Het klonk als een alarmbel, de zogenoemde Shiller p/e die vorige maand boven de 30 uitkwam. De laatste keer dat dat het geval was in 2000 vóór het klappen van de internetbubbel en in 1929, toen de Shiller p/e op een vergelijkbaar hoog niveau stond als nu.
De Shiller p/e is genoemd naar de gelijknamige professor en Nobelprijswinnaar Robert Shiller, en berekent de koers/winstverhouding van aandelen op basis van de gemiddelde winst over de afgelopen tien jaar en corrigeert deze winst voor de inflatie. Doel van deze berekening is namelijk verder te kijken dan het volgende kwartaal.
Shiller doet zijn berekeningen op basis van een database die teruggaat tot 1871 en slechts 57 maanden laat zien waarin de gemiddelde k/w over de afgelopen tien jaar hoger is geweest dan 30. Afgelopen maand werd een niveau bereikt van 30,49 bereikt. In aanloop naar het barsten van de dot.com bubbel in 2002 was dat maar liefst 44,20 en in aanloop naar beurskrach van 1929 was het 32,56. In de tien jaar tot 1929 steeg deze zogenoemde CAPE vanaf een niveau van 5,02.
Als de Dow Jones, die eerder deze maand een all time high bereikte, even sterk zou dalen als deze hoofdgraadmeter in 1929 dan staat een koersval van 90 procent te wachten en zou deze index terugkomen op het niveau van 1989 - 28 jaar van koerswinst zou in rook opgaan, schrijft Michael Batnick op The Irrelevant Investor Blog in een interessant, maar discutabel gedachte-experiment.
Hij haalt de grote waardebelegger Benjamin Graham aan, die in 1932 stelde dat op dat moment één op de drie beursgenoteerde bedrijven in de hoofdindex Dow Jones verhandeld werd tegen minder dan het werkkapitaal. Batnick stelt dat dat een paradijs was voor waardebeleggers.
Hij neemt in de huidige markt in dat kader Amazon als voorbeeld. Het werkkapitaal van het bedrijf is op dit moment 2061 miljard dollar groot. Als Amazon, na een beurscrash 90 procent in waarde zou dalen, dan zou een aandeel gekocht kunnen worden tegen 4,29 dollar, in plaats van de huidige 994 dollar - een discount van 99,57 procent.
Dat een dergelijk Walhalla geen wensdroom voor waardebeleggers hoeft te zijn, werd duidelijk in oktober 2008, schrijft Batnick. Broker Charles Schwab had toen een marktwaarde van 28,8 miljard dollar, terwijl ze maar liefst 27,8 miljard dollar in cash had.
Corné van Zeijl, analist en strateeg van asset manager Actiam plaatst vanmorgen in het FD enkele kanttekeningen. In de eerste plaats in de Shiller p/e alleen beschikbaar voor Amerikaanse aandelen; volgens Morgan Stanley laat de Shiller p/e toegepast op Europa een mediaan zien van 17, terwijl dat in 1980 nog 16 was.
Daarnaast voegt hij er - het voor een waardebelegger weinig overtuigende - argument aan toe, dat hoge waarderingen geen indicatie vormen dat koersen op de korte termijn gaan dalen. ‘Denk maar eens aan Greenspans opmerking over de ‘irrational exuberance’ in december 1996. De opmerking over de overwaardering van aandelen was terecht, maar het zou nog ruim vier jaar duren voordat de koerspiek werd bereikt’, aldus van Zeijl.