Lange termijnbeleggers, zoals beleggingsfondsen, hebben steeds meer last van de grote impact die de flitshandel op de aandelenmarkten heeft. Dat bleek vorige week weer eens toen de S&P 500 in de laatste half uur van de handel 2 procent verloor.
Deze onverwacht sterke koerszwenkingen worden doorgaans veroorzaakt door zogenoemde high frequency traders. Zij beleggen via algoritmen, waardoor men gebruik kan maken van de prijsverschillen tussen verschillende beurzen. Dat kunnen ze doen doordat ze dankzij hun krachtige computers microseconden tijdwinst boeken en zo profiteren van de prijsverschillen tussen diverse beurzen.
Ook houden ze een strategie aan waarin ze een kleine verkooporder plaatsen - soms maar één aandeel - om te kijken hoe gretig deze word(en) opgekocht. Als dat het geval is, kopen ze een grote partij op en verkoopt deze flitshandelaar dat met een klein koersverschil, maar met een grote koerswinst, door.
Vaak zijn de prijsverschillen op de borden van de Amerikaanse aandelenbeurzen zelfs niet te zien. De flitshandel is inmiddels zo dominant in de VS, dat professionals denken dat op een gemiddelde dag zij 75 procent van de transacties voor hun rekening nemen.
Beleggingsspecialist Karel Mercx wees er eerder in een column voor Lynx Beleggen op dat volgens dataonderzoeker Nanex flitshandelaren vaak maar één order voor één aandeel plaatsen. Dit kunnen alleen flitshandelaren doen, omdat het voor andere marktpartijen - en zeker voor particulieren - te duur is. Mercx drukte bij die column onderstaande grafiek af, die het volume van transacties laat zien.
In de Verenigde Staten wordt thans nagedacht om het systeem te vertragen, zodat het ‘gelijke speelveld’ weer enigszins wordt hersteld. In Europa wordt de regelgeving momenteel herzien (Mifid II) om flitshandel aan banden te leggen.
Veel beleggingsprofessionals en ook toezichthouders maken zich zorgen over de huidige, gebrekkige liquiditeit, vooral ook op de obligatiemarkten. Dat wordt verklaard uit het feit dat flitshandelaren, maar ook een beperkt aantal fondshuizen, steeds dominanter worden op de markten.
De gezaghebbende Amerikaanse econoom Nouriel Roubini waarschuwt dat miljarden aan vermogens in een split second in rook kunnen opgaan, mede omdat de handel zich steeds vaker concentreert rond de opening en het slot, of buiten de beurs om plaatsvindt.
Niet alleen voor beleggers is dit een nachtmerrie, maar ook organisaties als het Internationaal Monetair Fonds (IMF) zien dit steeds vaker als risico voor de wereldwijde financiële stabiliteit.
In een rapport schreef het IMF: ‘Markten zouden steeds vaker verrast kunnen worden door episodes waarin liquiditeit plotseling opdroogt en volatiliteit piekt.’ Een eerste renteverhoging door de Federal Reserve – verwacht in de tweede helft van dit jaar – wordt hierbij genoemd als mogelijke aanleiding voor een nieuwe ‘spike’ in de kapitaalmarktrentes.
Lees morgen in een voorpublicatie op de website het achtergrondartikel ‘Markt vreest hapering van liquiditeit’. Het artikel maakt deel uit van het Fondsnieuws-magazine dat woensdag verschijnt.