit is de kwaliteit van de beschikbare informatie hierover; in welke mate de doelstellingen waaraan de bonus zijn gekoppeld in het belang van de aandeelhouders zijn; en tot slot het risico dat er een excessieve bonus wordt uitgekeerd.
Aandelenkoers
Alarmbellen gaan bij het Britse fondshuis af als de doelstellingen te eenvoudig te behalen zijn, ze zijn gekopppeld aan een hogere aandelenkoers, de beloning afhangt van zaken waar bestuurders geen invloed op hebben en langetermijnbonussen worden uitgekeerd bij een gemiddelde performance.
Hoewel sommige aandeelhouders van mening zijn dat ‘superieure prestaties’ goed beloond mogen worden, is EdenTree van mening dat ‘excessieve beloningen te allen tijde voorkomen moeten worden’.
Dat komt tot uiting in het stemgedrag van het fondshuis. Bonusbeleid is het punt op de agenda van bedrijven bij algemene aandeelhoudersvergaderingen waartegen het zich het vaakst verzet.
Maatschappelijke onvrede
Behalve de vraag is hoeverre een miljoenenbonus überhaupt te verantwoorden is, wijst EdenTree ook op de maatschappelijke onvrede die hierover al decennialang heerst.
Zo brengt Van Herwijnen onder meer de ophef over de bonussen voor de top van British Gas in 1995 en GSK in 2003 in herinnering.
Tegenwoordig wordt de hoogte van een beloning (vast salaris, korte- en langetermijnbonus en pensioenbijdrage) vaak afgezet tegen het gemiddelde salaris in een land. Zo bedroeg het gemiddelde bruto-jaarsalaris in het Verenigd Koninkrijk vorig jaar 27.600 pond. De chief executives van de FTSE 100-bedrijven ontvingen daarentegen gemiddeld 183 keer zo veel. Dit komt neer op gemiddeld zo’n 5 miljoen pond per jaar.
JP Morgan
Is dat teveel? In de jaren ’20 stelde de gevierde bankier J.P. Morgan dat het verschil tussen de meest en minst betaalde werknemer niet meer dan een factor 20 mocht bedragen. John Lewis Partnership, een ‘eerlijke’ Britse retailketen, hanteert volgens de analist een maximum van 75.
De hoogste salarissen worden betaald in de VS. De CEO’s van Amerika’s 500 grootste bedrijven hebben vorig jaar een loonstijging van gemiddeld 16 procent gehad, weet Forbes. Dat is 10,5 miljoen dollar per persoon. Uitgeoefende aandelenopties en toegekende aandelenpakketten waren gemiddeld goed voor 60 procent van het salaris. Dit zou volgens critici kunstmatig hoge koersen in de hand werken.
Dat bedrijfswinsten worden besteed aan aandeleninkoopprogramma’s en stijgende dividenduitkeringen in plaats van langetermijninvesteringen, stuit met de Amerikaanse verkiezingen in aantocht nu ook binnen de Democratische Partij op verzet. Volgens senator Mark Warner moet het Amerikaanse kapitalistische systeem dan ook radicaal worden hervormd.
‘If we don’t reframe capitalism for the 21st century, then the anger is going to become a movement that is going to disrupt what is working.’