Fluwelen revolutie: Passief wordt actiever

Hoe groter de instroom bij indexfondsen en etf’s, hoe luider de kritiek op deze passieve aanpak. Zo rijst de vraag in hoeverre duurzaam beleggen te combineren valt met een passieve beleggingsstijl. Een ander heikel punt is dat indexbeleggers gedwongen zijn hypes te volgen en een derde

vraagstuk is waar beleggers de grens moeten trekken tussen actief en passief. 

Pensioenfondsen en fondshuizen denken al lang niet meer zwart-wit over actief en passief. Veel pensioenfondsen hanteren het adagium ‘passief tenzij’. Ze verkiezen indexbeleggen boven actief beleggen, maar weten dat dat niet altijd mogelijk is. Ook veel fondshuizen wedden op twee paarden. Ze hebben zowel passieve als actieve fondsen op het schap. Zo lanceerde Fidelity, die te boek staat als actieve belegger, onlangs zes indexfondsen in Europa.

‘Een groot nadeel van passief beleggen is dat het op gespannen voet kan staan met duurzaam beleggen’, zegt Frans Verhaar, directeur Benelux bij bfinance, dat institutionele beleggers adviseert bij de managersselectie. ‘Een belegger die esg-criteria hanteert, wil meestal bedrijven kunnen uitsluiten. Een zuiver passieve belegger wil zijn tracking error zo laag mogelijk houden en belegt daardoor in de hele markt en zal niet uit een specifieke onderneming stappen.’ 

Maar duurzaam beleggen en een index nabootsen kunnen wel degelijk hand in hand gaan, is de overtuiging van veel pensioenfondsen en fondshuizen. Een recent voorbeeld is een semiactief Europees aandelenfonds dat BlackRock begin dit jaar introduceerde. Dit fonds sluit bedrijven uit die niet voldoen aan de tien ‘Global Compact Principles’ van de Verenigde Naties. Een verzoek van een relatief klein pensioenfonds leidde tot de ontwikkeling van dit fonds. Ondernemingspensioenfonds SCA, dat circa € 450 mln beheert, wilde duurzamer beleggen, maar de passieve aanpak met lage kosten niet overboord gooien. Een ander voorbeeld van passief én duurzaam is het ASR ESG IndexPlus Institutioneel Euro Bedrijfsobligatiefonds dat in minder dan een jaar € 500 miljoen heeft opgehaald. 

Engagement

Fondshuizen met veel indexfondsen of etf’s stellen dat duurzaamheid en passief beleggen elkaar niet bijten. ‘Hoewel we niet kunnen uitstappen,

kunnen we als actieve beleggers wel verbeteringen bij bedrijven bewerkstelligen’, zegt Wim van Zwol (foto), hoofd verkoop Noord-Europa bij Vanguard. Een dergelijk beïnvloedingsproces wordt engagement genoemd. ‘We vertegenwoordigen een hoop geld. Daar zijn bedrijven gevoelig voor.’

Een ander verwijt dat indexbeleggers voor de voeten wordt geworpen, is dat ze zeepbellen helpen opblazen. Geld dat automatisch stroomt naar

de duurste bedrijven en grootste sectoren verstoort de prijsvorming, is de kritiek. Mathias Neidert, hoofd onderzoek publieke markten bij bfinance, is hiervan overtuigd. ‘Indexgeld koopt zonder na te denken. Dat moet invloed hebben op de koersen en leiden tot onjuiste prijzen.’

Volgens Van Zwol klinkt dit bezwaar al sinds de opkomst van indexbeleggen, maar het is nooit aangetoond dat het zo werkt. ‘Zelfs in de VS waar passief veel groter is dan in Europa hoor ik niet dat koersen niet kloppen. Bovendien zijn het niet alleen passieve beleggers die handelen tegen die koersen.’ Van Zwol noemt Apple als voorbeeld. ‘Dat aandeel is hoog gewaardeerd, maar het is de prijs die beleggers ervoor willen neertellen. Vijf jaar geleden vonden critici Apple ook al te duur. Je kunt proberen te timen wanneer een aandeel of sector overgewaardeerd is, maar als je het mis hebt, ga je nat.’

Het zal Neidert van bfinance niet verbazen als er aandelenfondsen komen die inspelen op de invloed van indexbeleggers op de prijsvorming. ‘Dat zien we al gebeuren bij obligaties’, zegt Neidert.

Snel in de verkoop

‘Etf’s zijn in handen van beleggers met een korte beleggingshorizon, omdat ze ieder moment van de dag te verhandelen zijn. Dat betekent dat etf’s bij onrust op bijvoorbeeld de high yield-markt snel in de verkoop gaan. Omdat lang niet alle onderliggende obligaties in zo’n index op dat moment ook verhandelbaar zijn, wijken de etf’s uit naar de meer liquide leningen. Om die reden kopen sommige actieve beleggers juist de minder liquide leningen. Die worden minder hard geraakt in turbulente tijden.’

Bij de minder liquide vastrentende markten hebben passieve beleggers het sowieso moeilijk. ‘Etf’s scoren bij high yield slechter dan de index’, stelt Neidert. ‘De transactiekosten om die indices te volgen zijn relatief hoog. Passieve beleggers hebben onvoldoende manieren om die kosten goed te maken.’ Het is volgens Neidert van belang te achterhalen waarom veel pensioenbeleggers kiezen voor passieve fondsen. ‘Vaak draait het enkel om de lage tarieven en niet zozeer om het geloof dat passief de beste methode is. Als lage kosten het doel zijn, zijn er alternatieve producten voorhanden.’

Neidert doelt op vastrentende mandaten die aansluiten bij de verplichtingen van een pensioenfonds of verzekeraar. ‘Dan wordt afgesproken welke yield of duration passend is. Dit zijn zogeheten buy & maintainmandaten. Het verschil met buy & hold bij aandelen is dat bij obligaties coupons moeten worden herbelegd en sommige obligaties afgelost moeten worden. Het is zaak bij het herbeleggen rekening te houden met de afgesproken doelstelling. Het bijhouden van zo’n mandaat is na de start relatief eenvoudig en dus goedkoop.’

Vanguard is de eerste om te erkennen dat sommige markten zich niet direct lenen voor een passieve aanpak. ‘Bij elke beleggingscategorie onderzoeken we of een indexfonds zinvol is op de lange termijn. Bij high yield zien we vanwege de hoge transactiekosten geen reden een indexfonds te lanceren’, zegt Van Zwol.

Ondanks die grenzen blijft de trend dat passieve fondsen opduiken op steeds meer markten. ‘Neem aandelen opkomende markten’, zegt Van Zwol. ‘Een paar jaar geleden zeiden beleggers dat je die markten alleen maar actief kon volgen. Dat blijkt niet het geval. Ook op opkomende markten doen passieve fondsen het beter dan veel actieve fondsen.’

Hoe groter de instroom bij indexfondsen en etf’s, hoe luider de kritiek op deze passieve aanpak. Zo rijst de vraag in hoeverre duurzaam beleggen te combineren valt met een passieve beleggingsstijl. Een ander heikel punt is dat indexbeleggers gedwongen zijn hypes te volgen en een derde

vraagstuk is waar beleggers de grens moeten trekken tussen actief en passief. 

Pensioenfondsen en fondshuizen denken al lang niet meer zwart-wit over actief en passief. Veel pensioenfondsen hanteren het adagium ‘passief tenzij’. Ze verkiezen indexbeleggen boven actief beleggen, maar weten dat dat niet altijd mogelijk is. Ook veel fondshuizen wedden op twee paarden. Ze hebben zowel passieve als actieve fondsen op het schap. Zo lanceerde Fidelity, die te boek staat als actieve belegger, onlangs zes indexfondsen in Europa.

‘Een groot nadeel van passief beleggen is dat het op gespannen voet kan staan met duurzaam beleggen’, zegt Frans Verhaar, directeur Benelux bij bfinance, dat institutionele beleggers adviseert bij de managersselectie. ‘Een belegger die esg-criteria hanteert, wil meestal bedrijven kunnen uitsluiten. Een zuiver passieve belegger wil zijn tracking error zo laag mogelijk houden en belegt daardoor in de hele markt en zal niet uit een specifieke onderneming stappen.’ 

Maar duurzaam beleggen en een index nabootsen kunnen wel degelijk hand in hand gaan, is de overtuiging van veel pensioenfondsen en fondshuizen. Een recent voorbeeld is een semiactief Europees aandelenfonds dat BlackRock begin dit jaar introduceerde. Dit fonds sluit bedrijven uit die niet voldoen aan de tien ‘Global Compact Principles’ van de Verenigde Naties. Een verzoek van een relatief klein pensioenfonds leidde tot de ontwikkeling van dit fonds. Ondernemingspensioenfonds SCA, dat circa € 450 mln beheert, wilde duurzamer beleggen, maar de passieve aanpak met lage kosten niet overboord gooien. Een ander voorbeeld van passief én duurzaam is het ASR ESG IndexPlus Institutioneel Euro Bedrijfsobligatiefonds dat in minder dan een jaar € 500 miljoen heeft opgehaald. 

Engagement

Fondshuizen met veel indexfondsen of etf’s stellen dat duurzaamheid en passief beleggen elkaar niet bijten. ‘Hoewel we niet kunnen uitstappen,

kunnen we als actieve beleggers wel verbeteringen bij bedrijven bewerkstelligen’, zegt Wim van Zwol (foto), hoofd verkoop Noord-Europa bij Vanguard. Een dergelijk beïnvloedingsproces wordt engagement genoemd. ‘We vertegenwoordigen een hoop geld. Daar zijn bedrijven gevoelig voor.’

Een ander verwijt dat indexbeleggers voor de voeten wordt geworpen, is dat ze zeepbellen helpen opblazen. Geld dat automatisch stroomt naar

de duurste bedrijven en grootste sectoren verstoort de prijsvorming, is de kritiek. Mathias Neidert, hoofd onderzoek publieke markten bij bfinance, is hiervan overtuigd. ‘Indexgeld koopt zonder na te denken. Dat moet invloed hebben op de koersen en leiden tot onjuiste prijzen.’

Volgens Van Zwol klinkt dit bezwaar al sinds de opkomst van indexbeleggen, maar het is nooit aangetoond dat het zo werkt. ‘Zelfs in de VS waar passief veel groter is dan in Europa hoor ik niet dat koersen niet kloppen. Bovendien zijn het niet alleen passieve beleggers die handelen tegen die koersen.’ Van Zwol noemt Apple als voorbeeld. ‘Dat aandeel is hoog gewaardeerd, maar het is de prijs die beleggers ervoor willen neertellen. Vijf jaar geleden vonden critici Apple ook al te duur. Je kunt proberen te timen wanneer een aandeel of sector overgewaardeerd is, maar als je het mis hebt, ga je nat.’

Het zal Neidert van bfinance niet verbazen als er aandelenfondsen komen die inspelen op de invloed van indexbeleggers op de prijsvorming. ‘Dat zien we al gebeuren bij obligaties’, zegt Neidert.

Snel in de verkoop

‘Etf’s zijn in handen van beleggers met een korte beleggingshorizon, omdat ze ieder moment van de dag te verhandelen zijn. Dat betekent dat etf’s bij onrust op bijvoorbeeld de high yield-markt snel in de verkoop gaan. Omdat lang niet alle onderliggende obligaties in zo’n index op dat moment ook verhandelbaar zijn, wijken de etf’s uit naar de meer liquide leningen. Om die reden kopen sommige actieve beleggers juist de minder liquide leningen. Die worden minder hard geraakt in turbulente tijden.’

Bij de minder liquide vastrentende markten hebben passieve beleggers het sowieso moeilijk. ‘Etf’s scoren bij high yield slechter dan de index’, stelt Neidert. ‘De transactiekosten om die indices te volgen zijn relatief hoog. Passieve beleggers hebben onvoldoende manieren om die kosten goed te maken.’ Het is volgens Neidert van belang te achterhalen waarom veel pensioenbeleggers kiezen voor passieve fondsen. ‘Vaak draait het enkel om de lage tarieven en niet zozeer om het geloof dat passief de beste methode is. Als lage kosten het doel zijn, zijn er alternatieve producten voorhanden.’

Neidert doelt op vastrentende mandaten die aansluiten bij de verplichtingen van een pensioenfonds of verzekeraar. ‘Dan wordt afgesproken welke yield of duration passend is. Dit zijn zogeheten buy & maintainmandaten. Het verschil met buy & hold bij aandelen is dat bij obligaties coupons moeten worden herbelegd en sommige obligaties afgelost moeten worden. Het is zaak bij het herbeleggen rekening te houden met de afgesproken doelstelling. Het bijhouden van zo’n mandaat is na de start relatief eenvoudig en dus goedkoop.’

Vanguard is de eerste om te erkennen dat sommige markten zich niet direct lenen voor een passieve aanpak. ‘Bij elke beleggingscategorie onderzoeken we of een indexfonds zinvol is op de lange termijn. Bij high yield zien we vanwege de hoge transactiekosten geen reden een indexfonds te lanceren’, zegt Van Zwol.

Ondanks die grenzen blijft de trend dat passieve fondsen opduiken op steeds meer markten. ‘Neem aandelen opkomende markten’, zegt Van Zwol. ‘Een paar jaar geleden zeiden beleggers dat je die markten alleen maar actief kon volgen. Dat blijkt niet het geval. Ook op opkomende markten doen passieve fondsen het beter dan veel actieve fondsen.’

Hoe groter de instroom bij indexfondsen en etf’s, hoe luider de kritiek op deze passieve aanpak. Zo rijst de vraag in hoeverre duurzaam beleggen te combineren valt met een passieve beleggingsstijl. Een ander heikel punt is dat indexbeleggers gedwongen zijn hypes te volgen en een derde

vraagstuk is waar beleggers de grens moeten trekken tussen actief en passief. 

Pensioenfondsen en fondshuizen denken al lang niet meer zwart-wit over actief en passief. Veel pensioenfondsen hanteren het adagium ‘passief tenzij’. Ze verkiezen indexbeleggen boven actief beleggen, maar weten dat dat niet altijd mogelijk is. Ook veel fondshuizen wedden op twee paarden. Ze hebben zowel passieve als actieve fondsen op het schap. Zo lanceerde Fidelity, die te boek staat als actieve belegger, onlangs zes indexfondsen in Europa.

‘Een groot nadeel van passief beleggen is dat het op gespannen voet kan staan met duurzaam beleggen’, zegt Frans Verhaar, directeur Benelux bij bfinance, dat institutionele beleggers adviseert bij de managersselectie. ‘Een belegger die esg-criteria hanteert, wil meestal bedrijven kunnen uitsluiten. Een zuiver passieve belegger wil zijn tracking error zo laag mogelijk houden en belegt daardoor in de hele markt en zal niet uit een specifieke onderneming stappen.’ 

Maar duurzaam beleggen en een index nabootsen kunnen wel degelijk hand in hand gaan, is de overtuiging van veel pensioenfondsen en fondshuizen. Een recent voorbeeld is een semiactief Europees aandelenfonds dat BlackRock begin dit jaar introduceerde. Dit fonds sluit bedrijven uit die niet voldoen aan de tien ‘Global Compact Principles’ van de Verenigde Naties. Een verzoek van een relatief klein pensioenfonds leidde tot de ontwikkeling van dit fonds. Ondernemingspensioenfonds SCA, dat circa € 450 mln beheert, wilde duurzamer beleggen, maar de passieve aanpak met lage kosten niet overboord gooien. Een ander voorbeeld van passief én duurzaam is het ASR ESG IndexPlus Institutioneel Euro Bedrijfsobligatiefonds dat in minder dan een jaar € 500 miljoen heeft opgehaald. 

Engagement

Fondshuizen met veel indexfondsen of etf’s stellen dat duurzaamheid en passief beleggen elkaar niet bijten. ‘Hoewel we niet kunnen uitstappen,

kunnen we als actieve beleggers wel verbeteringen bij bedrijven bewerkstelligen’, zegt Wim van Zwol (foto), hoofd verkoop Noord-Europa bij Vanguard. Een dergelijk beïnvloedingsproces wordt engagement genoemd. ‘We vertegenwoordigen een hoop geld. Daar zijn bedrijven gevoelig voor.’

Een ander verwijt dat indexbeleggers voor de voeten wordt geworpen, is dat ze zeepbellen helpen opblazen. Geld dat automatisch stroomt naar

de duurste bedrijven en grootste sectoren verstoort de prijsvorming, is de kritiek. Mathias Neidert, hoofd onderzoek publieke markten bij bfinance, is hiervan overtuigd. ‘Indexgeld koopt zonder na te denken. Dat moet invloed hebben op de koersen en leiden tot onjuiste prijzen.’

Volgens Van Zwol klinkt dit bezwaar al sinds de opkomst van indexbeleggen, maar het is nooit aangetoond dat het zo werkt. ‘Zelfs in de VS waar passief veel groter is dan in Europa hoor ik niet dat koersen niet kloppen. Bovendien zijn het niet alleen passieve beleggers die handelen tegen die koersen.’ Van Zwol noemt Apple als voorbeeld. ‘Dat aandeel is hoog gewaardeerd, maar het is de prijs die beleggers ervoor willen neertellen. Vijf jaar geleden vonden critici Apple ook al te duur. Je kunt proberen te timen wanneer een aandeel of sector overgewaardeerd is, maar als je het mis hebt, ga je nat.’

Het zal Neidert van bfinance niet verbazen als er aandelenfondsen komen die inspelen op de invloed van indexbeleggers op de prijsvorming. ‘Dat zien we al gebeuren bij obligaties’, zegt Neidert.

Snel in de verkoop

‘Etf’s zijn in handen van beleggers met een korte beleggingshorizon, omdat ze ieder moment van de dag te verhandelen zijn. Dat betekent dat etf’s bij onrust op bijvoorbeeld de high yield-markt snel in de verkoop gaan. Omdat lang niet alle onderliggende obligaties in zo’n index op dat moment ook verhandelbaar zijn, wijken de etf’s uit naar de meer liquide leningen. Om die reden kopen sommige actieve beleggers juist de minder liquide leningen. Die worden minder hard geraakt in turbulente tijden.’

Bij de minder liquide vastrentende markten hebben passieve beleggers het sowieso moeilijk. ‘Etf’s scoren bij high yield slechter dan de index’, stelt Neidert. ‘De transactiekosten om die indices te volgen zijn relatief hoog. Passieve beleggers hebben onvoldoende manieren om die kosten goed te maken.’ Het is volgens Neidert van belang te achterhalen waarom veel pensioenbeleggers kiezen voor passieve fondsen. ‘Vaak draait het enkel om de lage tarieven en niet zozeer om het geloof dat passief de beste methode is. Als lage kosten het doel zijn, zijn er alternatieve producten voorhanden.’

Neidert doelt op vastrentende mandaten die aansluiten bij de verplichtingen van een pensioenfonds of verzekeraar. ‘Dan wordt afgesproken welke yield of duration passend is. Dit zijn zogeheten buy & maintainmandaten. Het verschil met buy & hold bij aandelen is dat bij obligaties coupons moeten worden herbelegd en sommige obligaties afgelost moeten worden. Het is zaak bij het herbeleggen rekening te houden met de afgesproken doelstelling. Het bijhouden van zo’n mandaat is na de start relatief eenvoudig en dus goedkoop.’

Vanguard is de eerste om te erkennen dat sommige markten zich niet direct lenen voor een passieve aanpak. ‘Bij elke beleggingscategorie onderzoeken we of een indexfonds zinvol is op de lange termijn. Bij high yield zien we vanwege de hoge transactiekosten geen reden een indexfonds te lanceren’, zegt Van Zwol.

Ondanks die grenzen blijft de trend dat passieve fondsen opduiken op steeds meer markten. ‘Neem aandelen opkomende markten’, zegt Van Zwol. ‘Een paar jaar geleden zeiden beleggers dat je die markten alleen maar actief kon volgen. Dat blijkt niet het geval. Ook op opkomende markten doen passieve fondsen het beter dan veel actieve fondsen.’

Hoe groter de instroom bij indexfondsen en etf’s, hoe luider de kritiek op deze passieve aanpak. Zo rijst de vraag in hoeverre duurzaam beleggen te combineren valt met een passieve beleggingsstijl. Een ander heikel punt is dat indexbeleggers gedwongen zijn hypes te volgen en een derde

vraagstuk is waar beleggers de grens moeten trekken tussen actief en passief. 

Pensioenfondsen en fondshuizen denken al lang niet meer zwart-wit over actief en passief. Veel pensioenfondsen hanteren het adagium ‘passief tenzij’. Ze verkiezen indexbeleggen boven actief beleggen, maar weten dat dat niet altijd mogelijk is. Ook veel fondshuizen wedden op twee paarden. Ze hebben zowel passieve als actieve fondsen op het schap. Zo lanceerde Fidelity, die te boek staat als actieve belegger, onlangs zes indexfondsen in Europa.

‘Een groot nadeel van passief beleggen is dat het op gespannen voet kan staan met duurzaam beleggen’, zegt Frans Verhaar, directeur Benelux bij bfinance, dat institutionele beleggers adviseert bij de managersselectie. ‘Een belegger die esg-criteria hanteert, wil meestal bedrijven kunnen uitsluiten. Een zuiver passieve belegger wil zijn tracking error zo laag mogelijk houden en belegt daardoor in de hele markt en zal niet uit een specifieke onderneming stappen.’ 

Maar duurzaam beleggen en een index nabootsen kunnen wel degelijk hand in hand gaan, is de overtuiging van veel pensioenfondsen en fondshuizen. Een recent voorbeeld is een semiactief Europees aandelenfonds dat BlackRock begin dit jaar introduceerde. Dit fonds sluit bedrijven uit die niet voldoen aan de tien ‘Global Compact Principles’ van de Verenigde Naties. Een verzoek van een relatief klein pensioenfonds leidde tot de ontwikkeling van dit fonds. Ondernemingspensioenfonds SCA, dat circa € 450 mln beheert, wilde duurzamer beleggen, maar de passieve aanpak met lage kosten niet overboord gooien. Een ander voorbeeld van passief én duurzaam is het ASR ESG IndexPlus Institutioneel Euro Bedrijfsobligatiefonds dat in minder dan een jaar € 500 miljoen heeft opgehaald. 

Engagement

Fondshuizen met veel indexfondsen of etf’s stellen dat duurzaamheid en passief beleggen elkaar niet bijten. ‘Hoewel we niet kunnen uitstappen,

kunnen we als actieve beleggers wel verbeteringen bij bedrijven bewerkstelligen’, zegt Wim van Zwol (foto), hoofd verkoop Noord-Europa bij Vanguard. Een dergelijk beïnvloedingsproces wordt engagement genoemd. ‘We vertegenwoordigen een hoop geld. Daar zijn bedrijven gevoelig voor.’

Een ander verwijt dat indexbeleggers voor de voeten wordt geworpen, is dat ze zeepbellen helpen opblazen. Geld dat automatisch stroomt naar

de duurste bedrijven en grootste sectoren verstoort de prijsvorming, is de kritiek. Mathias Neidert, hoofd onderzoek publieke markten bij bfinance, is hiervan overtuigd. ‘Indexgeld koopt zonder na te denken. Dat moet invloed hebben op de koersen en leiden tot onjuiste prijzen.’

Volgens Van Zwol klinkt dit bezwaar al sinds de opkomst van indexbeleggen, maar het is nooit aangetoond dat het zo werkt. ‘Zelfs in de VS waar passief veel groter is dan in Europa hoor ik niet dat koersen niet kloppen. Bovendien zijn het niet alleen passieve beleggers die handelen tegen die koersen.’ Van Zwol noemt Apple als voorbeeld. ‘Dat aandeel is hoog gewaardeerd, maar het is de prijs die beleggers ervoor willen neertellen. Vijf jaar geleden vonden critici Apple ook al te duur. Je kunt proberen te timen wanneer een aandeel of sector overgewaardeerd is, maar als je het mis hebt, ga je nat.’

Het zal Neidert van bfinance niet verbazen als er aandelenfondsen komen die inspelen op de invloed van indexbeleggers op de prijsvorming. ‘Dat zien we al gebeuren bij obligaties’, zegt Neidert.

Snel in de verkoop

‘Etf’s zijn in handen van beleggers met een korte beleggingshorizon, omdat ze ieder moment van de dag te verhandelen zijn. Dat betekent dat etf’s bij onrust op bijvoorbeeld de high yield-markt snel in de verkoop gaan. Omdat lang niet alle onderliggende obligaties in zo’n index op dat moment ook verhandelbaar zijn, wijken de etf’s uit naar de meer liquide leningen. Om die reden kopen sommige actieve beleggers juist de minder liquide leningen. Die worden minder hard geraakt in turbulente tijden.’

Bij de minder liquide vastrentende markten hebben passieve beleggers het sowieso moeilijk. ‘Etf’s scoren bij high yield slechter dan de index’, stelt Neidert. ‘De transactiekosten om die indices te volgen zijn relatief hoog. Passieve beleggers hebben onvoldoende manieren om die kosten goed te maken.’ Het is volgens Neidert van belang te achterhalen waarom veel pensioenbeleggers kiezen voor passieve fondsen. ‘Vaak draait het enkel om de lage tarieven en niet zozeer om het geloof dat passief de beste methode is. Als lage kosten het doel zijn, zijn er alternatieve producten voorhanden.’

Neidert doelt op vastrentende mandaten die aansluiten bij de verplichtingen van een pensioenfonds of verzekeraar. ‘Dan wordt afgesproken welke yield of duration passend is. Dit zijn zogeheten buy & maintainmandaten. Het verschil met buy & hold bij aandelen is dat bij obligaties coupons moeten worden herbelegd en sommige obligaties afgelost moeten worden. Het is zaak bij het herbeleggen rekening te houden met de afgesproken doelstelling. Het bijhouden van zo’n mandaat is na de start relatief eenvoudig en dus goedkoop.’

Vanguard is de eerste om te erkennen dat sommige markten zich niet direct lenen voor een passieve aanpak. ‘Bij elke beleggingscategorie onderzoeken we of een indexfonds zinvol is op de lange termijn. Bij high yield zien we vanwege de hoge transactiekosten geen reden een indexfonds te lanceren’, zegt Van Zwol.

Ondanks die grenzen blijft de trend dat passieve fondsen opduiken op steeds meer markten. ‘Neem aandelen opkomende markten’, zegt Van Zwol. ‘Een paar jaar geleden zeiden beleggers dat je die markten alleen maar actief kon volgen. Dat blijkt niet het geval. Ook op opkomende markten doen passieve fondsen het beter dan veel actieve fondsen.’

Hoe groter de instroom bij indexfondsen en etf’s, hoe luider de kritiek op deze passieve aanpak. Zo rijst de vraag in hoeverre duurzaam beleggen te combineren valt met een passieve beleggingsstijl. Een ander heikel punt is dat indexbeleggers gedwongen zijn hypes te volgen en een derde

vraagstuk is waar beleggers de grens moeten trekken tussen actief en passief. 

Pensioenfondsen en fondshuizen denken al lang niet meer zwart-wit over actief en passief. Veel pensioenfondsen hanteren het adagium ‘passief tenzij’. Ze verkiezen indexbeleggen boven actief beleggen, maar weten dat dat niet altijd mogelijk is. Ook veel fondshuizen wedden op twee paarden. Ze hebben zowel passieve als actieve fondsen op het schap. Zo lanceerde Fidelity, die te boek staat als actieve belegger, onlangs zes indexfondsen in Europa.

‘Een groot nadeel van passief beleggen is dat het op gespannen voet kan staan met duurzaam beleggen’, zegt Frans Verhaar, directeur Benelux bij bfinance, dat institutionele beleggers adviseert bij de managersselectie. ‘Een belegger die esg-criteria hanteert, wil meestal bedrijven kunnen uitsluiten. Een zuiver passieve belegger wil zijn tracking error zo laag mogelijk houden en belegt daardoor in de hele markt en zal niet uit een specifieke onderneming stappen.’ 

Maar duurzaam beleggen en een index nabootsen kunnen wel degelijk hand in hand gaan, is de overtuiging van veel pensioenfondsen en fondshuizen. Een recent voorbeeld is een semiactief Europees aandelenfonds dat BlackRock begin dit jaar introduceerde. Dit fonds sluit bedrijven uit die niet voldoen aan de tien ‘Global Compact Principles’ van de Verenigde Naties. Een verzoek van een relatief klein pensioenfonds leidde tot de ontwikkeling van dit fonds. Ondernemingspensioenfonds SCA, dat circa € 450 mln beheert, wilde duurzamer beleggen, maar de passieve aanpak met lage kosten niet overboord gooien. Een ander voorbeeld van passief én duurzaam is het ASR ESG IndexPlus Institutioneel Euro Bedrijfsobligatiefonds dat in minder dan een jaar € 500 miljoen heeft opgehaald. 

Engagement

Fondshuizen met veel indexfondsen of etf’s stellen dat duurzaamheid en passief beleggen elkaar niet bijten. ‘Hoewel we niet kunnen uitstappen,

kunnen we als actieve beleggers wel verbeteringen bij bedrijven bewerkstelligen’, zegt Wim van Zwol (foto), hoofd verkoop Noord-Europa bij Vanguard. Een dergelijk beïnvloedingsproces wordt engagement genoemd. ‘We vertegenwoordigen een hoop geld. Daar zijn bedrijven gevoelig voor.’

Een ander verwijt dat indexbeleggers voor de voeten wordt geworpen, is dat ze zeepbellen helpen opblazen. Geld dat automatisch stroomt naar

de duurste bedrijven en grootste sectoren verstoort de prijsvorming, is de kritiek. Mathias Neidert, hoofd onderzoek publieke markten bij bfinance, is hiervan overtuigd. ‘Indexgeld koopt zonder na te denken. Dat moet invloed hebben op de koersen en leiden tot onjuiste prijzen.’

Volgens Van Zwol klinkt dit bezwaar al sinds de opkomst van indexbeleggen, maar het is nooit aangetoond dat het zo werkt. ‘Zelfs in de VS waar passief veel groter is dan in Europa hoor ik niet dat koersen niet kloppen. Bovendien zijn het niet alleen passieve beleggers die handelen tegen die koersen.’ Van Zwol noemt Apple als voorbeeld. ‘Dat aandeel is hoog gewaardeerd, maar het is de prijs die beleggers ervoor willen neertellen. Vijf jaar geleden vonden critici Apple ook al te duur. Je kunt proberen te timen wanneer een aandeel of sector overgewaardeerd is, maar als je het mis hebt, ga je nat.’

Het zal Neidert van bfinance niet verbazen als er aandelenfondsen komen die inspelen op de invloed van indexbeleggers op de prijsvorming. ‘Dat zien we al gebeuren bij obligaties’, zegt Neidert.

Snel in de verkoop

‘Etf’s zijn in handen van beleggers met een korte beleggingshorizon, omdat ze ieder moment van de dag te verhandelen zijn. Dat betekent dat etf’s bij onrust op bijvoorbeeld de high yield-markt snel in de verkoop gaan. Omdat lang niet alle onderliggende obligaties in zo’n index op dat moment ook verhandelbaar zijn, wijken de etf’s uit naar de meer liquide leningen. Om die reden kopen sommige actieve beleggers juist de minder liquide leningen. Die worden minder hard geraakt in turbulente tijden.’

Bij de minder liquide vastrentende markten hebben passieve beleggers het sowieso moeilijk. ‘Etf’s scoren bij high yield slechter dan de index’, stelt Neidert. ‘De transactiekosten om die indices te volgen zijn relatief hoog. Passieve beleggers hebben onvoldoende manieren om die kosten goed te maken.’ Het is volgens Neidert van belang te achterhalen waarom veel pensioenbeleggers kiezen voor passieve fondsen. ‘Vaak draait het enkel om de lage tarieven en niet zozeer om het geloof dat passief de beste methode is. Als lage kosten het doel zijn, zijn er alternatieve producten voorhanden.’

Neidert doelt op vastrentende mandaten die aansluiten bij de verplichtingen van een pensioenfonds of verzekeraar. ‘Dan wordt afgesproken welke yield of duration passend is. Dit zijn zogeheten buy & maintainmandaten. Het verschil met buy & hold bij aandelen is dat bij obligaties coupons moeten worden herbelegd en sommige obligaties afgelost moeten worden. Het is zaak bij het herbeleggen rekening te houden met de afgesproken doelstelling. Het bijhouden van zo’n mandaat is na de start relatief eenvoudig en dus goedkoop.’

Vanguard is de eerste om te erkennen dat sommige markten zich niet direct lenen voor een passieve aanpak. ‘Bij elke beleggingscategorie onderzoeken we of een indexfonds zinvol is op de lange termijn. Bij high yield zien we vanwege de hoge transactiekosten geen reden een indexfonds te lanceren’, zegt Van Zwol.

Ondanks die grenzen blijft de trend dat passieve fondsen opduiken op steeds meer markten. ‘Neem aandelen opkomende markten’, zegt Van Zwol. ‘Een paar jaar geleden zeiden beleggers dat je die markten alleen maar actief kon volgen. Dat blijkt niet het geval. Ook op opkomende markten doen passieve fondsen het beter dan veel actieve fondsen.’

Hoe groter de instroom bij indexfondsen en etf’s, hoe luider de kritiek op deze passieve aanpak. Zo rijst de vraag in hoeverre duurzaam beleggen te combineren valt met een passieve beleggingsstijl. Een ander heikel punt is dat indexbeleggers gedwongen zijn hypes te volgen en een derde

vraagstuk is waar beleggers de grens moeten trekken tussen actief en passief. 

Pensioenfondsen en fondshuizen denken al lang niet meer zwart-wit over actief en passief. Veel pensioenfondsen hanteren het adagium ‘passief tenzij’. Ze verkiezen indexbeleggen boven actief beleggen, maar weten dat dat niet altijd mogelijk is. Ook veel fondshuizen wedden op twee paarden. Ze hebben zowel passieve als actieve fondsen op het schap. Zo lanceerde Fidelity, die te boek staat als actieve belegger, onlangs zes indexfondsen in Europa.

‘Een groot nadeel van passief beleggen is dat het op gespannen voet kan staan met duurzaam beleggen’, zegt Frans Verhaar, directeur Benelux bij bfinance, dat institutionele beleggers adviseert bij de managersselectie. ‘Een belegger die esg-criteria hanteert, wil meestal bedrijven kunnen uitsluiten. Een zuiver passieve belegger wil zijn tracking error zo laag mogelijk houden en belegt daardoor in de hele markt en zal niet uit een specifieke onderneming stappen.’ 

Maar duurzaam beleggen en een index nabootsen kunnen wel degelijk hand in hand gaan, is de overtuiging van veel pensioenfondsen en fondshuizen. Een recent voorbeeld is een semiactief Europees aandelenfonds dat BlackRock begin dit jaar introduceerde. Dit fonds sluit bedrijven uit die niet voldoen aan de tien ‘Global Compact Principles’ van de Verenigde Naties. Een verzoek van een relatief klein pensioenfonds leidde tot de ontwikkeling van dit fonds. Ondernemingspensioenfonds SCA, dat circa € 450 mln beheert, wilde duurzamer beleggen, maar de passieve aanpak met lage kosten niet overboord gooien. Een ander voorbeeld van passief én duurzaam is het ASR ESG IndexPlus Institutioneel Euro Bedrijfsobligatiefonds dat in minder dan een jaar € 500 miljoen heeft opgehaald. 

Engagement

Fondshuizen met veel indexfondsen of etf’s stellen dat duurzaamheid en passief beleggen elkaar niet bijten. ‘Hoewel we niet kunnen uitstappen,

kunnen we als actieve beleggers wel verbeteringen bij bedrijven bewerkstelligen’, zegt Wim van Zwol (foto), hoofd verkoop Noord-Europa bij Vanguard. Een dergelijk beïnvloedingsproces wordt engagement genoemd. ‘We vertegenwoordigen een hoop geld. Daar zijn bedrijven gevoelig voor.’

Een ander verwijt dat indexbeleggers voor de voeten wordt geworpen, is dat ze zeepbellen helpen opblazen. Geld dat automatisch stroomt naar

de duurste bedrijven en grootste sectoren verstoort de prijsvorming, is de kritiek. Mathias Neidert, hoofd onderzoek publieke markten bij bfinance, is hiervan overtuigd. ‘Indexgeld koopt zonder na te denken. Dat moet invloed hebben op de koersen en leiden tot onjuiste prijzen.’

Volgens Van Zwol klinkt dit bezwaar al sinds de opkomst van indexbeleggen, maar het is nooit aangetoond dat het zo werkt. ‘Zelfs in de VS waar passief veel groter is dan in Europa hoor ik niet dat koersen niet kloppen. Bovendien zijn het niet alleen passieve beleggers die handelen tegen die koersen.’ Van Zwol noemt Apple als voorbeeld. ‘Dat aandeel is hoog gewaardeerd, maar het is de prijs die beleggers ervoor willen neertellen. Vijf jaar geleden vonden critici Apple ook al te duur. Je kunt proberen te timen wanneer een aandeel of sector overgewaardeerd is, maar als je het mis hebt, ga je nat.’

Het zal Neidert van bfinance niet verbazen als er aandelenfondsen komen die inspelen op de invloed van indexbeleggers op de prijsvorming. ‘Dat zien we al gebeuren bij obligaties’, zegt Neidert.

Snel in de verkoop

‘Etf’s zijn in handen van beleggers met een korte beleggingshorizon, omdat ze ieder moment van de dag te verhandelen zijn. Dat betekent dat etf’s bij onrust op bijvoorbeeld de high yield-markt snel in de verkoop gaan. Omdat lang niet alle onderliggende obligaties in zo’n index op dat moment ook verhandelbaar zijn, wijken de etf’s uit naar de meer liquide leningen. Om die reden kopen sommige actieve beleggers juist de minder liquide leningen. Die worden minder hard geraakt in turbulente tijden.’

Bij de minder liquide vastrentende markten hebben passieve beleggers het sowieso moeilijk. ‘Etf’s scoren bij high yield slechter dan de index’, stelt Neidert. ‘De transactiekosten om die indices te volgen zijn relatief hoog. Passieve beleggers hebben onvoldoende manieren om die kosten goed te maken.’ Het is volgens Neidert van belang te achterhalen waarom veel pensioenbeleggers kiezen voor passieve fondsen. ‘Vaak draait het enkel om de lage tarieven en niet zozeer om het geloof dat passief de beste methode is. Als lage kosten het doel zijn, zijn er alternatieve producten voorhanden.’

Neidert doelt op vastrentende mandaten die aansluiten bij de verplichtingen van een pensioenfonds of verzekeraar. ‘Dan wordt afgesproken welke yield of duration passend is. Dit zijn zogeheten buy & maintainmandaten. Het verschil met buy & hold bij aandelen is dat bij obligaties coupons moeten worden herbelegd en sommige obligaties afgelost moeten worden. Het is zaak bij het herbeleggen rekening te houden met de afgesproken doelstelling. Het bijhouden van zo’n mandaat is na de start relatief eenvoudig en dus goedkoop.’

Vanguard is de eerste om te erkennen dat sommige markten zich niet direct lenen voor een passieve aanpak. ‘Bij elke beleggingscategorie onderzoeken we of een indexfonds zinvol is op de lange termijn. Bij high yield zien we vanwege de hoge transactiekosten geen reden een indexfonds te lanceren’, zegt Van Zwol.

Ondanks die grenzen blijft de trend dat passieve fondsen opduiken op steeds meer markten. ‘Neem aandelen opkomende markten’, zegt Van Zwol. ‘Een paar jaar geleden zeiden beleggers dat je die markten alleen maar actief kon volgen. Dat blijkt niet het geval. Ook op opkomende markten doen passieve fondsen het beter dan veel actieve fondsen.’

Hoe groter de instroom bij indexfondsen en etf’s, hoe luider de kritiek op deze passieve aanpak. Zo rijst de vraag in hoeverre duurzaam beleggen te combineren valt met een passieve beleggingsstijl. Een ander heikel punt is dat indexbeleggers gedwongen zijn hypes te volgen en een derde

vraagstuk is waar beleggers de grens moeten trekken tussen actief en passief. 

Pensioenfondsen en fondshuizen denken al lang niet meer zwart-wit over actief en passief. Veel pensioenfondsen hanteren het adagium ‘passief tenzij’. Ze verkiezen indexbeleggen boven actief beleggen, maar weten dat dat niet altijd mogelijk is. Ook veel fondshuizen wedden op twee paarden. Ze hebben zowel passieve als actieve fondsen op het schap. Zo lanceerde Fidelity, die te boek staat als actieve belegger, onlangs zes indexfondsen in Europa.

‘Een groot nadeel van passief beleggen is dat het op gespannen voet kan staan met duurzaam beleggen’, zegt Frans Verhaar, directeur Benelux bij bfinance, dat institutionele beleggers adviseert bij de managersselectie. ‘Een belegger die esg-criteria hanteert, wil meestal bedrijven kunnen uitsluiten. Een zuiver passieve belegger wil zijn tracking error zo laag mogelijk houden en belegt daardoor in de hele markt en zal niet uit een specifieke onderneming stappen.’ 

Maar duurzaam beleggen en een index nabootsen kunnen wel degelijk hand in hand gaan, is de overtuiging van veel pensioenfondsen en fondshuizen. Een recent voorbeeld is een semiactief Europees aandelenfonds dat BlackRock begin dit jaar introduceerde. Dit fonds sluit bedrijven uit die niet voldoen aan de tien ‘Global Compact Principles’ van de Verenigde Naties. Een verzoek van een relatief klein pensioenfonds leidde tot de ontwikkeling van dit fonds. Ondernemingspensioenfonds SCA, dat circa € 450 mln beheert, wilde duurzamer beleggen, maar de passieve aanpak met lage kosten niet overboord gooien. Een ander voorbeeld van passief én duurzaam is het ASR ESG IndexPlus Institutioneel Euro Bedrijfsobligatiefonds dat in minder dan een jaar € 500 miljoen heeft opgehaald. 

Engagement

Fondshuizen met veel indexfondsen of etf’s stellen dat duurzaamheid en passief beleggen elkaar niet bijten. ‘Hoewel we niet kunnen uitstappen,

kunnen we als actieve beleggers wel verbeteringen bij bedrijven bewerkstelligen’, zegt Wim van Zwol (foto), hoofd verkoop Noord-Europa bij Vanguard. Een dergelijk beïnvloedingsproces wordt engagement genoemd. ‘We vertegenwoordigen een hoop geld. Daar zijn bedrijven gevoelig voor.’

Een ander verwijt dat indexbeleggers voor de voeten wordt geworpen, is dat ze zeepbellen helpen opblazen. Geld dat automatisch stroomt naar

de duurste bedrijven en grootste sectoren verstoort de prijsvorming, is de kritiek. Mathias Neidert, hoofd onderzoek publieke markten bij bfinance, is hiervan overtuigd. ‘Indexgeld koopt zonder na te denken. Dat moet invloed hebben op de koersen en leiden tot onjuiste prijzen.’

Volgens Van Zwol klinkt dit bezwaar al sinds de opkomst van indexbeleggen, maar het is nooit aangetoond dat het zo werkt. ‘Zelfs in de VS waar passief veel groter is dan in Europa hoor ik niet dat koersen niet kloppen. Bovendien zijn het niet alleen passieve beleggers die handelen tegen die koersen.’ Van Zwol noemt Apple als voorbeeld. ‘Dat aandeel is hoog gewaardeerd, maar het is de prijs die beleggers ervoor willen neertellen. Vijf jaar geleden vonden critici Apple ook al te duur. Je kunt proberen te timen wanneer een aandeel of sector overgewaardeerd is, maar als je het mis hebt, ga je nat.’

Het zal Neidert van bfinance niet verbazen als er aandelenfondsen komen die inspelen op de invloed van indexbeleggers op de prijsvorming. ‘Dat zien we al gebeuren bij obligaties’, zegt Neidert.

Snel in de verkoop

‘Etf’s zijn in handen van beleggers met een korte beleggingshorizon, omdat ze ieder moment van de dag te verhandelen zijn. Dat betekent dat etf’s bij onrust op bijvoorbeeld de high yield-markt snel in de verkoop gaan. Omdat lang niet alle onderliggende obligaties in zo’n index op dat moment ook verhandelbaar zijn, wijken de etf’s uit naar de meer liquide leningen. Om die reden kopen sommige actieve beleggers juist de minder liquide leningen. Die worden minder hard geraakt in turbulente tijden.’

Bij de minder liquide vastrentende markten hebben passieve beleggers het sowieso moeilijk. ‘Etf’s scoren bij high yield slechter dan de index’, stelt Neidert. ‘De transactiekosten om die indices te volgen zijn relatief hoog. Passieve beleggers hebben onvoldoende manieren om die kosten goed te maken.’ Het is volgens Neidert van belang te achterhalen waarom veel pensioenbeleggers kiezen voor passieve fondsen. ‘Vaak draait het enkel om de lage tarieven en niet zozeer om het geloof dat passief de beste methode is. Als lage kosten het doel zijn, zijn er alternatieve producten voorhanden.’

Neidert doelt op vastrentende mandaten die aansluiten bij de verplichtingen van een pensioenfonds of verzekeraar. ‘Dan wordt afgesproken welke yield of duration passend is. Dit zijn zogeheten buy & maintainmandaten. Het verschil met buy & hold bij aandelen is dat bij obligaties coupons moeten worden herbelegd en sommige obligaties afgelost moeten worden. Het is zaak bij het herbeleggen rekening te houden met de afgesproken doelstelling. Het bijhouden van zo’n mandaat is na de start relatief eenvoudig en dus goedkoop.’

Vanguard is de eerste om te erkennen dat sommige markten zich niet direct lenen voor een passieve aanpak. ‘Bij elke beleggingscategorie onderzoeken we of een indexfonds zinvol is op de lange termijn. Bij high yield zien we vanwege de hoge transactiekosten geen reden een indexfonds te lanceren’, zegt Van Zwol.

Ondanks die grenzen blijft de trend dat passieve fondsen opduiken op steeds meer markten. ‘Neem aandelen opkomende markten’, zegt Van Zwol. ‘Een paar jaar geleden zeiden beleggers dat je die markten alleen maar actief kon volgen. Dat blijkt niet het geval. Ook op opkomende markten doen passieve fondsen het beter dan veel actieve fondsen.’

Hoe groter de instroom bij indexfondsen en etf’s, hoe luider de kritiek op deze passieve aanpak. Zo rijst de vraag in hoeverre duurzaam beleggen te combineren valt met een passieve beleggingsstijl. Een ander heikel punt is dat indexbeleggers gedwongen zijn hypes te volgen en een derde

vraagstuk is waar beleggers de grens moeten trekken tussen actief en passief. 

Pensioenfondsen en fondshuizen denken al lang niet meer zwart-wit over actief en passief. Veel pensioenfondsen hanteren het adagium ‘passief tenzij’. Ze verkiezen indexbeleggen boven actief beleggen, maar weten dat dat niet altijd mogelijk is. Ook veel fondshuizen wedden op twee paarden. Ze hebben zowel passieve als actieve fondsen op het schap. Zo lanceerde Fidelity, die te boek staat als actieve belegger, onlangs zes indexfondsen in Europa.

‘Een groot nadeel van passief beleggen is dat het op gespannen voet kan staan met duurzaam beleggen’, zegt Frans Verhaar, directeur Benelux bij bfinance, dat institutionele beleggers adviseert bij de managersselectie. ‘Een belegger die esg-criteria hanteert, wil meestal bedrijven kunnen uitsluiten. Een zuiver passieve belegger wil zijn tracking error zo laag mogelijk houden en belegt daardoor in de hele markt en zal niet uit een specifieke onderneming stappen.’ 

Maar duurzaam beleggen en een index nabootsen kunnen wel degelijk hand in hand gaan, is de overtuiging van veel pensioenfondsen en fondshuizen. Een recent voorbeeld is een semiactief Europees aandelenfonds dat BlackRock begin dit jaar introduceerde. Dit fonds sluit bedrijven uit die niet voldoen aan de tien ‘Global Compact Principles’ van de Verenigde Naties. Een verzoek van een relatief klein pensioenfonds leidde tot de ontwikkeling van dit fonds. Ondernemingspensioenfonds SCA, dat circa € 450 mln beheert, wilde duurzamer beleggen, maar de passieve aanpak met lage kosten niet overboord gooien. Een ander voorbeeld van passief én duurzaam is het ASR ESG IndexPlus Institutioneel Euro Bedrijfsobligatiefonds dat in minder dan een jaar € 500 miljoen heeft opgehaald. 

Engagement

Fondshuizen met veel indexfondsen of etf’s stellen dat duurzaamheid en passief beleggen elkaar niet bijten. ‘Hoewel we niet kunnen uitstappen,

kunnen we als actieve beleggers wel verbeteringen bij bedrijven bewerkstelligen’, zegt Wim van Zwol (foto), hoofd verkoop Noord-Europa bij Vanguard. Een dergelijk beïnvloedingsproces wordt engagement genoemd. ‘We vertegenwoordigen een hoop geld. Daar zijn bedrijven gevoelig voor.’

Een ander verwijt dat indexbeleggers voor de voeten wordt geworpen, is dat ze zeepbellen helpen opblazen. Geld dat automatisch stroomt naar

de duurste bedrijven en grootste sectoren verstoort de prijsvorming, is de kritiek. Mathias Neidert, hoofd onderzoek publieke markten bij bfinance, is hiervan overtuigd. ‘Indexgeld koopt zonder na te denken. Dat moet invloed hebben op de koersen en leiden tot onjuiste prijzen.’

Volgens Van Zwol klinkt dit bezwaar al sinds de opkomst van indexbeleggen, maar het is nooit aangetoond dat het zo werkt. ‘Zelfs in de VS waar passief veel groter is dan in Europa hoor ik niet dat koersen niet kloppen. Bovendien zijn het niet alleen passieve beleggers die handelen tegen die koersen.’ Van Zwol noemt Apple als voorbeeld. ‘Dat aandeel is hoog gewaardeerd, maar het is de prijs die beleggers ervoor willen neertellen. Vijf jaar geleden vonden critici Apple ook al te duur. Je kunt proberen te timen wanneer een aandeel of sector overgewaardeerd is, maar als je het mis hebt, ga je nat.’

Het zal Neidert van bfinance niet verbazen als er aandelenfondsen komen die inspelen op de invloed van indexbeleggers op de prijsvorming. ‘Dat zien we al gebeuren bij obligaties’, zegt Neidert.

Snel in de verkoop

‘Etf’s zijn in handen van beleggers met een korte beleggingshorizon, omdat ze ieder moment van de dag te verhandelen zijn. Dat betekent dat etf’s bij onrust op bijvoorbeeld de high yield-markt snel in de verkoop gaan. Omdat lang niet alle onderliggende obligaties in zo’n index op dat moment ook verhandelbaar zijn, wijken de etf’s uit naar de meer liquide leningen. Om die reden kopen sommige actieve beleggers juist de minder liquide leningen. Die worden minder hard geraakt in turbulente tijden.’

Bij de minder liquide vastrentende markten hebben passieve beleggers het sowieso moeilijk. ‘Etf’s scoren bij high yield slechter dan de index’, stelt Neidert. ‘De transactiekosten om die indices te volgen zijn relatief hoog. Passieve beleggers hebben onvoldoende manieren om die kosten goed te maken.’ Het is volgens Neidert van belang te achterhalen waarom veel pensioenbeleggers kiezen voor passieve fondsen. ‘Vaak draait het enkel om de lage tarieven en niet zozeer om het geloof dat passief de beste methode is. Als lage kosten het doel zijn, zijn er alternatieve producten voorhanden.’

Neidert doelt op vastrentende mandaten die aansluiten bij de verplichtingen van een pensioenfonds of verzekeraar. ‘Dan wordt afgesproken welke yield of duration passend is. Dit zijn zogeheten buy & maintainmandaten. Het verschil met buy & hold bij aandelen is dat bij obligaties coupons moeten worden herbelegd en sommige obligaties afgelost moeten worden. Het is zaak bij het herbeleggen rekening te houden met de afgesproken doelstelling. Het bijhouden van zo’n mandaat is na de start relatief eenvoudig en dus goedkoop.’

Vanguard is de eerste om te erkennen dat sommige markten zich niet direct lenen voor een passieve aanpak. ‘Bij elke beleggingscategorie onderzoeken we of een indexfonds zinvol is op de lange termijn. Bij high yield zien we vanwege de hoge transactiekosten geen reden een indexfonds te lanceren’, zegt Van Zwol.

Ondanks die grenzen blijft de trend dat passieve fondsen opduiken op steeds meer markten. ‘Neem aandelen opkomende markten’, zegt Van Zwol. ‘Een paar jaar geleden zeiden beleggers dat je die markten alleen maar actief kon volgen. Dat blijkt niet het geval. Ook op opkomende markten doen passieve fondsen het beter dan veel actieve fondsen.’

Hoe groter de instroom bij indexfondsen en etf’s, hoe luider de kritiek op deze passieve aanpak. Zo rijst de vraag in hoeverre duurzaam beleggen te combineren valt met een passieve beleggingsstijl. Een ander heikel punt is dat indexbeleggers gedwongen zijn hypes te volgen en een derde

vraagstuk is waar beleggers de grens moeten trekken tussen actief en passief. 

Pensioenfondsen en fondshuizen denken al lang niet meer zwart-wit over actief en passief. Veel pensioenfondsen hanteren het adagium ‘passief tenzij’. Ze verkiezen indexbeleggen boven actief beleggen, maar weten dat dat niet altijd mogelijk is. Ook veel fondshuizen wedden op twee paarden. Ze hebben zowel passieve als actieve fondsen op het schap. Zo lanceerde Fidelity, die te boek staat als actieve belegger, onlangs zes indexfondsen in Europa.

‘Een groot nadeel van passief beleggen is dat het op gespannen voet kan staan met duurzaam beleggen’, zegt Frans Verhaar, directeur Benelux bij bfinance, dat institutionele beleggers adviseert bij de managersselectie. ‘Een belegger die esg-criteria hanteert, wil meestal bedrijven kunnen uitsluiten. Een zuiver passieve belegger wil zijn tracking error zo laag mogelijk houden en belegt daardoor in de hele markt en zal niet uit een specifieke onderneming stappen.’ 

Maar duurzaam beleggen en een index nabootsen kunnen wel degelijk hand in hand gaan, is de overtuiging van veel pensioenfondsen en fondshuizen. Een recent voorbeeld is een semiactief Europees aandelenfonds dat BlackRock begin dit jaar introduceerde. Dit fonds sluit bedrijven uit die niet voldoen aan de tien ‘Global Compact Principles’ van de Verenigde Naties. Een verzoek van een relatief klein pensioenfonds leidde tot de ontwikkeling van dit fonds. Ondernemingspensioenfonds SCA, dat circa € 450 mln beheert, wilde duurzamer beleggen, maar de passieve aanpak met lage kosten niet overboord gooien. Een ander voorbeeld van passief én duurzaam is het ASR ESG IndexPlus Institutioneel Euro Bedrijfsobligatiefonds dat in minder dan een jaar € 500 miljoen heeft opgehaald. 

Engagement

Fondshuizen met veel indexfondsen of etf’s stellen dat duurzaamheid en passief beleggen elkaar niet bijten. ‘Hoewel we niet kunnen uitstappen,

kunnen we als actieve beleggers wel verbeteringen bij bedrijven bewerkstelligen’, zegt Wim van Zwol (foto), hoofd verkoop Noord-Europa bij Vanguard. Een dergelijk beïnvloedingsproces wordt engagement genoemd. ‘We vertegenwoordigen een hoop geld. Daar zijn bedrijven gevoelig voor.’

Een ander verwijt dat indexbeleggers voor de voeten wordt geworpen, is dat ze zeepbellen helpen opblazen. Geld dat automatisch stroomt naar

de duurste bedrijven en grootste sectoren verstoort de prijsvorming, is de kritiek. Mathias Neidert, hoofd onderzoek publieke markten bij bfinance, is hiervan overtuigd. ‘Indexgeld koopt zonder na te denken. Dat moet invloed hebben op de koersen en leiden tot onjuiste prijzen.’

Volgens Van Zwol klinkt dit bezwaar al sinds de opkomst van indexbeleggen, maar het is nooit aangetoond dat het zo werkt. ‘Zelfs in de VS waar passief veel groter is dan in Europa hoor ik niet dat koersen niet kloppen. Bovendien zijn het niet alleen passieve beleggers die handelen tegen die koersen.’ Van Zwol noemt Apple als voorbeeld. ‘Dat aandeel is hoog gewaardeerd, maar het is de prijs die beleggers ervoor willen neertellen. Vijf jaar geleden vonden critici Apple ook al te duur. Je kunt proberen te timen wanneer een aandeel of sector overgewaardeerd is, maar als je het mis hebt, ga je nat.’

Het zal Neidert van bfinance niet verbazen als er aandelenfondsen komen die inspelen op de invloed van indexbeleggers op de prijsvorming. ‘Dat zien we al gebeuren bij obligaties’, zegt Neidert.

Snel in de verkoop

‘Etf’s zijn in handen van beleggers met een korte beleggingshorizon, omdat ze ieder moment van de dag te verhandelen zijn. Dat betekent dat etf’s bij onrust op bijvoorbeeld de high yield-markt snel in de verkoop gaan. Omdat lang niet alle onderliggende obligaties in zo’n index op dat moment ook verhandelbaar zijn, wijken de etf’s uit naar de meer liquide leningen. Om die reden kopen sommige actieve beleggers juist de minder liquide leningen. Die worden minder hard geraakt in turbulente tijden.’

Bij de minder liquide vastrentende markten hebben passieve beleggers het sowieso moeilijk. ‘Etf’s scoren bij high yield slechter dan de index’, stelt Neidert. ‘De transactiekosten om die indices te volgen zijn relatief hoog. Passieve beleggers hebben onvoldoende manieren om die kosten goed te maken.’ Het is volgens Neidert van belang te achterhalen waarom veel pensioenbeleggers kiezen voor passieve fondsen. ‘Vaak draait het enkel om de lage tarieven en niet zozeer om het geloof dat passief de beste methode is. Als lage kosten het doel zijn, zijn er alternatieve producten voorhanden.’

Neidert doelt op vastrentende mandaten die aansluiten bij de verplichtingen van een pensioenfonds of verzekeraar. ‘Dan wordt afgesproken welke yield of duration passend is. Dit zijn zogeheten buy & maintainmandaten. Het verschil met buy & hold bij aandelen is dat bij obligaties coupons moeten worden herbelegd en sommige obligaties afgelost moeten worden. Het is zaak bij het herbeleggen rekening te houden met de afgesproken doelstelling. Het bijhouden van zo’n mandaat is na de start relatief eenvoudig en dus goedkoop.’

Vanguard is de eerste om te erkennen dat sommige markten zich niet direct lenen voor een passieve aanpak. ‘Bij elke beleggingscategorie onderzoeken we of een indexfonds zinvol is op de lange termijn. Bij high yield zien we vanwege de hoge transactiekosten geen reden een indexfonds te lanceren’, zegt Van Zwol.

Ondanks die grenzen blijft de trend dat passieve fondsen opduiken op steeds meer markten. ‘Neem aandelen opkomende markten’, zegt Van Zwol. ‘Een paar jaar geleden zeiden beleggers dat je die markten alleen maar actief kon volgen. Dat blijkt niet het geval. Ook op opkomende markten doen passieve fondsen het beter dan veel actieve fondsen.’

Hoe groter de instroom bij indexfondsen en etf’s, hoe luider de kritiek op deze passieve aanpak. Zo rijst de vraag in hoeverre duurzaam beleggen te combineren valt met een passieve beleggingsstijl. Een ander heikel punt is dat indexbeleggers gedwongen zijn hypes te volgen en een derde

vraagstuk is waar beleggers de grens moeten trekken tussen actief en passief. 

Pensioenfondsen en fondshuizen denken al lang niet meer zwart-wit over actief en passief. Veel pensioenfondsen hanteren het adagium ‘passief tenzij’. Ze verkiezen indexbeleggen boven actief beleggen, maar weten dat dat niet altijd mogelijk is. Ook veel fondshuizen wedden op twee paarden. Ze hebben zowel passieve als actieve fondsen op het schap. Zo lanceerde Fidelity, die te boek staat als actieve belegger, onlangs zes indexfondsen in Europa.

‘Een groot nadeel van passief beleggen is dat het op gespannen voet kan staan met duurzaam beleggen’, zegt Frans Verhaar, directeur Benelux bij bfinance, dat institutionele beleggers adviseert bij de managersselectie. ‘Een belegger die esg-criteria hanteert, wil meestal bedrijven kunnen uitsluiten. Een zuiver passieve belegger wil zijn tracking error zo laag mogelijk houden en belegt daardoor in de hele markt en zal niet uit een specifieke onderneming stappen.’ 

Maar duurzaam beleggen en een index nabootsen kunnen wel degelijk hand in hand gaan, is de overtuiging van veel pensioenfondsen en fondshuizen. Een recent voorbeeld is een semiactief Europees aandelenfonds dat BlackRock begin dit jaar introduceerde. Dit fonds sluit bedrijven uit die niet voldoen aan de tien ‘Global Compact Principles’ van de Verenigde Naties. Een verzoek van een relatief klein pensioenfonds leidde tot de ontwikkeling van dit fonds. Ondernemingspensioenfonds SCA, dat circa € 450 mln beheert, wilde duurzamer beleggen, maar de passieve aanpak met lage kosten niet overboord gooien. Een ander voorbeeld van passief én duurzaam is het ASR ESG IndexPlus Institutioneel Euro Bedrijfsobligatiefonds dat in minder dan een jaar € 500 miljoen heeft opgehaald. 

Engagement

Fondshuizen met veel indexfondsen of etf’s stellen dat duurzaamheid en passief beleggen elkaar niet bijten. ‘Hoewel we niet kunnen uitstappen,

kunnen we als actieve beleggers wel verbeteringen bij bedrijven bewerkstelligen’, zegt Wim van Zwol (foto), hoofd verkoop Noord-Europa bij Vanguard. Een dergelijk beïnvloedingsproces wordt engagement genoemd. ‘We vertegenwoordigen een hoop geld. Daar zijn bedrijven gevoelig voor.’

Een ander verwijt dat indexbeleggers voor de voeten wordt geworpen, is dat ze zeepbellen helpen opblazen. Geld dat automatisch stroomt naar

de duurste bedrijven en grootste sectoren verstoort de prijsvorming, is de kritiek. Mathias Neidert, hoofd onderzoek publieke markten bij bfinance, is hiervan overtuigd. ‘Indexgeld koopt zonder na te denken. Dat moet invloed hebben op de koersen en leiden tot onjuiste prijzen.’

Volgens Van Zwol klinkt dit bezwaar al sinds de opkomst van indexbeleggen, maar het is nooit aangetoond dat het zo werkt. ‘Zelfs in de VS waar passief veel groter is dan in Europa hoor ik niet dat koersen niet kloppen. Bovendien zijn het niet alleen passieve beleggers die handelen tegen die koersen.’ Van Zwol noemt Apple als voorbeeld. ‘Dat aandeel is hoog gewaardeerd, maar het is de prijs die beleggers ervoor willen neertellen. Vijf jaar geleden vonden critici Apple ook al te duur. Je kunt proberen te timen wanneer een aandeel of sector overgewaardeerd is, maar als je het mis hebt, ga je nat.’

Het zal Neidert van bfinance niet verbazen als er aandelenfondsen komen die inspelen op de invloed van indexbeleggers op de prijsvorming. ‘Dat zien we al gebeuren bij obligaties’, zegt Neidert.

Snel in de verkoop

‘Etf’s zijn in handen van beleggers met een korte beleggingshorizon, omdat ze ieder moment van de dag te verhandelen zijn. Dat betekent dat etf’s bij onrust op bijvoorbeeld de high yield-markt snel in de verkoop gaan. Omdat lang niet alle onderliggende obligaties in zo’n index op dat moment ook verhandelbaar zijn, wijken de etf’s uit naar de meer liquide leningen. Om die reden kopen sommige actieve beleggers juist de minder liquide leningen. Die worden minder hard geraakt in turbulente tijden.’

Bij de minder liquide vastrentende markten hebben passieve beleggers het sowieso moeilijk. ‘Etf’s scoren bij high yield slechter dan de index’, stelt Neidert. ‘De transactiekosten om die indices te volgen zijn relatief hoog. Passieve beleggers hebben onvoldoende manieren om die kosten goed te maken.’ Het is volgens Neidert van belang te achterhalen waarom veel pensioenbeleggers kiezen voor passieve fondsen. ‘Vaak draait het enkel om de lage tarieven en niet zozeer om het geloof dat passief de beste methode is. Als lage kosten het doel zijn, zijn er alternatieve producten voorhanden.’

Neidert doelt op vastrentende mandaten die aansluiten bij de verplichtingen van een pensioenfonds of verzekeraar. ‘Dan wordt afgesproken welke yield of duration passend is. Dit zijn zogeheten buy & maintainmandaten. Het verschil met buy & hold bij aandelen is dat bij obligaties coupons moeten worden herbelegd en sommige obligaties afgelost moeten worden. Het is zaak bij het herbeleggen rekening te houden met de afgesproken doelstelling. Het bijhouden van zo’n mandaat is na de start relatief eenvoudig en dus goedkoop.’

Vanguard is de eerste om te erkennen dat sommige markten zich niet direct lenen voor een passieve aanpak. ‘Bij elke beleggingscategorie onderzoeken we of een indexfonds zinvol is op de lange termijn. Bij high yield zien we vanwege de hoge transactiekosten geen reden een indexfonds te lanceren’, zegt Van Zwol.

Ondanks die grenzen blijft de trend dat passieve fondsen opduiken op steeds meer markten. ‘Neem aandelen opkomende markten’, zegt Van Zwol. ‘Een paar jaar geleden zeiden beleggers dat je die markten alleen maar actief kon volgen. Dat blijkt niet het geval. Ook op opkomende markten doen passieve fondsen het beter dan veel actieve fondsen.’

Hoe groter de instroom bij indexfondsen en etf’s, hoe luider de kritiek op deze passieve aanpak. Zo rijst de vraag in hoeverre duurzaam beleggen te combineren valt met een passieve beleggingsstijl. Een ander heikel punt is dat indexbeleggers gedwongen zijn hypes te volgen en een derde

vraagstuk is waar beleggers de grens moeten trekken tussen actief en passief. 

Pensioenfondsen en fondshuizen denken al lang niet meer zwart-wit over actief en passief. Veel pensioenfondsen hanteren het adagium ‘passief tenzij’. Ze verkiezen indexbeleggen boven actief beleggen, maar weten dat dat niet altijd mogelijk is. Ook veel fondshuizen wedden op twee paarden. Ze hebben zowel passieve als actieve fondsen op het schap. Zo lanceerde Fidelity, die te boek staat als actieve belegger, onlangs zes indexfondsen in Europa.

‘Een groot nadeel van passief beleggen is dat het op gespannen voet kan staan met duurzaam beleggen’, zegt Frans Verhaar, directeur Benelux bij bfinance, dat institutionele beleggers adviseert bij de managersselectie. ‘Een belegger die esg-criteria hanteert, wil meestal bedrijven kunnen uitsluiten. Een zuiver passieve belegger wil zijn tracking error zo laag mogelijk houden en belegt daardoor in de hele markt en zal niet uit een specifieke onderneming stappen.’ 

Maar duurzaam beleggen en een index nabootsen kunnen wel degelijk hand in hand gaan, is de overtuiging van veel pensioenfondsen en fondshuizen. Een recent voorbeeld is een semiactief Europees aandelenfonds dat BlackRock begin dit jaar introduceerde. Dit fonds sluit bedrijven uit die niet voldoen aan de tien ‘Global Compact Principles’ van de Verenigde Naties. Een verzoek van een relatief klein pensioenfonds leidde tot de ontwikkeling van dit fonds. Ondernemingspensioenfonds SCA, dat circa € 450 mln beheert, wilde duurzamer beleggen, maar de passieve aanpak met lage kosten niet overboord gooien. Een ander voorbeeld van passief én duurzaam is het ASR ESG IndexPlus Institutioneel Euro Bedrijfsobligatiefonds dat in minder dan een jaar € 500 miljoen heeft opgehaald. 

Engagement

Fondshuizen met veel indexfondsen of etf’s stellen dat duurzaamheid en passief beleggen elkaar niet bijten. ‘Hoewel we niet kunnen uitstappen,

kunnen we als actieve beleggers wel verbeteringen bij bedrijven bewerkstelligen’, zegt Wim van Zwol (foto), hoofd verkoop Noord-Europa bij Vanguard. Een dergelijk beïnvloedingsproces wordt engagement genoemd. ‘We vertegenwoordigen een hoop geld. Daar zijn bedrijven gevoelig voor.’

Een ander verwijt dat indexbeleggers voor de voeten wordt geworpen, is dat ze zeepbellen helpen opblazen. Geld dat automatisch stroomt naar

de duurste bedrijven en grootste sectoren verstoort de prijsvorming, is de kritiek. Mathias Neidert, hoofd onderzoek publieke markten bij bfinance, is hiervan overtuigd. ‘Indexgeld koopt zonder na te denken. Dat moet invloed hebben op de koersen en leiden tot onjuiste prijzen.’

Volgens Van Zwol klinkt dit bezwaar al sinds de opkomst van indexbeleggen, maar het is nooit aangetoond dat het zo werkt. ‘Zelfs in de VS waar passief veel groter is dan in Europa hoor ik niet dat koersen niet kloppen. Bovendien zijn het niet alleen passieve beleggers die handelen tegen die koersen.’ Van Zwol noemt Apple als voorbeeld. ‘Dat aandeel is hoog gewaardeerd, maar het is de prijs die beleggers ervoor willen neertellen. Vijf jaar geleden vonden critici Apple ook al te duur. Je kunt proberen te timen wanneer een aandeel of sector overgewaardeerd is, maar als je het mis hebt, ga je nat.’

Het zal Neidert van bfinance niet verbazen als er aandelenfondsen komen die inspelen op de invloed van indexbeleggers op de prijsvorming. ‘Dat zien we al gebeuren bij obligaties’, zegt Neidert.

Snel in de verkoop

‘Etf’s zijn in handen van beleggers met een korte beleggingshorizon, omdat ze ieder moment van de dag te verhandelen zijn. Dat betekent dat etf’s bij onrust op bijvoorbeeld de high yield-markt snel in de verkoop gaan. Omdat lang niet alle onderliggende obligaties in zo’n index op dat moment ook verhandelbaar zijn, wijken de etf’s uit naar de meer liquide leningen. Om die reden kopen sommige actieve beleggers juist de minder liquide leningen. Die worden minder hard geraakt in turbulente tijden.’

Bij de minder liquide vastrentende markten hebben passieve beleggers het sowieso moeilijk. ‘Etf’s scoren bij high yield slechter dan de index’, stelt Neidert. ‘De transactiekosten om die indices te volgen zijn relatief hoog. Passieve beleggers hebben onvoldoende manieren om die kosten goed te maken.’ Het is volgens Neidert van belang te achterhalen waarom veel pensioenbeleggers kiezen voor passieve fondsen. ‘Vaak draait het enkel om de lage tarieven en niet zozeer om het geloof dat passief de beste methode is. Als lage kosten het doel zijn, zijn er alternatieve producten voorhanden.’

Neidert doelt op vastrentende mandaten die aansluiten bij de verplichtingen van een pensioenfonds of verzekeraar. ‘Dan wordt afgesproken welke yield of duration passend is. Dit zijn zogeheten buy & maintainmandaten. Het verschil met buy & hold bij aandelen is dat bij obligaties coupons moeten worden herbelegd en sommige obligaties afgelost moeten worden. Het is zaak bij het herbeleggen rekening te houden met de afgesproken doelstelling. Het bijhouden van zo’n mandaat is na de start relatief eenvoudig en dus goedkoop.’

Vanguard is de eerste om te erkennen dat sommige markten zich niet direct lenen voor een passieve aanpak. ‘Bij elke beleggingscategorie onderzoeken we of een indexfonds zinvol is op de lange termijn. Bij high yield zien we vanwege de hoge transactiekosten geen reden een indexfonds te lanceren’, zegt Van Zwol.

Ondanks die grenzen blijft de trend dat passieve fondsen opduiken op steeds meer markten. ‘Neem aandelen opkomende markten’, zegt Van Zwol. ‘Een paar jaar geleden zeiden beleggers dat je die markten alleen maar actief kon volgen. Dat blijkt niet het geval. Ook op opkomende markten doen passieve fondsen het beter dan veel actieve fondsen.’

Hoe groter de instroom bij indexfondsen en etf’s, hoe luider de kritiek op deze passieve aanpak. Zo rijst de vraag in hoeverre duurzaam beleggen te combineren valt met een passieve beleggingsstijl. Een ander heikel punt is dat indexbeleggers gedwongen zijn hypes te volgen en een derde

vraagstuk is waar beleggers de grens moeten trekken tussen actief en passief. 

Pensioenfondsen en fondshuizen denken al lang niet meer zwart-wit over actief en passief. Veel pensioenfondsen hanteren het adagium ‘passief tenzij’. Ze verkiezen indexbeleggen boven actief beleggen, maar weten dat dat niet altijd mogelijk is. Ook veel fondshuizen wedden op twee paarden. Ze hebben zowel passieve als actieve fondsen op het schap. Zo lanceerde Fidelity, die te boek staat als actieve belegger, onlangs zes indexfondsen in Europa.

‘Een groot nadeel van passief beleggen is dat het op gespannen voet kan staan met duurzaam beleggen’, zegt Frans Verhaar, directeur Benelux bij bfinance, dat institutionele beleggers adviseert bij de managersselectie. ‘Een belegger die esg-criteria hanteert, wil meestal bedrijven kunnen uitsluiten. Een zuiver passieve belegger wil zijn tracking error zo laag mogelijk houden en belegt daardoor in de hele markt en zal niet uit een specifieke onderneming stappen.’ 

Maar duurzaam beleggen en een index nabootsen kunnen wel degelijk hand in hand gaan, is de overtuiging van veel pensioenfondsen en fondshuizen. Een recent voorbeeld is een semiactief Europees aandelenfonds dat BlackRock begin dit jaar introduceerde. Dit fonds sluit bedrijven uit die niet voldoen aan de tien ‘Global Compact Principles’ van de Verenigde Naties. Een verzoek van een relatief klein pensioenfonds leidde tot de ontwikkeling van dit fonds. Ondernemingspensioenfonds SCA, dat circa € 450 mln beheert, wilde duurzamer beleggen, maar de passieve aanpak met lage kosten niet overboord gooien. Een ander voorbeeld van passief én duurzaam is het ASR ESG IndexPlus Institutioneel Euro Bedrijfsobligatiefonds dat in minder dan een jaar € 500 miljoen heeft opgehaald. 

Engagement

Fondshuizen met veel indexfondsen of etf’s stellen dat duurzaamheid en passief beleggen elkaar niet bijten. ‘Hoewel we niet kunnen uitstappen,

kunnen we als actieve beleggers wel verbeteringen bij bedrijven bewerkstelligen’, zegt Wim van Zwol (foto), hoofd verkoop Noord-Europa bij Vanguard. Een dergelijk beïnvloedingsproces wordt engagement genoemd. ‘We vertegenwoordigen een hoop geld. Daar zijn bedrijven gevoelig voor.’

Een ander verwijt dat indexbeleggers voor de voeten wordt geworpen, is dat ze zeepbellen helpen opblazen. Geld dat automatisch stroomt naar

de duurste bedrijven en grootste sectoren verstoort de prijsvorming, is de kritiek. Mathias Neidert, hoofd onderzoek publieke markten bij bfinance, is hiervan overtuigd. ‘Indexgeld koopt zonder na te denken. Dat moet invloed hebben op de koersen en leiden tot onjuiste prijzen.’

Volgens Van Zwol klinkt dit bezwaar al sinds de opkomst van indexbeleggen, maar het is nooit aangetoond dat het zo werkt. ‘Zelfs in de VS waar passief veel groter is dan in Europa hoor ik niet dat koersen niet kloppen. Bovendien zijn het niet alleen passieve beleggers die handelen tegen die koersen.’ Van Zwol noemt Apple als voorbeeld. ‘Dat aandeel is hoog gewaardeerd, maar het is de prijs die beleggers ervoor willen neertellen. Vijf jaar geleden vonden critici Apple ook al te duur. Je kunt proberen te timen wanneer een aandeel of sector overgewaardeerd is, maar als je het mis hebt, ga je nat.’

Het zal Neidert van bfinance niet verbazen als er aandelenfondsen komen die inspelen op de invloed van indexbeleggers op de prijsvorming. ‘Dat zien we al gebeuren bij obligaties’, zegt Neidert.

Snel in de verkoop

‘Etf’s zijn in handen van beleggers met een korte beleggingshorizon, omdat ze ieder moment van de dag te verhandelen zijn. Dat betekent dat etf’s bij onrust op bijvoorbeeld de high yield-markt snel in de verkoop gaan. Omdat lang niet alle onderliggende obligaties in zo’n index op dat moment ook verhandelbaar zijn, wijken de etf’s uit naar de meer liquide leningen. Om die reden kopen sommige actieve beleggers juist de minder liquide leningen. Die worden minder hard geraakt in turbulente tijden.’

Bij de minder liquide vastrentende markten hebben passieve beleggers het sowieso moeilijk. ‘Etf’s scoren bij high yield slechter dan de index’, stelt Neidert. ‘De transactiekosten om die indices te volgen zijn relatief hoog. Passieve beleggers hebben onvoldoende manieren om die kosten goed te maken.’ Het is volgens Neidert van belang te achterhalen waarom veel pensioenbeleggers kiezen voor passieve fondsen. ‘Vaak draait het enkel om de lage tarieven en niet zozeer om het geloof dat passief de beste methode is. Als lage kosten het doel zijn, zijn er alternatieve producten voorhanden.’

Neidert doelt op vastrentende mandaten die aansluiten bij de verplichtingen van een pensioenfonds of verzekeraar. ‘Dan wordt afgesproken welke yield of duration passend is. Dit zijn zogeheten buy & maintainmandaten. Het verschil met buy & hold bij aandelen is dat bij obligaties coupons moeten worden herbelegd en sommige obligaties afgelost moeten worden. Het is zaak bij het herbeleggen rekening te houden met de afgesproken doelstelling. Het bijhouden van zo’n mandaat is na de start relatief eenvoudig en dus goedkoop.’

Vanguard is de eerste om te erkennen dat sommige markten zich niet direct lenen voor een passieve aanpak. ‘Bij elke beleggingscategorie onderzoeken we of een indexfonds zinvol is op de lange termijn. Bij high yield zien we vanwege de hoge transactiekosten geen reden een indexfonds te lanceren’, zegt Van Zwol.

Ondanks die grenzen blijft de trend dat passieve fondsen opduiken op steeds meer markten. ‘Neem aandelen opkomende markten’, zegt Van Zwol. ‘Een paar jaar geleden zeiden beleggers dat je die markten alleen maar actief kon volgen. Dat blijkt niet het geval. Ook op opkomende markten doen passieve fondsen het beter dan veel actieve fondsen.’

Hoe groter de instroom bij indexfondsen en etf’s, hoe luider de kritiek op deze passieve aanpak. Zo rijst de vraag in hoeverre duurzaam beleggen te combineren valt met een passieve beleggingsstijl. Een ander heikel punt is dat indexbeleggers gedwongen zijn hypes te volgen en een derde

vraagstuk is waar beleggers de grens moeten trekken tussen actief en passief. 

Pensioenfondsen en fondshuizen denken al lang niet meer zwart-wit over actief en passief. Veel pensioenfondsen hanteren het adagium ‘passief tenzij’. Ze verkiezen indexbeleggen boven actief beleggen, maar weten dat dat niet altijd mogelijk is. Ook veel fondshuizen wedden op twee paarden. Ze hebben zowel passieve als actieve fondsen op het schap. Zo lanceerde Fidelity, die te boek staat als actieve belegger, onlangs zes indexfondsen in Europa.

‘Een groot nadeel van passief beleggen is dat het op gespannen voet kan staan met duurzaam beleggen’, zegt Frans Verhaar, directeur Benelux bij bfinance, dat institutionele beleggers adviseert bij de managersselectie. ‘Een belegger die esg-criteria hanteert, wil meestal bedrijven kunnen uitsluiten. Een zuiver passieve belegger wil zijn tracking error zo laag mogelijk houden en belegt daardoor in de hele markt en zal niet uit een specifieke onderneming stappen.’ 

Maar duurzaam beleggen en een index nabootsen kunnen wel degelijk hand in hand gaan, is de overtuiging van veel pensioenfondsen en fondshuizen. Een recent voorbeeld is een semiactief Europees aandelenfonds dat BlackRock begin dit jaar introduceerde. Dit fonds sluit bedrijven uit die niet voldoen aan de tien ‘Global Compact Principles’ van de Verenigde Naties. Een verzoek van een relatief klein pensioenfonds leidde tot de ontwikkeling van dit fonds. Ondernemingspensioenfonds SCA, dat circa € 450 mln beheert, wilde duurzamer beleggen, maar de passieve aanpak met lage kosten niet overboord gooien. Een ander voorbeeld van passief én duurzaam is het ASR ESG IndexPlus Institutioneel Euro Bedrijfsobligatiefonds dat in minder dan een jaar € 500 miljoen heeft opgehaald. 

Engagement

Fondshuizen met veel indexfondsen of etf’s stellen dat duurzaamheid en passief beleggen elkaar niet bijten. ‘Hoewel we niet kunnen uitstappen, kunnen we als actieve beleggers wel verbeteringen bij bedrijven bewerkstelligen’, zegt Wim van Zwol (foto), hoofd verkoop Noord-Europa bij Vanguard. Een dergelijk beïnvloedingsproces wordt engagement genoemd. ‘We vertegenwoordigen een hoop geld. Daar zijn bedrijven gevoelig voor.’

Een ander verwijt dat indexbeleggers voor de voeten wordt geworpen, is dat ze zeepbellen helpen opblazen. Geld dat automatisch stroomt naar

de duurste bedrijven en grootste sectoren verstoort de prijsvorming, is de kritiek. Mathias Neidert, hoofd onderzoek publieke markten bij bfinance, is hiervan overtuigd. ‘Indexgeld koopt zonder na te denken. Dat moet invloed hebben op de koersen en leiden tot onjuiste prijzen.’

Volgens Van Zwol klinkt dit bezwaar al sinds de opkomst van indexbeleggen, maar het is nooit aangetoond dat het zo werkt. ‘Zelfs in de VS waar passief veel groter is dan in Europa hoor ik niet dat koersen niet kloppen. Bovendien zijn het niet alleen passieve beleggers die handelen tegen die koersen.’ Van Zwol noemt Apple als voorbeeld. ‘Dat aandeel is hoog gewaardeerd, maar het is de prijs die beleggers ervoor willen neertellen. Vijf jaar geleden vonden critici Apple ook al te duur. Je kunt proberen te timen wanneer een aandeel of sector overgewaardeerd is, maar als je het mis hebt, ga je nat.’

Het zal Neidert van bfinance niet verbazen als er aandelenfondsen komen die inspelen op de invloed van indexbeleggers op de prijsvorming. ‘Dat zien we al gebeuren bij obligaties’, zegt Neidert.

Snel in de verkoop

‘Etf’s zijn in handen van beleggers met een korte beleggingshorizon, omdat ze ieder moment van de dag te verhandelen zijn. Dat betekent dat etf’s bij onrust op bijvoorbeeld de high yield-markt snel in de verkoop gaan. Omdat lang niet alle onderliggende obligaties in zo’n index op dat moment ook verhandelbaar zijn, wijken de etf’s uit naar de meer liquide leningen. Om die reden kopen sommige actieve beleggers juist de minder liquide leningen. Die worden minder hard geraakt in turbulente tijden.’

Bij de minder liquide vastrentende markten hebben passieve beleggers het sowieso moeilijk. ‘Etf’s scoren bij high yield slechter dan de index’, stelt Neidert. ‘De transactiekosten om die indices te volgen zijn relatief hoog. Passieve beleggers hebben onvoldoende manieren om die kosten goed te maken.’ Het is volgens Neidert van belang te achterhalen waarom veel pensioenbeleggers kiezen voor passieve fondsen. ‘Vaak draait het enkel om de lage tarieven en niet zozeer om het geloof dat passief de beste methode is. Als lage kosten het doel zijn, zijn er alternatieve producten voorhanden.’

Neidert doelt op vastrentende mandaten die aansluiten bij de verplichtingen van een pensioenfonds of verzekeraar. ‘Dan wordt afgesproken welke yield of duration passend is. Dit zijn zogeheten buy & maintainmandaten. Het verschil met buy & hold bij aandelen is dat bij obligaties coupons moeten worden herbelegd en sommige obligaties afgelost moeten worden. Het is zaak bij het herbeleggen rekening te houden met de afgesproken doelstelling. Het bijhouden van zo’n mandaat is na de start relatief eenvoudig en dus goedkoop.’

Vanguard is de eerste om te erkennen dat sommige markten zich niet direct lenen voor een passieve aanpak. ‘Bij elke beleggingscategorie onderzoeken we of een indexfonds zinvol is op de lange termijn. Bij high yield zien we vanwege de hoge transactiekosten geen reden een indexfonds te lanceren’, zegt Van Zwol.

Ondanks die grenzen blijft de trend dat passieve fondsen opduiken op steeds meer markten. ‘Neem aandelen opkomende markten’, zegt Van Zwol. ‘Een paar jaar geleden zeiden beleggers dat je die markten alleen maar actief kon volgen. Dat blijkt niet het geval. Ook op opkomende markten doen passieve fondsen het beter dan veel actieve fondsen.’

Hoe groter de instroom bij indexfondsen en etf’s, hoe luider de kritiek op deze passieve aanpak. Zo rijst de vraag in hoeverre duurzaam beleggen te combineren valt met een passieve beleggingsstijl. Een ander heikel punt is dat indexbeleggers gedwongen zijn hypes te volgen en een derde

vraagstuk is waar beleggers de grens moeten trekken tussen actief en passief. 

Pensioenfondsen en fondshuizen denken al lang niet meer zwart-wit over actief en passief. Veel pensioenfondsen hanteren het adagium ‘passief tenzij’. Ze verkiezen indexbeleggen boven actief beleggen, maar weten dat dat niet altijd mogelijk is. Ook veel fondshuizen wedden op twee paarden. Ze hebben zowel passieve als actieve fondsen op het schap. Zo lanceerde Fidelity, die te boek staat als actieve belegger, onlangs zes indexfondsen in Europa.

‘Een groot nadeel van passief beleggen is dat het op gespannen voet kan staan met duurzaam beleggen’, zegt Frans Verhaar, directeur Benelux bij bfinance, dat institutionele beleggers adviseert bij de managersselectie. ‘Een belegger die esg-criteria hanteert, wil meestal bedrijven kunnen uitsluiten. Een zuiver passieve belegger wil zijn tracking error zo laag mogelijk houden en belegt daardoor in de hele markt en zal niet uit een specifieke onderneming stappen.’ 

Maar duurzaam beleggen en een index nabootsen kunnen wel degelijk hand in hand gaan, is de overtuiging van veel pensioenfondsen en fondshuizen. Een recent voorbeeld is een semiactief Europees aandelenfonds dat BlackRock begin dit jaar introduceerde. Dit fonds sluit bedrijven uit die niet voldoen aan de tien ‘Global Compact Principles’ van de Verenigde Naties. Een verzoek van een relatief klein pensioenfonds leidde tot de ontwikkeling van dit fonds. Ondernemingspensioenfonds SCA, dat circa € 450 mln beheert, wilde duurzamer beleggen, maar de passieve aanpak met lage kosten niet overboord gooien. Een ander voorbeeld van passief én duurzaam is het ASR ESG IndexPlus Institutioneel Euro Bedrijfsobligatiefonds dat in minder dan een jaar € 500 miljoen heeft opgehaald. 

Engagement

Fondshuizen met veel indexfondsen of etf’s stellen dat duurzaamheid en passief beleggen elkaar niet bijten. ‘Hoewel we niet kunnen uitstappen,

kunnen we als actieve beleggers wel verbeteringen bij bedrijven bewerkstelligen’, zegt Wim van Zwol (foto), hoofd verkoop Noord-Europa bij Vanguard. Een dergelijk beïnvloedingsproces wordt engagement genoemd. ‘We vertegenwoordigen een hoop geld. Daar zijn bedrijven gevoelig voor.’

Een ander verwijt dat indexbeleggers voor de voeten wordt geworpen, is dat ze zeepbellen helpen opblazen. Geld dat automatisch stroomt naar

de duurste bedrijven en grootste sectoren verstoort de prijsvorming, is de kritiek. Mathias Neidert, hoofd onderzoek publieke markten bij bfinance, is hiervan overtuigd. ‘Indexgeld koopt zonder na te denken. Dat moet invloed hebben op de koersen en leiden tot onjuiste prijzen.’

Volgens Van Zwol klinkt dit bezwaar al sinds de opkomst van indexbeleggen, maar het is nooit aangetoond dat het zo werkt. ‘Zelfs in de VS waar passief veel groter is dan in Europa hoor ik niet dat koersen niet kloppen. Bovendien zijn het niet alleen passieve beleggers die handelen tegen die koersen.’ Van Zwol noemt Apple als voorbeeld. ‘Dat aandeel is hoog gewaardeerd, maar het is de prijs die beleggers ervoor willen neertellen. Vijf jaar geleden vonden critici Apple ook al te duur. Je kunt proberen te timen wanneer een aandeel of sector overgewaardeerd is, maar als je het mis hebt, ga je nat.’

Het zal Neidert van bfinance niet verbazen als er aandelenfondsen komen die inspelen op de invloed van indexbeleggers op de prijsvorming. ‘Dat zien we al gebeuren bij obligaties’, zegt Neidert.

Snel in de verkoop

‘Etf’s zijn in handen van beleggers met een korte beleggingshorizon, omdat ze ieder moment van de dag te verhandelen zijn. Dat betekent dat etf’s bij onrust op bijvoorbeeld de high yield-markt snel in de verkoop gaan. Omdat lang niet alle onderliggende obligaties in zo’n index op dat moment ook verhandelbaar zijn, wijken de etf’s uit naar de meer liquide leningen. Om die reden kopen sommige actieve beleggers juist de minder liquide leningen. Die worden minder hard geraakt in turbulente tijden.’

Bij de minder liquide vastrentende markten hebben passieve beleggers het sowieso moeilijk. ‘Etf’s scoren bij high yield slechter dan de index’, stelt Neidert. ‘De transactiekosten om die indices te volgen zijn relatief hoog. Passieve beleggers hebben onvoldoende manieren om die kosten goed te maken.’ Het is volgens Neidert van belang te achterhalen waarom veel pensioenbeleggers kiezen voor passieve fondsen. ‘Vaak draait het enkel om de lage tarieven en niet zozeer om het geloof dat passief de beste methode is. Als lage kosten het doel zijn, zijn er alternatieve producten voorhanden.’

Neidert doelt op vastrentende mandaten die aansluiten bij de verplichtingen van een pensioenfonds of verzekeraar. ‘Dan wordt afgesproken welke yield of duration passend is. Dit zijn zogeheten buy & maintainmandaten. Het verschil met buy & hold bij aandelen is dat bij obligaties coupons moeten worden herbelegd en sommige obligaties afgelost moeten worden. Het is zaak bij het herbeleggen rekening te houden met de afgesproken doelstelling. Het bijhouden van zo’n mandaat is na de start relatief eenvoudig en dus goedkoop.’

Vanguard is de eerste om te erkennen dat sommige markten zich niet direct lenen voor een passieve aanpak. ‘Bij elke beleggingscategorie onderzoeken we of een indexfonds zinvol is op de lange termijn. Bij high yield zien we vanwege de hoge transactiekosten geen reden een indexfonds te lanceren’, zegt Van Zwol.

Ondanks die grenzen blijft de trend dat passieve fondsen opduiken op steeds meer markten. ‘Neem aandelen opkomende markten’, zegt Van Zwol. ‘Een paar jaar geleden zeiden beleggers dat je die markten alleen maar actief kon volgen. Dat blijkt niet het geval. Ook op opkomende markten doen passieve fondsen het beter dan veel actieve fondsen.’

Hoe groter de instroom bij indexfondsen en etf’s, hoe luider de kritiek op deze passieve aanpak. Zo rijst de vraag in hoeverre duurzaam beleggen te combineren valt met een passieve beleggingsstijl. Een ander heikel punt is dat indexbeleggers gedwongen zijn hypes te volgen en een derde

vraagstuk is waar beleggers de grens moeten trekken tussen actief en passief. 

Pensioenfondsen en fondshuizen denken al lang niet meer zwart-wit over actief en passief. Veel pensioenfondsen hanteren het adagium ‘passief tenzij’. Ze verkiezen indexbeleggen boven actief beleggen, maar weten dat dat niet altijd mogelijk is. Ook veel fondshuizen wedden op twee paarden. Ze hebben zowel passieve als actieve fondsen op het schap. Zo lanceerde Fidelity, die te boek staat als actieve belegger, onlangs zes indexfondsen in Europa.

‘Een groot nadeel van passief beleggen is dat het op gespannen voet kan staan met duurzaam beleggen’, zegt Frans Verhaar, directeur Benelux bij bfinance, dat institutionele beleggers adviseert bij de managersselectie. ‘Een belegger die esg-criteria hanteert, wil meestal bedrijven kunnen uitsluiten. Een zuiver passieve belegger wil zijn tracking error zo laag mogelijk houden en belegt daardoor in de hele markt en zal niet uit een specifieke onderneming stappen.’ 

Maar duurzaam beleggen en een index nabootsen kunnen wel degelijk hand in hand gaan, is de overtuiging van veel pensioenfondsen en fondshuizen. Een recent voorbeeld is een semiactief Europees aandelenfonds dat BlackRock begin dit jaar introduceerde. Dit fonds sluit bedrijven uit die niet voldoen aan de tien ‘Global Compact Principles’ van de Verenigde Naties. Een verzoek van een relatief klein pensioenfonds leidde tot de ontwikkeling van dit fonds. Ondernemingspensioenfonds SCA, dat circa € 450 mln beheert, wilde duurzamer beleggen, maar de passieve aanpak met lage kosten niet overboord gooien. Een ander voorbeeld van passief én duurzaam is het ASR ESG IndexPlus Institutioneel Euro Bedrijfsobligatiefonds dat in minder dan een jaar € 500 miljoen heeft opgehaald. 

Engagement

Fondshuizen met veel indexfondsen of etf’s stellen dat duurzaamheid en passief beleggen elkaar niet bijten. ‘Hoewel we niet kunnen uitstappen,

kunnen we als actieve beleggers wel verbeteringen bij bedrijven bewerkstelligen’, zegt Wim van Zwol (foto), hoofd verkoop Noord-Europa bij Vanguard. Een dergelijk beïnvloedingsproces wordt engagement genoemd. ‘We vertegenwoordigen een hoop geld. Daar zijn bedrijven gevoelig voor.’

Een ander verwijt dat indexbeleggers voor de voeten wordt geworpen, is dat ze zeepbellen helpen opblazen. Geld dat automatisch stroomt naar

de duurste bedrijven en grootste sectoren verstoort de prijsvorming, is de kritiek. Mathias Neidert, hoofd onderzoek publieke markten bij bfinance, is hiervan overtuigd. ‘Indexgeld koopt zonder na te denken. Dat moet invloed hebben op de koersen en leiden tot onjuiste prijzen.’

Volgens Van Zwol klinkt dit bezwaar al sinds de opkomst van indexbeleggen, maar het is nooit aangetoond dat het zo werkt. ‘Zelfs in de VS waar passief veel groter is dan in Europa hoor ik niet dat koersen niet kloppen. Bovendien zijn het niet alleen passieve beleggers die handelen tegen die koersen.’ Van Zwol noemt Apple als voorbeeld. ‘Dat aandeel is hoog gewaardeerd, maar het is de prijs die beleggers ervoor willen neertellen. Vijf jaar geleden vonden critici Apple ook al te duur. Je kunt proberen te timen wanneer een aandeel of sector overgewaardeerd is, maar als je het mis hebt, ga je nat.’

Het zal Neidert van bfinance niet verbazen als er aandelenfondsen komen die inspelen op de invloed van indexbeleggers op de prijsvorming. ‘Dat zien we al gebeuren bij obligaties’, zegt Neidert.

Snel in de verkoop

‘Etf’s zijn in handen van beleggers met een korte beleggingshorizon, omdat ze ieder moment van de dag te verhandelen zijn. Dat betekent dat etf’s bij onrust op bijvoorbeeld de high yield-markt snel in de verkoop gaan. Omdat lang niet alle onderliggende obligaties in zo’n index op dat moment ook verhandelbaar zijn, wijken de etf’s uit naar de meer liquide leningen. Om die reden kopen sommige actieve beleggers juist de minder liquide leningen. Die worden minder hard geraakt in turbulente tijden.’

Bij de minder liquide vastrentende markten hebben passieve beleggers het sowieso moeilijk. ‘Etf’s scoren bij high yield slechter dan de index’, stelt Neidert. ‘De transactiekosten om die indices te volgen zijn relatief hoog. Passieve beleggers hebben onvoldoende manieren om die kosten goed te maken.’ Het is volgens Neidert van belang te achterhalen waarom veel pensioenbeleggers kiezen voor passieve fondsen. ‘Vaak draait het enkel om de lage tarieven en niet zozeer om het geloof dat passief de beste methode is. Als lage kosten het doel zijn, zijn er alternatieve producten voorhanden.’

Neidert doelt op vastrentende mandaten die aansluiten bij de verplichtingen van een pensioenfonds of verzekeraar. ‘Dan wordt afgesproken welke yield of duration passend is. Dit zijn zogeheten buy & maintainmandaten. Het verschil met buy & hold bij aandelen is dat bij obligaties coupons moeten worden herbelegd en sommige obligaties afgelost moeten worden. Het is zaak bij het herbeleggen rekening te houden met de afgesproken doelstelling. Het bijhouden van zo’n mandaat is na de start relatief eenvoudig en dus goedkoop.’

Vanguard is de eerste om te erkennen dat sommige markten zich niet direct lenen voor een passieve aanpak. ‘Bij elke beleggingscategorie onderzoeken we of een indexfonds zinvol is op de lange termijn. Bij high yield zien we vanwege de hoge transactiekosten geen reden een indexfonds te lanceren’, zegt Van Zwol.

Ondanks die grenzen blijft de trend dat passieve fondsen opduiken op steeds meer markten. ‘Neem aandelen opkomende markten’, zegt Van Zwol. ‘Een paar jaar geleden zeiden beleggers dat je die markten alleen maar actief kon volgen. Dat blijkt niet het geval. Ook op opkomende markten doen passieve fondsen het beter dan veel actieve fondsen.’

Hoe groter de instroom bij indexfondsen en etf’s, hoe luider de kritiek op deze passieve aanpak. Zo rijst de vraag in hoeverre duurzaam beleggen te combineren valt met een passieve beleggingsstijl. Een ander heikel punt is dat indexbeleggers gedwongen zijn hypes te volgen en een derde

vraagstuk is waar beleggers de grens moeten trekken tussen actief en passief. 

Pensioenfondsen en fondshuizen denken al lang niet meer zwart-wit over actief en passief. Veel pensioenfondsen hanteren het adagium ‘passief tenzij’. Ze verkiezen indexbeleggen boven actief beleggen, maar weten dat dat niet altijd mogelijk is. Ook veel fondshuizen wedden op twee paarden. Ze hebben zowel passieve als actieve fondsen op het schap. Zo lanceerde Fidelity, die te boek staat als actieve belegger, onlangs zes indexfondsen in Europa.

‘Een groot nadeel van passief beleggen is dat het op gespannen voet kan staan met duurzaam beleggen’, zegt Frans Verhaar, directeur Benelux bij bfinance, dat institutionele beleggers adviseert bij de managersselectie. ‘Een belegger die esg-criteria hanteert, wil meestal bedrijven kunnen uitsluiten. Een zuiver passieve belegger wil zijn tracking error zo laag mogelijk houden en belegt daardoor in de hele markt en zal niet uit een specifieke onderneming stappen.’ 

Maar duurzaam beleggen en een index nabootsen kunnen wel degelijk hand in hand gaan, is de overtuiging van veel pensioenfondsen en fondshuizen. Een recent voorbeeld is een semiactief Europees aandelenfonds dat BlackRock begin dit jaar introduceerde. Dit fonds sluit bedrijven uit die niet voldoen aan de tien ‘Global Compact Principles’ van de Verenigde Naties. Een verzoek van een relatief klein pensioenfonds leidde tot de ontwikkeling van dit fonds. Ondernemingspensioenfonds SCA, dat circa € 450 mln beheert, wilde duurzamer beleggen, maar de passieve aanpak met lage kosten niet overboord gooien. Een ander voorbeeld van passief én duurzaam is het ASR ESG IndexPlus Institutioneel Euro Bedrijfsobligatiefonds dat in minder dan een jaar € 500 miljoen heeft opgehaald. 

Engagement

Fondshuizen met veel indexfondsen of etf’s stellen dat duurzaamheid en passief beleggen elkaar niet bijten. ‘Hoewel we niet kunnen uitstappen,

kunnen we als actieve beleggers wel verbeteringen bij bedrijven bewerkstelligen’, zegt Wim van Zwol (foto), hoofd verkoop Noord-Europa bij Vanguard. Een dergelijk beïnvloedingsproces wordt engagement genoemd. ‘We vertegenwoordigen een hoop geld. Daar zijn bedrijven gevoelig voor.’

Een ander verwijt dat indexbeleggers voor de voeten wordt geworpen, is dat ze zeepbellen helpen opblazen. Geld dat automatisch stroomt naar

de duurste bedrijven en grootste sectoren verstoort de prijsvorming, is de kritiek. Mathias Neidert, hoofd onderzoek publieke markten bij bfinance, is hiervan overtuigd. ‘Indexgeld koopt zonder na te denken. Dat moet invloed hebben op de koersen en leiden tot onjuiste prijzen.’

Volgens Van Zwol klinkt dit bezwaar al sinds de opkomst van indexbeleggen, maar het is nooit aangetoond dat het zo werkt. ‘Zelfs in de VS waar passief veel groter is dan in Europa hoor ik niet dat koersen niet kloppen. Bovendien zijn het niet alleen passieve beleggers die handelen tegen die koersen.’ Van Zwol noemt Apple als voorbeeld. ‘Dat aandeel is hoog gewaardeerd, maar het is de prijs die beleggers ervoor willen neertellen. Vijf jaar geleden vonden critici Apple ook al te duur. Je kunt proberen te timen wanneer een aandeel of sector overgewaardeerd is, maar als je het mis hebt, ga je nat.’

Het zal Neidert van bfinance niet verbazen als er aandelenfondsen komen die inspelen op de invloed van indexbeleggers op de prijsvorming. ‘Dat zien we al gebeuren bij obligaties’, zegt Neidert.

Snel in de verkoop

‘Etf’s zijn in handen van beleggers met een korte beleggingshorizon, omdat ze ieder moment van de dag te verhandelen zijn. Dat betekent dat etf’s bij onrust op bijvoorbeeld de high yield-markt snel in de verkoop gaan. Omdat lang niet alle onderliggende obligaties in zo’n index op dat moment ook verhandelbaar zijn, wijken de etf’s uit naar de meer liquide leningen. Om die reden kopen sommige actieve beleggers juist de minder liquide leningen. Die worden minder hard geraakt in turbulente tijden.’

Bij de minder liquide vastrentende markten hebben passieve beleggers het sowieso moeilijk. ‘Etf’s scoren bij high yield slechter dan de index’, stelt Neidert. ‘De transactiekosten om die indices te volgen zijn relatief hoog. Passieve beleggers hebben onvoldoende manieren om die kosten goed te maken.’ Het is volgens Neidert van belang te achterhalen waarom veel pensioenbeleggers kiezen voor passieve fondsen. ‘Vaak draait het enkel om de lage tarieven en niet zozeer om het geloof dat passief de beste methode is. Als lage kosten het doel zijn, zijn er alternatieve producten voorhanden.’

Neidert doelt op vastrentende mandaten die aansluiten bij de verplichtingen van een pensioenfonds of verzekeraar. ‘Dan wordt afgesproken welke yield of duration passend is. Dit zijn zogeheten buy & maintainmandaten. Het verschil met buy & hold bij aandelen is dat bij obligaties coupons moeten worden herbelegd en sommige obligaties afgelost moeten worden. Het is zaak bij het herbeleggen rekening te houden met de afgesproken doelstelling. Het bijhouden van zo’n mandaat is na de start relatief eenvoudig en dus goedkoop.’

Vanguard is de eerste om te erkennen dat sommige markten zich niet direct lenen voor een passieve aanpak. ‘Bij elke beleggingscategorie onderzoeken we of een indexfonds zinvol is op de lange termijn. Bij high yield zien we vanwege de hoge transactiekosten geen reden een indexfonds te lanceren’, zegt Van Zwol.

Ondanks die grenzen blijft de trend dat passieve fondsen opduiken op steeds meer markten. ‘Neem aandelen opkomende markten’, zegt Van Zwol. ‘Een paar jaar geleden zeiden beleggers dat je die markten alleen maar actief kon volgen. Dat blijkt niet het geval. Ook op opkomende markten doen passieve fondsen het beter dan veel actieve fondsen.’

Hoe groter de instroom bij indexfondsen en etf’s, hoe luider de kritiek op deze passieve aanpak. Zo rijst de vraag in hoeverre duurzaam beleggen te combineren valt met een passieve beleggingsstijl. Een ander heikel punt is dat indexbeleggers gedwongen zijn hypes te volgen en een derde

vraagstuk is waar beleggers de grens moeten trekken tussen actief en passief. 

Pensioenfondsen en fondshuizen denken al lang niet meer zwart-wit over actief en passief. Veel pensioenfondsen hanteren het adagium ‘passief tenzij’. Ze verkiezen indexbeleggen boven actief beleggen, maar weten dat dat niet altijd mogelijk is. Ook veel fondshuizen wedden op twee paarden. Ze hebben zowel passieve als actieve fondsen op het schap. Zo lanceerde Fidelity, die te boek staat als actieve belegger, onlangs zes indexfondsen in Europa.

‘Een groot nadeel van passief beleggen is dat het op gespannen voet kan staan met duurzaam beleggen’, zegt Frans Verhaar, directeur Benelux bij bfinance, dat institutionele beleggers adviseert bij de managersselectie. ‘Een belegger die esg-criteria hanteert, wil meestal bedrijven kunnen uitsluiten. Een zuiver passieve belegger wil zijn tracking error zo laag mogelijk houden en belegt daardoor in de hele markt en zal niet uit een specifieke onderneming stappen.’ 

Maar duurzaam beleggen en een index nabootsen kunnen wel degelijk hand in hand gaan, is de overtuiging van veel pensioenfondsen en fondshuizen. Een recent voorbeeld is een semiactief Europees aandelenfonds dat BlackRock begin dit jaar introduceerde. Dit fonds sluit bedrijven uit die niet voldoen aan de tien ‘Global Compact Principles’ van de Verenigde Naties. Een verzoek van een relatief klein pensioenfonds leidde tot de ontwikkeling van dit fonds. Ondernemingspensioenfonds SCA, dat circa € 450 mln beheert, wilde duurzamer beleggen, maar de passieve aanpak met lage kosten niet overboord gooien. Een ander voorbeeld van passief én duurzaam is het ASR ESG IndexPlus Institutioneel Euro Bedrijfsobligatiefonds dat in minder dan een jaar € 500 miljoen heeft opgehaald. 

Engagement

Fondshuizen met veel indexfondsen of etf’s stellen dat duurzaamheid en passief beleggen elkaar niet bijten. ‘Hoewel we niet kunnen uitstappen,

kunnen we als actieve beleggers wel verbeteringen bij bedrijven bewerkstelligen’, zegt Wim van Zwol (foto), hoofd verkoop Noord-Europa bij Vanguard. Een dergelijk beïnvloedingsproces wordt engagement genoemd. ‘We vertegenwoordigen een hoop geld. Daar zijn bedrijven gevoelig voor.’

Een ander verwijt dat indexbeleggers voor de voeten wordt geworpen, is dat ze zeepbellen helpen opblazen. Geld dat automatisch stroomt naar

de duurste bedrijven en grootste sectoren verstoort de prijsvorming, is de kritiek. Mathias Neidert, hoofd onderzoek publieke markten bij bfinance, is hiervan overtuigd. ‘Indexgeld koopt zonder na te denken. Dat moet invloed hebben op de koersen en leiden tot onjuiste prijzen.’

Volgens Van Zwol klinkt dit bezwaar al sinds de opkomst van indexbeleggen, maar het is nooit aangetoond dat het zo werkt. ‘Zelfs in de VS waar passief veel groter is dan in Europa hoor ik niet dat koersen niet kloppen. Bovendien zijn het niet alleen passieve beleggers die handelen tegen die koersen.’ Van Zwol noemt Apple als voorbeeld. ‘Dat aandeel is hoog gewaardeerd, maar het is de prijs die beleggers ervoor willen neertellen. Vijf jaar geleden vonden critici Apple ook al te duur. Je kunt proberen te timen wanneer een aandeel of sector overgewaardeerd is, maar als je het mis hebt, ga je nat.’

Het zal Neidert van bfinance niet verbazen als er aandelenfondsen komen die inspelen op de invloed van indexbeleggers op de prijsvorming. ‘Dat zien we al gebeuren bij obligaties’, zegt Neidert.

Snel in de verkoop

‘Etf’s zijn in handen van beleggers met een korte beleggingshorizon, omdat ze ieder moment van de dag te verhandelen zijn. Dat betekent dat etf’s bij onrust op bijvoorbeeld de high yield-markt snel in de verkoop gaan. Omdat lang niet alle onderliggende obligaties in zo’n index op dat moment ook verhandelbaar zijn, wijken de etf’s uit naar de meer liquide leningen. Om die reden kopen sommige actieve beleggers juist de minder liquide leningen. Die worden minder hard geraakt in turbulente tijden.’

Bij de minder liquide vastrentende markten hebben passieve beleggers het sowieso moeilijk. ‘Etf’s scoren bij high yield slechter dan de index’, stelt Neidert. ‘De transactiekosten om die indices te volgen zijn relatief hoog. Passieve beleggers hebben onvoldoende manieren om die kosten goed te maken.’ Het is volgens Neidert van belang te achterhalen waarom veel pensioenbeleggers kiezen voor passieve fondsen. ‘Vaak draait het enkel om de lage tarieven en niet zozeer om het geloof dat passief de beste methode is. Als lage kosten het doel zijn, zijn er alternatieve producten voorhanden.’

Neidert doelt op vastrentende mandaten die aansluiten bij de verplichtingen van een pensioenfonds of verzekeraar. ‘Dan wordt afgesproken welke yield of duration passend is. Dit zijn zogeheten buy & maintainmandaten. Het verschil met buy & hold bij aandelen is dat bij obligaties coupons moeten worden herbelegd en sommige obligaties afgelost moeten worden. Het is zaak bij het herbeleggen rekening te houden met de afgesproken doelstelling. Het bijhouden van zo’n mandaat is na de start relatief eenvoudig en dus goedkoop.’

Vanguard is de eerste om te erkennen dat sommige markten zich niet direct lenen voor een passieve aanpak. ‘Bij elke beleggingscategorie onderzoeken we of een indexfonds zinvol is op de lange termijn. Bij high yield zien we vanwege de hoge transactiekosten geen reden een indexfonds te lanceren’, zegt Van Zwol.

Ondanks die grenzen blijft de trend dat passieve fondsen opduiken op steeds meer markten. ‘Neem aandelen opkomende markten’, zegt Van Zwol. ‘Een paar jaar geleden zeiden beleggers dat je die markten alleen maar actief kon volgen. Dat blijkt niet het geval. Ook op opkomende markten doen passieve fondsen het beter dan veel actieve fondsen.’

Hoe groter de instroom bij indexfondsen en etf’s, hoe luider de kritiek op deze passieve aanpak. Zo rijst de vraag in hoeverre duurzaam beleggen te combineren valt met een passieve beleggingsstijl. Een ander heikel punt is dat indexbeleggers gedwongen zijn hypes te volgen en een derde

vraagstuk is waar beleggers de grens moeten trekken tussen actief en passief. 

Pensioenfondsen en fondshuizen denken al lang niet meer zwart-wit over actief en passief. Veel pensioenfondsen hanteren het adagium ‘passief tenzij’. Ze verkiezen indexbeleggen boven actief beleggen, maar weten dat dat niet altijd mogelijk is. Ook veel fondshuizen wedden op twee paarden. Ze hebben zowel passieve als actieve fondsen op het schap. Zo lanceerde Fidelity, die te boek staat als actieve belegger, onlangs zes indexfondsen in Europa.

‘Een groot nadeel van passief beleggen is dat het op gespannen voet kan staan met duurzaam beleggen’, zegt Frans Verhaar, directeur Benelux bij bfinance, dat institutionele beleggers adviseert bij de managersselectie. ‘Een belegger die esg-criteria hanteert, wil meestal bedrijven kunnen uitsluiten. Een zuiver passieve belegger wil zijn tracking error zo laag mogelijk houden en belegt daardoor in de hele markt en zal niet uit een specifieke onderneming stappen.’ 

Maar duurzaam beleggen en een index nabootsen kunnen wel degelijk hand in hand gaan, is de overtuiging van veel pensioenfondsen en fondshuizen. Een recent voorbeeld is een semiactief Europees aandelenfonds dat BlackRock begin dit jaar introduceerde. Dit fonds sluit bedrijven uit die niet voldoen aan de tien ‘Global Compact Principles’ van de Verenigde Naties. Een verzoek van een relatief klein pensioenfonds leidde tot de ontwikkeling van dit fonds. Ondernemingspensioenfonds SCA, dat circa € 450 mln beheert, wilde duurzamer beleggen, maar de passieve aanpak met lage kosten niet overboord gooien. Een ander voorbeeld van passief én duurzaam is het ASR ESG IndexPlus Institutioneel Euro Bedrijfsobligatiefonds dat in minder dan een jaar € 500 miljoen heeft opgehaald. 

Engagement

Fondshuizen met veel indexfondsen of etf’s stellen dat duurzaamheid en passief beleggen elkaar niet bijten. ‘Hoewel we niet kunnen uitstappen,

kunnen we als actieve beleggers wel verbeteringen bij bedrijven bewerkstelligen’, zegt Wim van Zwol (foto), hoofd verkoop Noord-Europa bij Vanguard. Een dergelijk beïnvloedingsproces wordt engagement genoemd. ‘We vertegenwoordigen een hoop geld. Daar zijn bedrijven gevoelig voor.’

Een ander verwijt dat indexbeleggers voor de voeten wordt geworpen, is dat ze zeepbellen helpen opblazen. Geld dat automatisch stroomt naar

de duurste bedrijven en grootste sectoren verstoort de prijsvorming, is de kritiek. Mathias Neidert, hoofd onderzoek publieke markten bij bfinance, is hiervan overtuigd. ‘Indexgeld koopt zonder na te denken. Dat moet invloed hebben op de koersen en leiden tot onjuiste prijzen.’

Volgens Van Zwol klinkt dit bezwaar al sinds de opkomst van indexbeleggen, maar het is nooit aangetoond dat het zo werkt. ‘Zelfs in de VS waar passief veel groter is dan in Europa hoor ik niet dat koersen niet kloppen. Bovendien zijn het niet alleen passieve beleggers die handelen tegen die koersen.’ Van Zwol noemt Apple als voorbeeld. ‘Dat aandeel is hoog gewaardeerd, maar het is de prijs die beleggers ervoor willen neertellen. Vijf jaar geleden vonden critici Apple ook al te duur. Je kunt proberen te timen wanneer een aandeel of sector overgewaardeerd is, maar als je het mis hebt, ga je nat.’

Het zal Neidert van bfinance niet verbazen als er aandelenfondsen komen die inspelen op de invloed van indexbeleggers op de prijsvorming. ‘Dat zien we al gebeuren bij obligaties’, zegt Neidert.

Snel in de verkoop

‘Etf’s zijn in handen van beleggers met een korte beleggingshorizon, omdat ze ieder moment van de dag te verhandelen zijn. Dat betekent dat etf’s bij onrust op bijvoorbeeld de high yield-markt snel in de verkoop gaan. Omdat lang niet alle onderliggende obligaties in zo’n index op dat moment ook verhandelbaar zijn, wijken de etf’s uit naar de meer liquide leningen. Om die reden kopen sommige actieve beleggers juist de minder liquide leningen. Die worden minder hard geraakt in turbulente tijden.’

Bij de minder liquide vastrentende markten hebben passieve beleggers het sowieso moeilijk. ‘Etf’s scoren bij high yield slechter dan de index’, stelt Neidert. ‘De transactiekosten om die indices te volgen zijn relatief hoog. Passieve beleggers hebben onvoldoende manieren om die kosten goed te maken.’ Het is volgens Neidert van belang te achterhalen waarom veel pensioenbeleggers kiezen voor passieve fondsen. ‘Vaak draait het enkel om de lage tarieven en niet zozeer om het geloof dat passief de beste methode is. Als lage kosten het doel zijn, zijn er alternatieve producten voorhanden.’

Neidert doelt op vastrentende mandaten die aansluiten bij de verplichtingen van een pensioenfonds of verzekeraar. ‘Dan wordt afgesproken welke yield of duration passend is. Dit zijn zogeheten buy & maintainmandaten. Het verschil met buy & hold bij aandelen is dat bij obligaties coupons moeten worden herbelegd en sommige obligaties afgelost moeten worden. Het is zaak bij het herbeleggen rekening te houden met de afgesproken doelstelling. Het bijhouden van zo’n mandaat is na de start relatief eenvoudig en dus goedkoop.’

Vanguard is de eerste om te erkennen dat sommige markten zich niet direct lenen voor een passieve aanpak. ‘Bij elke beleggingscategorie onderzoeken we of een indexfonds zinvol is op de lange termijn. Bij high yield zien we vanwege de hoge transactiekosten geen reden een indexfonds te lanceren’, zegt Van Zwol.

Ondanks die grenzen blijft de trend dat passieve fondsen opduiken op steeds meer markten. ‘Neem aandelen opkomende markten’, zegt Van Zwol. ‘Een paar jaar geleden zeiden beleggers dat je die markten alleen maar actief kon volgen. Dat blijkt niet het geval. Ook op opkomende markten doen passieve fondsen het beter dan veel actieve fondsen.’

Hoe groter de instroom bij indexfondsen en etf’s, hoe luider de kritiek op deze passieve aanpak. Zo rijst de vraag in hoeverre duurzaam beleggen te combineren valt met een passieve beleggingsstijl. Een ander heikel punt is dat indexbeleggers gedwongen zijn hypes te volgen en een derde

vraagstuk is waar beleggers de grens moeten trekken tussen actief en passief. 

Pensioenfondsen en fondshuizen denken al lang niet meer zwart-wit over actief en passief. Veel pensioenfondsen hanteren het adagium ‘passief tenzij’. Ze verkiezen indexbeleggen boven actief beleggen, maar weten dat dat niet altijd mogelijk is. Ook veel fondshuizen wedden op twee paarden. Ze hebben zowel passieve als actieve fondsen op het schap. Zo lanceerde Fidelity, die te boek staat als actieve belegger, onlangs zes indexfondsen in Europa.

‘Een groot nadeel van passief beleggen is dat het op gespannen voet kan staan met duurzaam beleggen’, zegt Frans Verhaar, directeur Benelux bij bfinance, dat institutionele beleggers adviseert bij de managersselectie. ‘Een belegger die esg-criteria hanteert, wil meestal bedrijven kunnen uitsluiten. Een zuiver passieve belegger wil zijn tracking error zo laag mogelijk houden en belegt daardoor in de hele markt en zal niet uit een specifieke onderneming stappen.’ 

Maar duurzaam beleggen en een index nabootsen kunnen wel degelijk hand in hand gaan, is de overtuiging van veel pensioenfondsen en fondshuizen. Een recent voorbeeld is een semiactief Europees aandelenfonds dat BlackRock begin dit jaar introduceerde. Dit fonds sluit bedrijven uit die niet voldoen aan de tien ‘Global Compact Principles’ van de Verenigde Naties. Een verzoek van een relatief klein pensioenfonds leidde tot de ontwikkeling van dit fonds. Ondernemingspensioenfonds SCA, dat circa € 450 mln beheert, wilde duurzamer beleggen, maar de passieve aanpak met lage kosten niet overboord gooien. Een ander voorbeeld van passief én duurzaam is het ASR ESG IndexPlus Institutioneel Euro Bedrijfsobligatiefonds dat in minder dan een jaar € 500 miljoen heeft opgehaald. 

Engagement

Fondshuizen met veel indexfondsen of etf’s stellen dat duurzaamheid en passief beleggen elkaar niet bijten. ‘Hoewel we niet kunnen uitstappen,

kunnen we als actieve beleggers wel verbeteringen bij bedrijven bewerkstelligen’, zegt Wim van Zwol (foto), hoofd verkoop Noord-Europa bij Vanguard. Een dergelijk beïnvloedingsproces wordt engagement genoemd. ‘We vertegenwoordigen een hoop geld. Daar zijn bedrijven gevoelig voor.’

Een ander verwijt dat indexbeleggers voor de voeten wordt geworpen, is dat ze zeepbellen helpen opblazen. Geld dat automatisch stroomt naar

de duurste bedrijven en grootste sectoren verstoort de prijsvorming, is de kritiek. Mathias Neidert, hoofd onderzoek publieke markten bij bfinance, is hiervan overtuigd. ‘Indexgeld koopt zonder na te denken. Dat moet invloed hebben op de koersen en leiden tot onjuiste prijzen.’

Volgens Van Zwol klinkt dit bezwaar al sinds de opkomst van indexbeleggen, maar het is nooit aangetoond dat het zo werkt. ‘Zelfs in de VS waar passief veel groter is dan in Europa hoor ik niet dat koersen niet kloppen. Bovendien zijn het niet alleen passieve beleggers die handelen tegen die koersen.’ Van Zwol noemt Apple als voorbeeld. ‘Dat aandeel is hoog gewaardeerd, maar het is de prijs die beleggers ervoor willen neertellen. Vijf jaar geleden vonden critici Apple ook al te duur. Je kunt proberen te timen wanneer een aandeel of sector overgewaardeerd is, maar als je het mis hebt, ga je nat.’

Het zal Neidert van bfinance niet verbazen als er aandelenfondsen komen die inspelen op de invloed van indexbeleggers op de prijsvorming. ‘Dat zien we al gebeuren bij obligaties’, zegt Neidert.

Snel in de verkoop

‘Etf’s zijn in handen van beleggers met een korte beleggingshorizon, omdat ze ieder moment van de dag te verhandelen zijn. Dat betekent dat etf’s bij onrust op bijvoorbeeld de high yield-markt snel in de verkoop gaan. Omdat lang niet alle onderliggende obligaties in zo’n index op dat moment ook verhandelbaar zijn, wijken de etf’s uit naar de meer liquide leningen. Om die reden kopen sommige actieve beleggers juist de minder liquide leningen. Die worden minder hard geraakt in turbulente tijden.’

Bij de minder liquide vastrentende markten hebben passieve beleggers het sowieso moeilijk. ‘Etf’s scoren bij high yield slechter dan de index’, stelt Neidert. ‘De transactiekosten om die indices te volgen zijn relatief hoog. Passieve beleggers hebben onvoldoende manieren om die kosten goed te maken.’ Het is volgens Neidert van belang te achterhalen waarom veel pensioenbeleggers kiezen voor passieve fondsen. ‘Vaak draait het enkel om de lage tarieven en niet zozeer om het geloof dat passief de beste methode is. Als lage kosten het doel zijn, zijn er alternatieve producten voorhanden.’

Neidert doelt op vastrentende mandaten die aansluiten bij de verplichtingen van een pensioenfonds of verzekeraar. ‘Dan wordt afgesproken welke yield of duration passend is. Dit zijn zogeheten buy & maintainmandaten. Het verschil met buy & hold bij aandelen is dat bij obligaties coupons moeten worden herbelegd en sommige obligaties afgelost moeten worden. Het is zaak bij het herbeleggen rekening te houden met de afgesproken doelstelling. Het bijhouden van zo’n mandaat is na de start relatief eenvoudig en dus goedkoop.’

Vanguard is de eerste om te erkennen dat sommige markten zich niet direct lenen voor een passieve aanpak. ‘Bij elke beleggingscategorie onderzoeken we of een indexfonds zinvol is op de lange termijn. Bij high yield zien we vanwege de hoge transactiekosten geen reden een indexfonds te lanceren’, zegt Van Zwol.

Ondanks die grenzen blijft de trend dat passieve fondsen opduiken op steeds meer markten. ‘Neem aandelen opkomende markten’, zegt Van Zwol. ‘Een paar jaar geleden zeiden beleggers dat je die markten alleen maar actief kon volgen. Dat blijkt niet het geval. Ook op opkomende markten doen passieve fondsen het beter dan veel actieve fondsen.’

Hoe groter de instroom bij indexfondsen en etf’s, hoe luider de kritiek op deze passieve aanpak. Zo rijst de vraag in hoeverre duurzaam beleggen te combineren valt met een passieve beleggingsstijl. Een ander heikel punt is dat indexbeleggers gedwongen zijn hypes te volgen en een derde

vraagstuk is waar beleggers de grens moeten trekken tussen actief en passief. 

Pensioenfondsen en fondshuizen denken al lang niet meer zwart-wit over actief en passief. Veel pensioenfondsen hanteren het adagium ‘passief tenzij’. Ze verkiezen indexbeleggen boven actief beleggen, maar weten dat dat niet altijd mogelijk is. Ook veel fondshuizen wedden op twee paarden. Ze hebben zowel passieve als actieve fondsen op het schap. Zo lanceerde Fidelity, die te boek staat als actieve belegger, onlangs zes indexfondsen in Europa.

‘Een groot nadeel van passief beleggen is dat het op gespannen voet kan staan met duurzaam beleggen’, zegt Frans Verhaar, directeur Benelux bij bfinance, dat institutionele beleggers adviseert bij de managersselectie. ‘Een belegger die esg-criteria hanteert, wil meestal bedrijven kunnen uitsluiten. Een zuiver passieve belegger wil zijn tracking error zo laag mogelijk houden en belegt daardoor in de hele markt en zal niet uit een specifieke onderneming stappen.’ 

Maar duurzaam beleggen en een index nabootsen kunnen wel degelijk hand in hand gaan, is de overtuiging van veel pensioenfondsen en fondshuizen. Een recent voorbeeld is een semiactief Europees aandelenfonds dat BlackRock begin dit jaar introduceerde. Dit fonds sluit bedrijven uit die niet voldoen aan de tien ‘Global Compact Principles’ van de Verenigde Naties. Een verzoek van een relatief klein pensioenfonds leidde tot de ontwikkeling van dit fonds. Ondernemingspensioenfonds SCA, dat circa € 450 mln beheert, wilde duurzamer beleggen, maar de passieve aanpak met lage kosten niet overboord gooien. Een ander voorbeeld van passief én duurzaam is het ASR ESG IndexPlus Institutioneel Euro Bedrijfsobligatiefonds dat in minder dan een jaar € 500 miljoen heeft opgehaald. 

Engagement

Fondshuizen met veel indexfondsen of etf’s stellen dat duurzaamheid en passief beleggen elkaar niet bijten. ‘Hoewel we niet kunnen uitstappen,

kunnen we als actieve beleggers wel verbeteringen bij bedrijven bewerkstelligen’, zegt Wim van Zwol (foto), hoofd verkoop Noord-Europa bij Vanguard. Een dergelijk beïnvloedingsproces wordt engagement genoemd. ‘We vertegenwoordigen een hoop geld. Daar zijn bedrijven gevoelig voor.’

Een ander verwijt dat indexbeleggers voor de voeten wordt geworpen, is dat ze zeepbellen helpen opblazen. Geld dat automatisch stroomt naar

de duurste bedrijven en grootste sectoren verstoort de prijsvorming, is de kritiek. Mathias Neidert, hoofd onderzoek publieke markten bij bfinance, is hiervan overtuigd. ‘Indexgeld koopt zonder na te denken. Dat moet invloed hebben op de koersen en leiden tot onjuiste prijzen.’

Volgens Van Zwol klinkt dit bezwaar al sinds de opkomst van indexbeleggen, maar het is nooit aangetoond dat het zo werkt. ‘Zelfs in de VS waar passief veel groter is dan in Europa hoor ik niet dat koersen niet kloppen. Bovendien zijn het niet alleen passieve beleggers die handelen tegen die koersen.’ Van Zwol noemt Apple als voorbeeld. ‘Dat aandeel is hoog gewaardeerd, maar het is de prijs die beleggers ervoor willen neertellen. Vijf jaar geleden vonden critici Apple ook al te duur. Je kunt proberen te timen wanneer een aandeel of sector overgewaardeerd is, maar als je het mis hebt, ga je nat.’

Het zal Neidert van bfinance niet verbazen als er aandelenfondsen komen die inspelen op de invloed van indexbeleggers op de prijsvorming. ‘Dat zien we al gebeuren bij obligaties’, zegt Neidert.

Snel in de verkoop

‘Etf’s zijn in handen van beleggers met een korte beleggingshorizon, omdat ze ieder moment van de dag te verhandelen zijn. Dat betekent dat etf’s bij onrust op bijvoorbeeld de high yield-markt snel in de verkoop gaan. Omdat lang niet alle onderliggende obligaties in zo’n index op dat moment ook verhandelbaar zijn, wijken de etf’s uit naar de meer liquide leningen. Om die reden kopen sommige actieve beleggers juist de minder liquide leningen. Die worden minder hard geraakt in turbulente tijden.’

Bij de minder liquide vastrentende markten hebben passieve beleggers het sowieso moeilijk. ‘Etf’s scoren bij high yield slechter dan de index’, stelt Neidert. ‘De transactiekosten om die indices te volgen zijn relatief hoog. Passieve beleggers hebben onvoldoende manieren om die kosten goed te maken.’ Het is volgens Neidert van belang te achterhalen waarom veel pensioenbeleggers kiezen voor passieve fondsen. ‘Vaak draait het enkel om de lage tarieven en niet zozeer om het geloof dat passief de beste methode is. Als lage kosten het doel zijn, zijn er alternatieve producten voorhanden.’

Neidert doelt op vastrentende mandaten die aansluiten bij de verplichtingen van een pensioenfonds of verzekeraar. ‘Dan wordt afgesproken welke yield of duration passend is. Dit zijn zogeheten buy & maintainmandaten. Het verschil met buy & hold bij aandelen is dat bij obligaties coupons moeten worden herbelegd en sommige obligaties afgelost moeten worden. Het is zaak bij het herbeleggen rekening te houden met de afgesproken doelstelling. Het bijhouden van zo’n mandaat is na de start relatief eenvoudig en dus goedkoop.’

Vanguard is de eerste om te erkennen dat sommige markten zich niet direct lenen voor een passieve aanpak. ‘Bij elke beleggingscategorie onderzoeken we of een indexfonds zinvol is op de lange termijn. Bij high yield zien we vanwege de hoge transactiekosten geen reden een indexfonds te lanceren’, zegt Van Zwol.

Ondanks die grenzen blijft de trend dat passieve fondsen opduiken op steeds meer markten. ‘Neem aandelen opkomende markten’, zegt Van Zwol. ‘Een paar jaar geleden zeiden beleggers dat je die markten alleen maar actief kon volgen. Dat blijkt niet het geval. Ook op opkomende markten doen passieve fondsen het beter dan veel actieve fondsen.’

Hoe groter de instroom bij indexfondsen en etf’s, hoe luider de kritiek op deze passieve aanpak. Zo rijst de vraag in hoeverre duurzaam beleggen te combineren valt met een passieve beleggingsstijl. Een ander heikel punt is dat indexbeleggers gedwongen zijn hypes te volgen en een derde

vraagstuk is waar beleggers de grens moeten trekken tussen actief en passief. 

Pensioenfondsen en fondshuizen denken al lang niet meer zwart-wit over actief en passief. Veel pensioenfondsen hanteren het adagium ‘passief tenzij’. Ze verkiezen indexbeleggen boven actief beleggen, maar weten dat dat niet altijd mogelijk is. Ook veel fondshuizen wedden op twee paarden. Ze hebben zowel passieve als actieve fondsen op het schap. Zo lanceerde Fidelity, die te boek staat als actieve belegger, onlangs zes indexfondsen in Europa.

‘Een groot nadeel van passief beleggen is dat het op gespannen voet kan staan met duurzaam beleggen’, zegt Frans Verhaar, directeur Benelux bij bfinance, dat institutionele beleggers adviseert bij de managersselectie. ‘Een belegger die esg-criteria hanteert, wil meestal bedrijven kunnen uitsluiten. Een zuiver passieve belegger wil zijn tracking error zo laag mogelijk houden en belegt daardoor in de hele markt en zal niet uit een specifieke onderneming stappen.’ 

Maar duurzaam beleggen en een index nabootsen kunnen wel degelijk hand in hand gaan, is de overtuiging van veel pensioenfondsen en fondshuizen. Een recent voorbeeld is een semiactief Europees aandelenfonds dat BlackRock begin dit jaar introduceerde. Dit fonds sluit bedrijven uit die niet voldoen aan de tien ‘Global Compact Principles’ van de Verenigde Naties. Een verzoek van een relatief klein pensioenfonds leidde tot de ontwikkeling van dit fonds. Ondernemingspensioenfonds SCA, dat circa € 450 mln beheert, wilde duurzamer beleggen, maar de passieve aanpak met lage kosten niet overboord gooien. Een ander voorbeeld van passief én duurzaam is het ASR ESG IndexPlus Institutioneel Euro Bedrijfsobligatiefonds dat in minder dan een jaar € 500 miljoen heeft opgehaald. 

Engagement

Fondshuizen met veel indexfondsen of etf’s stellen dat duurzaamheid en passief beleggen elkaar niet bijten. ‘Hoewel we niet kunnen uitstappen,

kunnen we als actieve beleggers wel verbeteringen bij bedrijven bewerkstelligen’, zegt Wim van Zwol (foto), hoofd verkoop Noord-Europa bij Vanguard. Een dergelijk beïnvloedingsproces wordt engagement genoemd. ‘We vertegenwoordigen een hoop geld. Daar zijn bedrijven gevoelig voor.’

Een ander verwijt dat indexbeleggers voor de voeten wordt geworpen, is dat ze zeepbellen helpen opblazen. Geld dat automatisch stroomt naar

de duurste bedrijven en grootste sectoren verstoort de prijsvorming, is de kritiek. Mathias Neidert, hoofd onderzoek publieke markten bij bfinance, is hiervan overtuigd. ‘Indexgeld koopt zonder na te denken. Dat moet invloed hebben op de koersen en leiden tot onjuiste prijzen.’

Volgens Van Zwol klinkt dit bezwaar al sinds de opkomst van indexbeleggen, maar het is nooit aangetoond dat het zo werkt. ‘Zelfs in de VS waar passief veel groter is dan in Europa hoor ik niet dat koersen niet kloppen. Bovendien zijn het niet alleen passieve beleggers die handelen tegen die koersen.’ Van Zwol noemt Apple als voorbeeld. ‘Dat aandeel is hoog gewaardeerd, maar het is de prijs die beleggers ervoor willen neertellen. Vijf jaar geleden vonden critici Apple ook al te duur. Je kunt proberen te timen wanneer een aandeel of sector overgewaardeerd is, maar als je het mis hebt, ga je nat.’

Het zal Neidert van bfinance niet verbazen als er aandelenfondsen komen die inspelen op de invloed van indexbeleggers op de prijsvorming. ‘Dat zien we al gebeuren bij obligaties’, zegt Neidert.

Snel in de verkoop

‘Etf’s zijn in handen van beleggers met een korte beleggingshorizon, omdat ze ieder moment van de dag te verhandelen zijn. Dat betekent dat etf’s bij onrust op bijvoorbeeld de high yield-markt snel in de verkoop gaan. Omdat lang niet alle onderliggende obligaties in zo’n index op dat moment ook verhandelbaar zijn, wijken de etf’s uit naar de meer liquide leningen. Om die reden kopen sommige actieve beleggers juist de minder liquide leningen. Die worden minder hard geraakt in turbulente tijden.’

Bij de minder liquide vastrentende markten hebben passieve beleggers het sowieso moeilijk. ‘Etf’s scoren bij high yield slechter dan de index’, stelt Neidert. ‘De transactiekosten om die indices te volgen zijn relatief hoog. Passieve beleggers hebben onvoldoende manieren om die kosten goed te maken.’ Het is volgens Neidert van belang te achterhalen waarom veel pensioenbeleggers kiezen voor passieve fondsen. ‘Vaak draait het enkel om de lage tarieven en niet zozeer om het geloof dat passief de beste methode is. Als lage kosten het doel zijn, zijn er alternatieve producten voorhanden.’

Neidert doelt op vastrentende mandaten die aansluiten bij de verplichtingen van een pensioenfonds of verzekeraar. ‘Dan wordt afgesproken welke yield of duration passend is. Dit zijn zogeheten buy & maintainmandaten. Het verschil met buy & hold bij aandelen is dat bij obligaties coupons moeten worden herbelegd en sommige obligaties afgelost moeten worden. Het is zaak bij het herbeleggen rekening te houden met de afgesproken doelstelling. Het bijhouden van zo’n mandaat is na de start relatief eenvoudig en dus goedkoop.’

Vanguard is de eerste om te erkennen dat sommige markten zich niet direct lenen voor een passieve aanpak. ‘Bij elke beleggingscategorie onderzoeken we of een indexfonds zinvol is op de lange termijn. Bij high yield zien we vanwege de hoge transactiekosten geen reden een indexfonds te lanceren’, zegt Van Zwol.

Ondanks die grenzen blijft de trend dat passieve fondsen opduiken op steeds meer markten. ‘Neem aandelen opkomende markten’, zegt Van Zwol. ‘Een paar jaar geleden zeiden beleggers dat je die markten alleen maar actief kon volgen. Dat blijkt niet het geval. Ook op opkomende markten doen passieve fondsen het beter dan veel actieve fondsen.’

Hoe groter de instroom bij indexfondsen en etf’s, hoe luider de kritiek op deze passieve aanpak. Zo rijst de vraag in hoeverre duurzaam beleggen te combineren valt met een passieve beleggingsstijl. Een ander heikel punt is dat indexbeleggers gedwongen zijn hypes te volgen en een derde

vraagstuk is waar beleggers de grens moeten trekken tussen actief en passief. 

Pensioenfondsen en fondshuizen denken al lang niet meer zwart-wit over actief en passief. Veel pensioenfondsen hanteren het adagium ‘passief tenzij’. Ze verkiezen indexbeleggen boven actief beleggen, maar weten dat dat niet altijd mogelijk is. Ook veel fondshuizen wedden op twee paarden. Ze hebben zowel passieve als actieve fondsen op het schap. Zo lanceerde Fidelity, die te boek staat als actieve belegger, onlangs zes indexfondsen in Europa.

‘Een groot nadeel van passief beleggen is dat het op gespannen voet kan staan met duurzaam beleggen’, zegt Frans Verhaar, directeur Benelux bij bfinance, dat institutionele beleggers adviseert bij de managersselectie. ‘Een belegger die esg-criteria hanteert, wil meestal bedrijven kunnen uitsluiten. Een zuiver passieve belegger wil zijn tracking error zo laag mogelijk houden en belegt daardoor in de hele markt en zal niet uit een specifieke onderneming stappen.’ 

Maar duurzaam beleggen en een index nabootsen kunnen wel degelijk hand in hand gaan, is de overtuiging van veel pensioenfondsen en fondshuizen. Een recent voorbeeld is een semiactief Europees aandelenfonds dat BlackRock begin dit jaar introduceerde. Dit fonds sluit bedrijven uit die niet voldoen aan de tien ‘Global Compact Principles’ van de Verenigde Naties. Een verzoek van een relatief klein pensioenfonds leidde tot de ontwikkeling van dit fonds. Ondernemingspensioenfonds SCA, dat circa € 450 mln beheert, wilde duurzamer beleggen, maar de passieve aanpak met lage kosten niet overboord gooien. Een ander voorbeeld van passief én duurzaam is het ASR ESG IndexPlus Institutioneel Euro Bedrijfsobligatiefonds dat in minder dan een jaar € 500 miljoen heeft opgehaald. 

Engagement

Fondshuizen met veel indexfondsen of etf’s stellen dat duurzaamheid en passief beleggen elkaar niet bijten. ‘Hoewel we niet kunnen uitstappen,

kunnen we als actieve beleggers wel verbeteringen bij bedrijven bewerkstelligen’, zegt Wim van Zwol (foto), hoofd verkoop Noord-Europa bij Vanguard. Een dergelijk beïnvloedingsproces wordt engagement genoemd. ‘We vertegenwoordigen een hoop geld. Daar zijn bedrijven gevoelig voor.’

Een ander verwijt dat indexbeleggers voor de voeten wordt geworpen, is dat ze zeepbellen helpen opblazen. Geld dat automatisch stroomt naar

de duurste bedrijven en grootste sectoren verstoort de prijsvorming, is de kritiek. Mathias Neidert, hoofd onderzoek publieke markten bij bfinance, is hiervan overtuigd. ‘Indexgeld koopt zonder na te denken. Dat moet invloed hebben op de koersen en leiden tot onjuiste prijzen.’

Volgens Van Zwol klinkt dit bezwaar al sinds de opkomst van indexbeleggen, maar het is nooit aangetoond dat het zo werkt. ‘Zelfs in de VS waar passief veel groter is dan in Europa hoor ik niet dat koersen niet kloppen. Bovendien zijn het niet alleen passieve beleggers die handelen tegen die koersen.’ Van Zwol noemt Apple als voorbeeld. ‘Dat aandeel is hoog gewaardeerd, maar het is de prijs die beleggers ervoor willen neertellen. Vijf jaar geleden vonden critici Apple ook al te duur. Je kunt proberen te timen wanneer een aandeel of sector overgewaardeerd is, maar als je het mis hebt, ga je nat.’

Het zal Neidert van bfinance niet verbazen als er aandelenfondsen komen die inspelen op de invloed van indexbeleggers op de prijsvorming. ‘Dat zien we al gebeuren bij obligaties’, zegt Neidert.

Snel in de verkoop

‘Etf’s zijn in handen van beleggers met een korte beleggingshorizon, omdat ze ieder moment van de dag te verhandelen zijn. Dat betekent dat etf’s bij onrust op bijvoorbeeld de high yield-markt snel in de verkoop gaan. Omdat lang niet alle onderliggende obligaties in zo’n index op dat moment ook verhandelbaar zijn, wijken de etf’s uit naar de meer liquide leningen. Om die reden kopen sommige actieve beleggers juist de minder liquide leningen. Die worden minder hard geraakt in turbulente tijden.’

Bij de minder liquide vastrentende markten hebben passieve beleggers het sowieso moeilijk. ‘Etf’s scoren bij high yield slechter dan de index’, stelt Neidert. ‘De transactiekosten om die indices te volgen zijn relatief hoog. Passieve beleggers hebben onvoldoende manieren om die kosten goed te maken.’ Het is volgens Neidert van belang te achterhalen waarom veel pensioenbeleggers kiezen voor passieve fondsen. ‘Vaak draait het enkel om de lage tarieven en niet zozeer om het geloof dat passief de beste methode is. Als lage kosten het doel zijn, zijn er alternatieve producten voorhanden.’

Neidert doelt op vastrentende mandaten die aansluiten bij de verplichtingen van een pensioenfonds of verzekeraar. ‘Dan wordt afgesproken welke yield of duration passend is. Dit zijn zogeheten buy & maintainmandaten. Het verschil met buy & hold bij aandelen is dat bij obligaties coupons moeten worden herbelegd en sommige obligaties afgelost moeten worden. Het is zaak bij het herbeleggen rekening te houden met de afgesproken doelstelling. Het bijhouden van zo’n mandaat is na de start relatief eenvoudig en dus goedkoop.’

Vanguard is de eerste om te erkennen dat sommige markten zich niet direct lenen voor een passieve aanpak. ‘Bij elke beleggingscategorie onderzoeken we of een indexfonds zinvol is op de lange termijn. Bij high yield zien we vanwege de hoge transactiekosten geen reden een indexfonds te lanceren’, zegt Van Zwol.

Ondanks die grenzen blijft de trend dat passieve fondsen opduiken op steeds meer markten. ‘Neem aandelen opkomende markten’, zegt Van Zwol. ‘Een paar jaar geleden zeiden beleggers dat je die markten alleen maar actief kon volgen. Dat blijkt niet het geval. Ook op opkomende markten doen passieve fondsen het beter dan veel actieve fondsen.’

Hoe groter de instroom bij indexfondsen en etf’s, hoe luider de kritiek op deze passieve aanpak. Zo rijst de vraag in hoeverre duurzaam beleggen te combineren valt met een passieve beleggingsstijl. Een ander heikel punt is dat indexbeleggers gedwongen zijn hypes te volgen en een derde

vraagstuk is waar beleggers de grens moeten trekken tussen actief en passief. 

Pensioenfondsen en fondshuizen denken al lang niet meer zwart-wit over actief en passief. Veel pensioenfondsen hanteren het adagium ‘passief tenzij’. Ze verkiezen indexbeleggen boven actief beleggen, maar weten dat dat niet altijd mogelijk is. Ook veel fondshuizen wedden op twee paarden. Ze hebben zowel passieve als actieve fondsen op het schap. Zo lanceerde Fidelity, die te boek staat als actieve belegger, onlangs zes indexfondsen in Europa.

‘Een groot nadeel van passief beleggen is dat het op gespannen voet kan staan met duurzaam beleggen’, zegt Frans Verhaar, directeur Benelux bij bfinance, dat institutionele beleggers adviseert bij de managersselectie. ‘Een belegger die esg-criteria hanteert, wil meestal bedrijven kunnen uitsluiten. Een zuiver passieve belegger wil zijn tracking error zo laag mogelijk houden en belegt daardoor in de hele markt en zal niet uit een specifieke onderneming stappen.’ 

Maar duurzaam beleggen en een index nabootsen kunnen wel degelijk hand in hand gaan, is de overtuiging van veel pensioenfondsen en fondshuizen. Een recent voorbeeld is een semiactief Europees aandelenfonds dat BlackRock begin dit jaar introduceerde. Dit fonds sluit bedrijven uit die niet voldoen aan de tien ‘Global Compact Principles’ van de Verenigde Naties. Een verzoek van een relatief klein pensioenfonds leidde tot de ontwikkeling van dit fonds. Ondernemingspensioenfonds SCA, dat circa € 450 mln beheert, wilde duurzamer beleggen, maar de passieve aanpak met lage kosten niet overboord gooien. Een ander voorbeeld van passief én duurzaam is het ASR ESG IndexPlus Institutioneel Euro Bedrijfsobligatiefonds dat in minder dan een jaar € 500 miljoen heeft opgehaald. 

Engagement

Fondshuizen met veel indexfondsen of etf’s stellen dat duurzaamheid en passief beleggen elkaar niet bijten. ‘Hoewel we niet kunnen uitstappen,

kunnen we als actieve beleggers wel verbeteringen bij bedrijven bewerkstelligen’, zegt Wim van Zwol (foto), hoofd verkoop Noord-Europa bij Vanguard. Een dergelijk beïnvloedingsproces wordt engagement genoemd. ‘We vertegenwoordigen een hoop geld. Daar zijn bedrijven gevoelig voor.’

Een ander verwijt dat indexbeleggers voor de voeten wordt geworpen, is dat ze zeepbellen helpen opblazen. Geld dat automatisch stroomt naar

de duurste bedrijven en grootste sectoren verstoort de prijsvorming, is de kritiek. Mathias Neidert, hoofd onderzoek publieke markten bij bfinance, is hiervan overtuigd. ‘Indexgeld koopt zonder na te denken. Dat moet invloed hebben op de koersen en leiden tot onjuiste prijzen.’

Volgens Van Zwol klinkt dit bezwaar al sinds de opkomst van indexbeleggen, maar het is nooit aangetoond dat het zo werkt. ‘Zelfs in de VS waar passief veel groter is dan in Europa hoor ik niet dat koersen niet kloppen. Bovendien zijn het niet alleen passieve beleggers die handelen tegen die koersen.’ Van Zwol noemt Apple als voorbeeld. ‘Dat aandeel is hoog gewaardeerd, maar het is de prijs die beleggers ervoor willen neertellen. Vijf jaar geleden vonden critici Apple ook al te duur. Je kunt proberen te timen wanneer een aandeel of sector overgewaardeerd is, maar als je het mis hebt, ga je nat.’

Het zal Neidert van bfinance niet verbazen als er aandelenfondsen komen die inspelen op de invloed van indexbeleggers op de prijsvorming. ‘Dat zien we al gebeuren bij obligaties’, zegt Neidert.

Snel in de verkoop

‘Etf’s zijn in handen van beleggers met een korte beleggingshorizon, omdat ze ieder moment van de dag te verhandelen zijn. Dat betekent dat etf’s bij onrust op bijvoorbeeld de high yield-markt snel in de verkoop gaan. Omdat lang niet alle onderliggende obligaties in zo’n index op dat moment ook verhandelbaar zijn, wijken de etf’s uit naar de meer liquide leningen. Om die reden kopen sommige actieve beleggers juist de minder liquide leningen. Die worden minder hard geraakt in turbulente tijden.’

Bij de minder liquide vastrentende markten hebben passieve beleggers het sowieso moeilijk. ‘Etf’s scoren bij high yield slechter dan de index’, stelt Neidert. ‘De transactiekosten om die indices te volgen zijn relatief hoog. Passieve beleggers hebben onvoldoende manieren om die kosten goed te maken.’ Het is volgens Neidert van belang te achterhalen waarom veel pensioenbeleggers kiezen voor passieve fondsen. ‘Vaak draait het enkel om de lage tarieven en niet zozeer om het geloof dat passief de beste methode is. Als lage kosten het doel zijn, zijn er alternatieve producten voorhanden.’

Neidert doelt op vastrentende mandaten die aansluiten bij de verplichtingen van een pensioenfonds of verzekeraar. ‘Dan wordt afgesproken welke yield of duration passend is. Dit zijn zogeheten buy & maintainmandaten. Het verschil met buy & hold bij aandelen is dat bij obligaties coupons moeten worden herbelegd en sommige obligaties afgelost moeten worden. Het is zaak bij het herbeleggen rekening te houden met de afgesproken doelstelling. Het bijhouden van zo’n mandaat is na de start relatief eenvoudig en dus goedkoop.’

Vanguard is de eerste om te erkennen dat sommige markten zich niet direct lenen voor een passieve aanpak. ‘Bij elke beleggingscategorie onderzoeken we of een indexfonds zinvol is op de lange termijn. Bij high yield zien we vanwege de hoge transactiekosten geen reden een indexfonds te lanceren’, zegt Van Zwol.

Ondanks die grenzen blijft de trend dat passieve fondsen opduiken op steeds meer markten. ‘Neem aandelen opkomende markten’, zegt Van Zwol. ‘Een paar jaar geleden zeiden beleggers dat je die markten alleen maar actief kon volgen. Dat blijkt niet het geval. Ook op opkomende markten doen passieve fondsen het beter dan veel actieve fondsen.’

Hoe groter de instroom bij indexfondsen en etf’s, hoe luider de kritiek op deze passieve aanpak. Zo rijst de vraag in hoeverre duurzaam beleggen te combineren valt met een passieve beleggingsstijl. Een ander heikel punt is dat indexbeleggers gedwongen zijn hypes te volgen en een derde

vraagstuk is waar beleggers de grens moeten trekken tussen actief en passief. 

Pensioenfondsen en fondshuizen denken al lang niet meer zwart-wit over actief en passief. Veel pensioenfondsen hanteren het adagium ‘passief tenzij’. Ze verkiezen indexbeleggen boven actief beleggen, maar weten dat dat niet altijd mogelijk is. Ook veel fondshuizen wedden op twee paarden. Ze hebben zowel passieve als actieve fondsen op het schap. Zo lanceerde Fidelity, die te boek staat als actieve belegger, onlangs zes indexfondsen in Europa.

‘Een groot nadeel van passief beleggen is dat het op gespannen voet kan staan met duurzaam beleggen’, zegt Frans Verhaar, directeur Benelux bij bfinance, dat institutionele beleggers adviseert bij de managersselectie. ‘Een belegger die esg-criteria hanteert, wil meestal bedrijven kunnen uitsluiten. Een zuiver passieve belegger wil zijn tracking error zo laag mogelijk houden en belegt daardoor in de hele markt en zal niet uit een specifieke onderneming stappen.’ 

Maar duurzaam beleggen en een index nabootsen kunnen wel degelijk hand in hand gaan, is de overtuiging van veel pensioenfondsen en fondshuizen. Een recent voorbeeld is een semiactief Europees aandelenfonds dat BlackRock begin dit jaar introduceerde. Dit fonds sluit bedrijven uit die niet voldoen aan de tien ‘Global Compact Principles’ van de Verenigde Naties. Een verzoek van een relatief klein pensioenfonds leidde tot de ontwikkeling van dit fonds. Ondernemingspensioenfonds SCA, dat circa € 450 mln beheert, wilde duurzamer beleggen, maar de passieve aanpak met lage kosten niet overboord gooien. Een ander voorbeeld van passief én duurzaam is het ASR ESG IndexPlus Institutioneel Euro Bedrijfsobligatiefonds dat in minder dan een jaar € 500 miljoen heeft opgehaald. 

Engagement

Fondshuizen met veel indexfondsen of etf’s stellen dat duurzaamheid en passief beleggen elkaar niet bijten. ‘Hoewel we niet kunnen uitstappen, kunnen we als actieve beleggers wel verbeteringen bij bedrijven bewerkstelligen’, zegt Wim van Zwol (foto), hoofd verkoop Noord-Europa bij Vanguard. Een dergelijk beïnvloedingsproces wordt engagement genoemd. ‘We vertegenwoordigen een hoop geld. Daar zijn bedrijven gevoelig voor.’

Een ander verwijt dat indexbeleggers voor de voeten wordt geworpen, is dat ze zeepbellen helpen opblazen. Geld dat automatisch stroomt naar

de duurste bedrijven en grootste sectoren verstoort de prijsvorming, is de kritiek. Mathias Neidert, hoofd onderzoek publieke markten bij bfinance, is hiervan overtuigd. ‘Indexgeld koopt zonder na te denken. Dat moet invloed hebben op de koersen en leiden tot onjuiste prijzen.’

Volgens Van Zwol klinkt dit bezwaar al sinds de opkomst van indexbeleggen, maar het is nooit aangetoond dat het zo werkt. ‘Zelfs in de VS waar passief veel groter is dan in Europa hoor ik niet dat koersen niet kloppen. Bovendien zijn het niet alleen passieve beleggers die handelen tegen die koersen.’ Van Zwol noemt Apple als voorbeeld. ‘Dat aandeel is hoog gewaardeerd, maar het is de prijs die beleggers ervoor willen neertellen. Vijf jaar geleden vonden critici Apple ook al te duur. Je kunt proberen te timen wanneer een aandeel of sector overgewaardeerd is, maar als je het mis hebt, ga je nat.’

Het zal Neidert van bfinance niet verbazen als er aandelenfondsen komen die inspelen op de invloed van indexbeleggers op de prijsvorming. ‘Dat zien we al gebeuren bij obligaties’, zegt Neidert.

Snel in de verkoop

‘Etf’s zijn in handen van beleggers met een korte beleggingshorizon, omdat ze ieder moment van de dag te verhandelen zijn. Dat betekent dat etf’s bij onrust op bijvoorbeeld de high yield-markt snel in de verkoop gaan. Omdat lang niet alle onderliggende obligaties in zo’n index op dat moment ook verhandelbaar zijn, wijken de etf’s uit naar de meer liquide leningen. Om die reden kopen sommige actieve beleggers juist de minder liquide leningen. Die worden minder hard geraakt in turbulente tijden.’

Bij de minder liquide vastrentende markten hebben passieve beleggers het sowieso moeilijk. ‘Etf’s scoren bij high yield slechter dan de index’, stelt Neidert. ‘De transactiekosten om die indices te volgen zijn relatief hoog. Passieve beleggers hebben onvoldoende manieren om die kosten goed te maken.’ Het is volgens Neidert van belang te achterhalen waarom veel pensioenbeleggers kiezen voor passieve fondsen. ‘Vaak draait het enkel om de lage tarieven en niet zozeer om het geloof dat passief de beste methode is. Als lage kosten het doel zijn, zijn er alternatieve producten voorhanden.’

Neidert doelt op vastrentende mandaten die aansluiten bij de verplichtingen van een pensioenfonds of verzekeraar. ‘Dan wordt afgesproken welke yield of duration passend is. Dit zijn zogeheten buy & maintainmandaten. Het verschil met buy & hold bij aandelen is dat bij obligaties coupons moeten worden herbelegd en sommige obligaties afgelost moeten worden. Het is zaak bij het herbeleggen rekening te houden met de afgesproken doelstelling. Het bijhouden van zo’n mandaat is na de start relatief eenvoudig en dus goedkoop.’

Vanguard is de eerste om te erkennen dat sommige markten zich niet direct lenen voor een passieve aanpak. ‘Bij elke beleggingscategorie onderzoeken we of een indexfonds zinvol is op de lange termijn. Bij high yield zien we vanwege de hoge transactiekosten geen reden een indexfonds te lanceren’, zegt Van Zwol.

Ondanks die grenzen blijft de trend dat passieve fondsen opduiken op steeds meer markten. ‘Neem aandelen opkomende markten’, zegt Van Zwol. ‘Een paar jaar geleden zeiden beleggers dat je die markten alleen maar actief kon volgen. Dat blijkt niet het geval. Ook op opkomende markten doen passieve fondsen het beter dan veel actieve fondsen.’

Hoe groter de instroom bij indexfondsen en etf’s, hoe luider de kritiek op deze passieve aanpak. Zo rijst de vraag in hoeverre duurzaam beleggen te combineren valt met een passieve beleggingsstijl. Een ander heikel punt is dat indexbeleggers gedwongen zijn hypes te volgen en een derde

vraagstuk is waar beleggers de grens moeten trekken tussen actief en passief. 

Pensioenfondsen en fondshuizen denken al lang niet meer zwart-wit over actief en passief. Veel pensioenfondsen hanteren het adagium ‘passief tenzij’. Ze verkiezen indexbeleggen boven actief beleggen, maar weten dat dat niet altijd mogelijk is. Ook veel fondshuizen wedden op twee paarden. Ze hebben zowel passieve als actieve fondsen op het schap. Zo lanceerde Fidelity, die te boek staat als actieve belegger, onlangs zes indexfondsen in Europa.

‘Een groot nadeel van passief beleggen is dat het op gespannen voet kan staan met duurzaam beleggen’, zegt Frans Verhaar, directeur Benelux bij bfinance, dat institutionele beleggers adviseert bij de managersselectie. ‘Een belegger die esg-criteria hanteert, wil meestal bedrijven kunnen uitsluiten. Een zuiver passieve belegger wil zijn tracking error zo laag mogelijk houden en belegt daardoor in de hele markt en zal niet uit een specifieke onderneming stappen.’ 

Maar duurzaam beleggen en een index nabootsen kunnen wel degelijk hand in hand gaan, is de overtuiging van veel pensioenfondsen en fondshuizen. Een recent voorbeeld is een semiactief Europees aandelenfonds dat BlackRock begin dit jaar introduceerde. Dit fonds sluit bedrijven uit die niet voldoen aan de tien ‘Global Compact Principles’ van de Verenigde Naties. Een verzoek van een relatief klein pensioenfonds leidde tot de ontwikkeling van dit fonds. Ondernemingspensioenfonds SCA, dat circa € 450 mln beheert, wilde duurzamer beleggen, maar de passieve aanpak met lage kosten niet overboord gooien. Een ander voorbeeld van passief én duurzaam is het ASR ESG IndexPlus Institutioneel Euro Bedrijfsobligatiefonds dat in minder dan een jaar € 500 miljoen heeft opgehaald. 

Engagement

Fondshuizen met veel indexfondsen of etf’s stellen dat duurzaamheid en passief beleggen elkaar niet bijten. ‘Hoewel we niet kunnen uitstappen,

kunnen we als actieve beleggers wel verbeteringen bij bedrijven bewerkstelligen’, zegt Wim van Zwol (foto), hoofd verkoop Noord-Europa bij Vanguard. Een dergelijk beïnvloedingsproces wordt engagement genoemd. ‘We vertegenwoordigen een hoop geld. Daar zijn bedrijven gevoelig voor.’

Een ander verwijt dat indexbeleggers voor de voeten wordt geworpen, is dat ze zeepbellen helpen opblazen. Geld dat automatisch stroomt naar

de duurste bedrijven en grootste sectoren verstoort de prijsvorming, is de kritiek. Mathias Neidert, hoofd onderzoek publieke markten bij bfinance, is hiervan overtuigd. ‘Indexgeld koopt zonder na te denken. Dat moet invloed hebben op de koersen en leiden tot onjuiste prijzen.’

Volgens Van Zwol klinkt dit bezwaar al sinds de opkomst van indexbeleggen, maar het is nooit aangetoond dat het zo werkt. ‘Zelfs in de VS waar passief veel groter is dan in Europa hoor ik niet dat koersen niet kloppen. Bovendien zijn het niet alleen passieve beleggers die handelen tegen die koersen.’ Van Zwol noemt Apple als voorbeeld. ‘Dat aandeel is hoog gewaardeerd, maar het is de prijs die beleggers ervoor willen neertellen. Vijf jaar geleden vonden critici Apple ook al te duur. Je kunt proberen te timen wanneer een aandeel of sector overgewaardeerd is, maar als je het mis hebt, ga je nat.’

Het zal Neidert van bfinance niet verbazen als er aandelenfondsen komen die inspelen op de invloed van indexbeleggers op de prijsvorming. ‘Dat zien we al gebeuren bij obligaties’, zegt Neidert.

Snel in de verkoop

‘Etf’s zijn in handen van beleggers met een korte beleggingshorizon, omdat ze ieder moment van de dag te verhandelen zijn. Dat betekent dat etf’s bij onrust op bijvoorbeeld de high yield-markt snel in de verkoop gaan. Omdat lang niet alle onderliggende obligaties in zo’n index op dat moment ook verhandelbaar zijn, wijken de etf’s uit naar de meer liquide leningen. Om die reden kopen sommige actieve beleggers juist de minder liquide leningen. Die worden minder hard geraakt in turbulente tijden.’

Bij de minder liquide vastrentende markten hebben passieve beleggers het sowieso moeilijk. ‘Etf’s scoren bij high yield slechter dan de index’, stelt Neidert. ‘De transactiekosten om die indices te volgen zijn relatief hoog. Passieve beleggers hebben onvoldoende manieren om die kosten goed te maken.’ Het is volgens Neidert van belang te achterhalen waarom veel pensioenbeleggers kiezen voor passieve fondsen. ‘Vaak draait het enkel om de lage tarieven en niet zozeer om het geloof dat passief de beste methode is. Als lage kosten het doel zijn, zijn er alternatieve producten voorhanden.’

Neidert doelt op vastrentende mandaten die aansluiten bij de verplichtingen van een pensioenfonds of verzekeraar. ‘Dan wordt afgesproken welke yield of duration passend is. Dit zijn zogeheten buy & maintainmandaten. Het verschil met buy & hold bij aandelen is dat bij obligaties coupons moeten worden herbelegd en sommige obligaties afgelost moeten worden. Het is zaak bij het herbeleggen rekening te houden met de afgesproken doelstelling. Het bijhouden van zo’n mandaat is na de start relatief eenvoudig en dus goedkoop.’

Vanguard is de eerste om te erkennen dat sommige markten zich niet direct lenen voor een passieve aanpak. ‘Bij elke beleggingscategorie onderzoeken we of een indexfonds zinvol is op de lange termijn. Bij high yield zien we vanwege de hoge transactiekosten geen reden een indexfonds te lanceren’, zegt Van Zwol.

Ondanks die grenzen blijft de trend dat passieve fondsen opduiken op steeds meer markten. ‘Neem aandelen opkomende markten’, zegt Van Zwol. ‘Een paar jaar geleden zeiden beleggers dat je die markten alleen maar actief kon volgen. Dat blijkt niet het geval. Ook op opkomende markten doen passieve fondsen het beter dan veel actieve fondsen.’

Hoe groter de instroom bij indexfondsen en etf’s, hoe luider de kritiek op deze passieve aanpak. Zo rijst de vraag in hoeverre duurzaam beleggen te combineren valt met een passieve beleggingsstijl. Een ander heikel punt is dat indexbeleggers gedwongen zijn hypes te volgen en een derde

vraagstuk is waar beleggers de grens moeten trekken tussen actief en passief. 

Pensioenfondsen en fondshuizen denken al lang niet meer zwart-wit over actief en passief. Veel pensioenfondsen hanteren het adagium ‘passief tenzij’. Ze verkiezen indexbeleggen boven actief beleggen, maar weten dat dat niet altijd mogelijk is. Ook veel fondshuizen wedden op twee paarden. Ze hebben zowel passieve als actieve fondsen op het schap. Zo lanceerde Fidelity, die te boek staat als actieve belegger, onlangs zes indexfondsen in Europa.

‘Een groot nadeel van passief beleggen is dat het op gespannen voet kan staan met duurzaam beleggen’, zegt Frans Verhaar, directeur Benelux bij bfinance, dat institutionele beleggers adviseert bij de managersselectie. ‘Een belegger die esg-criteria hanteert, wil meestal bedrijven kunnen uitsluiten. Een zuiver passieve belegger wil zijn tracking error zo laag mogelijk houden en belegt daardoor in de hele markt en zal niet uit een specifieke onderneming stappen.’ 

Maar duurzaam beleggen en een index nabootsen kunnen wel degelijk hand in hand gaan, is de overtuiging van veel pensioenfondsen en fondshuizen. Een recent voorbeeld is een semiactief Europees aandelenfonds dat BlackRock begin dit jaar introduceerde. Dit fonds sluit bedrijven uit die niet voldoen aan de tien ‘Global Compact Principles’ van de Verenigde Naties. Een verzoek van een relatief klein pensioenfonds leidde tot de ontwikkeling van dit fonds. Ondernemingspensioenfonds SCA, dat circa € 450 mln beheert, wilde duurzamer beleggen, maar de passieve aanpak met lage kosten niet overboord gooien. Een ander voorbeeld van passief én duurzaam is het ASR ESG IndexPlus Institutioneel Euro Bedrijfsobligatiefonds dat in minder dan een jaar € 500 miljoen heeft opgehaald. 

Engagement

Fondshuizen met veel indexfondsen of etf’s stellen dat duurzaamheid en passief beleggen elkaar niet bijten. ‘Hoewel we niet kunnen uitstappen,

kunnen we als actieve beleggers wel verbeteringen bij bedrijven bewerkstelligen’, zegt Wim van Zwol (foto), hoofd verkoop Noord-Europa bij Vanguard. Een dergelijk beïnvloedingsproces wordt engagement genoemd. ‘We vertegenwoordigen een hoop geld. Daar zijn bedrijven gevoelig voor.’

Een ander verwijt dat indexbeleggers voor de voeten wordt geworpen, is dat ze zeepbellen helpen opblazen. Geld dat automatisch stroomt naar

de duurste bedrijven en grootste sectoren verstoort de prijsvorming, is de kritiek. Mathias Neidert, hoofd onderzoek publieke markten bij bfinance, is hiervan overtuigd. ‘Indexgeld koopt zonder na te denken. Dat moet invloed hebben op de koersen en leiden tot onjuiste prijzen.’

Volgens Van Zwol klinkt dit bezwaar al sinds de opkomst van indexbeleggen, maar het is nooit aangetoond dat het zo werkt. ‘Zelfs in de VS waar passief veel groter is dan in Europa hoor ik niet dat koersen niet kloppen. Bovendien zijn het niet alleen passieve beleggers die handelen tegen die koersen.’ Van Zwol noemt Apple als voorbeeld. ‘Dat aandeel is hoog gewaardeerd, maar het is de prijs die beleggers ervoor willen neertellen. Vijf jaar geleden vonden critici Apple ook al te duur. Je kunt proberen te timen wanneer een aandeel of sector overgewaardeerd is, maar als je het mis hebt, ga je nat.’

Het zal Neidert van bfinance niet verbazen als er aandelenfondsen komen die inspelen op de invloed van indexbeleggers op de prijsvorming. ‘Dat zien we al gebeuren bij obligaties’, zegt Neidert.

Snel in de verkoop

‘Etf’s zijn in handen van beleggers met een korte beleggingshorizon, omdat ze ieder moment van de dag te verhandelen zijn. Dat betekent dat etf’s bij onrust op bijvoorbeeld de high yield-markt snel in de verkoop gaan. Omdat lang niet alle onderliggende obligaties in zo’n index op dat moment ook verhandelbaar zijn, wijken de etf’s uit naar de meer liquide leningen. Om die reden kopen sommige actieve beleggers juist de minder liquide leningen. Die worden minder hard geraakt in turbulente tijden.’

Bij de minder liquide vastrentende markten hebben passieve beleggers het sowieso moeilijk. ‘Etf’s scoren bij high yield slechter dan de index’, stelt Neidert. ‘De transactiekosten om die indices te volgen zijn relatief hoog. Passieve beleggers hebben onvoldoende manieren om die kosten goed te maken.’ Het is volgens Neidert van belang te achterhalen waarom veel pensioenbeleggers kiezen voor passieve fondsen. ‘Vaak draait het enkel om de lage tarieven en niet zozeer om het geloof dat passief de beste methode is. Als lage kosten het doel zijn, zijn er alternatieve producten voorhanden.’

Neidert doelt op vastrentende mandaten die aansluiten bij de verplichtingen van een pensioenfonds of verzekeraar. ‘Dan wordt afgesproken welke yield of duration passend is. Dit zijn zogeheten buy & maintainmandaten. Het verschil met buy & hold bij aandelen is dat bij obligaties coupons moeten worden herbelegd en sommige obligaties afgelost moeten worden. Het is zaak bij het herbeleggen rekening te houden met de afgesproken doelstelling. Het bijhouden van zo’n mandaat is na de start relatief eenvoudig en dus goedkoop.’

Vanguard is de eerste om te erkennen dat sommige markten zich niet direct lenen voor een passieve aanpak. ‘Bij elke beleggingscategorie onderzoeken we of een indexfonds zinvol is op de lange termijn. Bij high yield zien we vanwege de hoge transactiekosten geen reden een indexfonds te lanceren’, zegt Van Zwol.

Ondanks die grenzen blijft de trend dat passieve fondsen opduiken op steeds meer markten. ‘Neem aandelen opkomende markten’, zegt Van Zwol. ‘Een paar jaar geleden zeiden beleggers dat je die markten alleen maar actief kon volgen. Dat blijkt niet het geval. Ook op opkomende markten doen passieve fondsen het beter dan veel actieve fondsen.’

Hoe groter de instroom bij indexfondsen en etf’s, hoe luider de kritiek op deze passieve aanpak. Zo rijst de vraag in hoeverre duurzaam beleggen te combineren valt met een passieve beleggingsstijl. Een ander heikel punt is dat indexbeleggers gedwongen zijn hypes te volgen en een derde

vraagstuk is waar beleggers de grens moeten trekken tussen actief en passief. 

Pensioenfondsen en fondshuizen denken al lang niet meer zwart-wit over actief en passief. Veel pensioenfondsen hanteren het adagium ‘passief tenzij’. Ze verkiezen indexbeleggen boven actief beleggen, maar weten dat dat niet altijd mogelijk is. Ook veel fondshuizen wedden op twee paarden. Ze hebben zowel passieve als actieve fondsen op het schap. Zo lanceerde Fidelity, die te boek staat als actieve belegger, onlangs zes indexfondsen in Europa.

‘Een groot nadeel van passief beleggen is dat het op gespannen voet kan staan met duurzaam beleggen’, zegt Frans Verhaar, directeur Benelux bij bfinance, dat institutionele beleggers adviseert bij de managersselectie. ‘Een belegger die esg-criteria hanteert, wil meestal bedrijven kunnen uitsluiten. Een zuiver passieve belegger wil zijn tracking error zo laag mogelijk houden en belegt daardoor in de hele markt en zal niet uit een specifieke onderneming stappen.’ 

Maar duurzaam beleggen en een index nabootsen kunnen wel degelijk hand in hand gaan, is de overtuiging van veel pensioenfondsen en fondshuizen. Een recent voorbeeld is een semiactief Europees aandelenfonds dat BlackRock begin dit jaar introduceerde. Dit fonds sluit bedrijven uit die niet voldoen aan de tien ‘Global Compact Principles’ van de Verenigde Naties. Een verzoek van een relatief klein pensioenfonds leidde tot de ontwikkeling van dit fonds. Ondernemingspensioenfonds SCA, dat circa € 450 mln beheert, wilde duurzamer beleggen, maar de passieve aanpak met lage kosten niet overboord gooien. Een ander voorbeeld van passief én duurzaam is het ASR ESG IndexPlus Institutioneel Euro Bedrijfsobligatiefonds dat in minder dan een jaar € 500 miljoen heeft opgehaald. 

Engagement

Fondshuizen met veel indexfondsen of etf’s stellen dat duurzaamheid en passief beleggen elkaar niet bijten. ‘Hoewel we niet kunnen uitstappen,

kunnen we als actieve beleggers wel verbeteringen bij bedrijven bewerkstelligen’, zegt Wim van Zwol (foto), hoofd verkoop Noord-Europa bij Vanguard. Een dergelijk beïnvloedingsproces wordt engagement genoemd. ‘We vertegenwoordigen een hoop geld. Daar zijn bedrijven gevoelig voor.’

Een ander verwijt dat indexbeleggers voor de voeten wordt geworpen, is dat ze zeepbellen helpen opblazen. Geld dat automatisch stroomt naar

de duurste bedrijven en grootste sectoren verstoort de prijsvorming, is de kritiek. Mathias Neidert, hoofd onderzoek publieke markten bij bfinance, is hiervan overtuigd. ‘Indexgeld koopt zonder na te denken. Dat moet invloed hebben op de koersen en leiden tot onjuiste prijzen.’

Volgens Van Zwol klinkt dit bezwaar al sinds de opkomst van indexbeleggen, maar het is nooit aangetoond dat het zo werkt. ‘Zelfs in de VS waar passief veel groter is dan in Europa hoor ik niet dat koersen niet kloppen. Bovendien zijn het niet alleen passieve beleggers die handelen tegen die koersen.’ Van Zwol noemt Apple als voorbeeld. ‘Dat aandeel is hoog gewaardeerd, maar het is de prijs die beleggers ervoor willen neertellen. Vijf jaar geleden vonden critici Apple ook al te duur. Je kunt proberen te timen wanneer een aandeel of sector overgewaardeerd is, maar als je het mis hebt, ga je nat.’

Het zal Neidert van bfinance niet verbazen als er aandelenfondsen komen die inspelen op de invloed van indexbeleggers op de prijsvorming. ‘Dat zien we al gebeuren bij obligaties’, zegt Neidert.

Snel in de verkoop

‘Etf’s zijn in handen van beleggers met een korte beleggingshorizon, omdat ze ieder moment van de dag te verhandelen zijn. Dat betekent dat etf’s bij onrust op bijvoorbeeld de high yield-markt snel in de verkoop gaan. Omdat lang niet alle onderliggende obligaties in zo’n index op dat moment ook verhandelbaar zijn, wijken de etf’s uit naar de meer liquide leningen. Om die reden kopen sommige actieve beleggers juist de minder liquide leningen. Die worden minder hard geraakt in turbulente tijden.’

Bij de minder liquide vastrentende markten hebben passieve beleggers het sowieso moeilijk. ‘Etf’s scoren bij high yield slechter dan de index’, stelt Neidert. ‘De transactiekosten om die indices te volgen zijn relatief hoog. Passieve beleggers hebben onvoldoende manieren om die kosten goed te maken.’ Het is volgens Neidert van belang te achterhalen waarom veel pensioenbeleggers kiezen voor passieve fondsen. ‘Vaak draait het enkel om de lage tarieven en niet zozeer om het geloof dat passief de beste methode is. Als lage kosten het doel zijn, zijn er alternatieve producten voorhanden.’

Neidert doelt op vastrentende mandaten die aansluiten bij de verplichtingen van een pensioenfonds of verzekeraar. ‘Dan wordt afgesproken welke yield of duration passend is. Dit zijn zogeheten buy & maintainmandaten. Het verschil met buy & hold bij aandelen is dat bij obligaties coupons moeten worden herbelegd en sommige obligaties afgelost moeten worden. Het is zaak bij het herbeleggen rekening te houden met de afgesproken doelstelling. Het bijhouden van zo’n mandaat is na de start relatief eenvoudig en dus goedkoop.’

Vanguard is de eerste om te erkennen dat sommige markten zich niet direct lenen voor een passieve aanpak. ‘Bij elke beleggingscategorie onderzoeken we of een indexfonds zinvol is op de lange termijn. Bij high yield zien we vanwege de hoge transactiekosten geen reden een indexfonds te lanceren’, zegt Van Zwol.

Ondanks die grenzen blijft de trend dat passieve fondsen opduiken op steeds meer markten. ‘Neem aandelen opkomende markten’, zegt Van Zwol. ‘Een paar jaar geleden zeiden beleggers dat je die markten alleen maar actief kon volgen. Dat blijkt niet het geval. Ook op opkomende markten doen passieve fondsen het beter dan veel actieve fondsen.’

Hoe groter de instroom bij indexfondsen en etf’s, hoe luider de kritiek op deze passieve aanpak. Zo rijst de vraag in hoeverre duurzaam beleggen te combineren valt met een passieve beleggingsstijl. Een ander heikel punt is dat indexbeleggers gedwongen zijn hypes te volgen en een derde

vraagstuk is waar beleggers de grens moeten trekken tussen actief en passief. 

Pensioenfondsen en fondshuizen denken al lang niet meer zwart-wit over actief en passief. Veel pensioenfondsen hanteren het adagium ‘passief tenzij’. Ze verkiezen indexbeleggen boven actief beleggen, maar weten dat dat niet altijd mogelijk is. Ook veel fondshuizen wedden op twee paarden. Ze hebben zowel passieve als actieve fondsen op het schap. Zo lanceerde Fidelity, die te boek staat als actieve belegger, onlangs zes indexfondsen in Europa.

‘Een groot nadeel van passief beleggen is dat het op gespannen voet kan staan met duurzaam beleggen’, zegt Frans Verhaar, directeur Benelux bij bfinance, dat institutionele beleggers adviseert bij de managersselectie. ‘Een belegger die esg-criteria hanteert, wil meestal bedrijven kunnen uitsluiten. Een zuiver passieve belegger wil zijn tracking error zo laag mogelijk houden en belegt daardoor in de hele markt en zal niet uit een specifieke onderneming stappen.’ 

Maar duurzaam beleggen en een index nabootsen kunnen wel degelijk hand in hand gaan, is de overtuiging van veel pensioenfondsen en fondshuizen. Een recent voorbeeld is een semiactief Europees aandelenfonds dat BlackRock begin dit jaar introduceerde. Dit fonds sluit bedrijven uit die niet voldoen aan de tien ‘Global Compact Principles’ van de Verenigde Naties. Een verzoek van een relatief klein pensioenfonds leidde tot de ontwikkeling van dit fonds. Ondernemingspensioenfonds SCA, dat circa € 450 mln beheert, wilde duurzamer beleggen, maar de passieve aanpak met lage kosten niet overboord gooien. Een ander voorbeeld van passief én duurzaam is het ASR ESG IndexPlus Institutioneel Euro Bedrijfsobligatiefonds dat in minder dan een jaar € 500 miljoen heeft opgehaald. 

Engagement

Fondshuizen met veel indexfondsen of etf’s stellen dat duurzaamheid en passief beleggen elkaar niet bijten. ‘Hoewel we niet kunnen uitstappen,

kunnen we als actieve beleggers wel verbeteringen bij bedrijven bewerkstelligen’, zegt Wim van Zwol (foto), hoofd verkoop Noord-Europa bij Vanguard. Een dergelijk beïnvloedingsproces wordt engagement genoemd. ‘We vertegenwoordigen een hoop geld. Daar zijn bedrijven gevoelig voor.’

Een ander verwijt dat indexbeleggers voor de voeten wordt geworpen, is dat ze zeepbellen helpen opblazen. Geld dat automatisch stroomt naar

de duurste bedrijven en grootste sectoren verstoort de prijsvorming, is de kritiek. Mathias Neidert, hoofd onderzoek publieke markten bij bfinance, is hiervan overtuigd. ‘Indexgeld koopt zonder na te denken. Dat moet invloed hebben op de koersen en leiden tot onjuiste prijzen.’

Volgens Van Zwol klinkt dit bezwaar al sinds de opkomst van indexbeleggen, maar het is nooit aangetoond dat het zo werkt. ‘Zelfs in de VS waar passief veel groter is dan in Europa hoor ik niet dat koersen niet kloppen. Bovendien zijn het niet alleen passieve beleggers die handelen tegen die koersen.’ Van Zwol noemt Apple als voorbeeld. ‘Dat aandeel is hoog gewaardeerd, maar het is de prijs die beleggers ervoor willen neertellen. Vijf jaar geleden vonden critici Apple ook al te duur. Je kunt proberen te timen wanneer een aandeel of sector overgewaardeerd is, maar als je het mis hebt, ga je nat.’

Het zal Neidert van bfinance niet verbazen als er aandelenfondsen komen die inspelen op de invloed van indexbeleggers op de prijsvorming. ‘Dat zien we al gebeuren bij obligaties’, zegt Neidert.

Snel in de verkoop

‘Etf’s zijn in handen van beleggers met een korte beleggingshorizon, omdat ze ieder moment van de dag te verhandelen zijn. Dat betekent dat etf’s bij onrust op bijvoorbeeld de high yield-markt snel in de verkoop gaan. Omdat lang niet alle onderliggende obligaties in zo’n index op dat moment ook verhandelbaar zijn, wijken de etf’s uit naar de meer liquide leningen. Om die reden kopen sommige actieve beleggers juist de minder liquide leningen. Die worden minder hard geraakt in turbulente tijden.’

Bij de minder liquide vastrentende markten hebben passieve beleggers het sowieso moeilijk. ‘Etf’s scoren bij high yield slechter dan de index’, stelt Neidert. ‘De transactiekosten om die indices te volgen zijn relatief hoog. Passieve beleggers hebben onvoldoende manieren om die kosten goed te maken.’ Het is volgens Neidert van belang te achterhalen waarom veel pensioenbeleggers kiezen voor passieve fondsen. ‘Vaak draait het enkel om de lage tarieven en niet zozeer om het geloof dat passief de beste methode is. Als lage kosten het doel zijn, zijn er alternatieve producten voorhanden.’

Neidert doelt op vastrentende mandaten die aansluiten bij de verplichtingen van een pensioenfonds of verzekeraar. ‘Dan wordt afgesproken welke yield of duration passend is. Dit zijn zogeheten buy & maintainmandaten. Het verschil met buy & hold bij aandelen is dat bij obligaties coupons moeten worden herbelegd en sommige obligaties afgelost moeten worden. Het is zaak bij het herbeleggen rekening te houden met de afgesproken doelstelling. Het bijhouden van zo’n mandaat is na de start relatief eenvoudig en dus goedkoop.’

Vanguard is de eerste om te erkennen dat sommige markten zich niet direct lenen voor een passieve aanpak. ‘Bij elke beleggingscategorie onderzoeken we of een indexfonds zinvol is op de lange termijn. Bij high yield zien we vanwege de hoge transactiekosten geen reden een indexfonds te lanceren’, zegt Van Zwol.

Ondanks die grenzen blijft de trend dat passieve fondsen opduiken op steeds meer markten. ‘Neem aandelen opkomende markten’, zegt Van Zwol. ‘Een paar jaar geleden zeiden beleggers dat je die markten alleen maar actief kon volgen. Dat blijkt niet het geval. Ook op opkomende markten doen passieve fondsen het beter dan veel actieve fondsen.’

Hoe groter de instroom bij indexfondsen en etf’s, hoe luider de kritiek op deze passieve aanpak. Zo rijst de vraag in hoeverre duurzaam beleggen te combineren valt met een passieve beleggingsstijl. Een ander heikel punt is dat indexbeleggers gedwongen zijn hypes te volgen en een derde

vraagstuk is waar beleggers de grens moeten trekken tussen actief en passief. 

Pensioenfondsen en fondshuizen denken al lang niet meer zwart-wit over actief en passief. Veel pensioenfondsen hanteren het adagium ‘passief tenzij’. Ze verkiezen indexbeleggen boven actief beleggen, maar weten dat dat niet altijd mogelijk is. Ook veel fondshuizen wedden op twee paarden. Ze hebben zowel passieve als actieve fondsen op het schap. Zo lanceerde Fidelity, die te boek staat als actieve belegger, onlangs zes indexfondsen in Europa.

‘Een groot nadeel van passief beleggen is dat het op gespannen voet kan staan met duurzaam beleggen’, zegt Frans Verhaar, directeur Benelux bij bfinance, dat institutionele beleggers adviseert bij de managersselectie. ‘Een belegger die esg-criteria hanteert, wil meestal bedrijven kunnen uitsluiten. Een zuiver passieve belegger wil zijn tracking error zo laag mogelijk houden en belegt daardoor in de hele markt en zal niet uit een specifieke onderneming stappen.’ 

Maar duurzaam beleggen en een index nabootsen kunnen wel degelijk hand in hand gaan, is de overtuiging van veel pensioenfondsen en fondshuizen. Een recent voorbeeld is een semiactief Europees aandelenfonds dat BlackRock begin dit jaar introduceerde. Dit fonds sluit bedrijven uit die niet voldoen aan de tien ‘Global Compact Principles’ van de Verenigde Naties. Een verzoek van een relatief klein pensioenfonds leidde tot de ontwikkeling van dit fonds. Ondernemingspensioenfonds SCA, dat circa € 450 mln beheert, wilde duurzamer beleggen, maar de passieve aanpak met lage kosten niet overboord gooien. Een ander voorbeeld van passief én duurzaam is het ASR ESG IndexPlus Institutioneel Euro Bedrijfsobligatiefonds dat in minder dan een jaar € 500 miljoen heeft opgehaald. 

Engagement

Fondshuizen met veel indexfondsen of etf’s stellen dat duurzaamheid en passief beleggen elkaar niet bijten. ‘Hoewel we niet kunnen uitstappen,

kunnen we als actieve beleggers wel verbeteringen bij bedrijven bewerkstelligen’, zegt Wim van Zwol (foto), hoofd verkoop Noord-Europa bij Vanguard. Een dergelijk beïnvloedingsproces wordt engagement genoemd. ‘We vertegenwoordigen een hoop geld. Daar zijn bedrijven gevoelig voor.’

Een ander verwijt dat indexbeleggers voor de voeten wordt geworpen, is dat ze zeepbellen helpen opblazen. Geld dat automatisch stroomt naar

de duurste bedrijven en grootste sectoren verstoort de prijsvorming, is de kritiek. Mathias Neidert, hoofd onderzoek publieke markten bij bfinance, is hiervan overtuigd. ‘Indexgeld koopt zonder na te denken. Dat moet invloed hebben op de koersen en leiden tot onjuiste prijzen.’

Volgens Van Zwol klinkt dit bezwaar al sinds de opkomst van indexbeleggen, maar het is nooit aangetoond dat het zo werkt. ‘Zelfs in de VS waar passief veel groter is dan in Europa hoor ik niet dat koersen niet kloppen. Bovendien zijn het niet alleen passieve beleggers die handelen tegen die koersen.’ Van Zwol noemt Apple als voorbeeld. ‘Dat aandeel is hoog gewaardeerd, maar het is de prijs die beleggers ervoor willen neertellen. Vijf jaar geleden vonden critici Apple ook al te duur. Je kunt proberen te timen wanneer een aandeel of sector overgewaardeerd is, maar als je het mis hebt, ga je nat.’

Het zal Neidert van bfinance niet verbazen als er aandelenfondsen komen die inspelen op de invloed van indexbeleggers op de prijsvorming. ‘Dat zien we al gebeuren bij obligaties’, zegt Neidert.

Snel in de verkoop

‘Etf’s zijn in handen van beleggers met een korte beleggingshorizon, omdat ze ieder moment van de dag te verhandelen zijn. Dat betekent dat etf’s bij onrust op bijvoorbeeld de high yield-markt snel in de verkoop gaan. Omdat lang niet alle onderliggende obligaties in zo’n index op dat moment ook verhandelbaar zijn, wijken de etf’s uit naar de meer liquide leningen. Om die reden kopen sommige actieve beleggers juist de minder liquide leningen. Die worden minder hard geraakt in turbulente tijden.’

Bij de minder liquide vastrentende markten hebben passieve beleggers het sowieso moeilijk. ‘Etf’s scoren bij high yield slechter dan de index’, stelt Neidert. ‘De transactiekosten om die indices te volgen zijn relatief hoog. Passieve beleggers hebben onvoldoende manieren om die kosten goed te maken.’ Het is volgens Neidert van belang te achterhalen waarom veel pensioenbeleggers kiezen voor passieve fondsen. ‘Vaak draait het enkel om de lage tarieven en niet zozeer om het geloof dat passief de beste methode is. Als lage kosten het doel zijn, zijn er alternatieve producten voorhanden.’

Neidert doelt op vastrentende mandaten die aansluiten bij de verplichtingen van een pensioenfonds of verzekeraar. ‘Dan wordt afgesproken welke yield of duration passend is. Dit zijn zogeheten buy & maintainmandaten. Het verschil met buy & hold bij aandelen is dat bij obligaties coupons moeten worden herbelegd en sommige obligaties afgelost moeten worden. Het is zaak bij het herbeleggen rekening te houden met de afgesproken doelstelling. Het bijhouden van zo’n mandaat is na de start relatief eenvoudig en dus goedkoop.’

Vanguard is de eerste om te erkennen dat sommige markten zich niet direct lenen voor een passieve aanpak. ‘Bij elke beleggingscategorie onderzoeken we of een indexfonds zinvol is op de lange termijn. Bij high yield zien we vanwege de hoge transactiekosten geen reden een indexfonds te lanceren’, zegt Van Zwol.

Ondanks die grenzen blijft de trend dat passieve fondsen opduiken op steeds meer markten. ‘Neem aandelen opkomende markten’, zegt Van Zwol. ‘Een paar jaar geleden zeiden beleggers dat je die markten alleen maar actief kon volgen. Dat blijkt niet het geval. Ook op opkomende markten doen passieve fondsen het beter dan veel actieve fondsen.’

Hoe groter de instroom bij indexfondsen en etf’s, hoe luider de kritiek op deze passieve aanpak. Zo rijst de vraag in hoeverre duurzaam beleggen te combineren valt met een passieve beleggingsstijl. Een ander heikel punt is dat indexbeleggers gedwongen zijn hypes te volgen en een derde

vraagstuk is waar beleggers de grens moeten trekken tussen actief en passief. 

Pensioenfondsen en fondshuizen denken al lang niet meer zwart-wit over actief en passief. Veel pensioenfondsen hanteren het adagium ‘passief tenzij’. Ze verkiezen indexbeleggen boven actief beleggen, maar weten dat dat niet altijd mogelijk is. Ook veel fondshuizen wedden op twee paarden. Ze hebben zowel passieve als actieve fondsen op het schap. Zo lanceerde Fidelity, die te boek staat als actieve belegger, onlangs zes indexfondsen in Europa.

‘Een groot nadeel van passief beleggen is dat het op gespannen voet kan staan met duurzaam beleggen’, zegt Frans Verhaar, directeur Benelux bij bfinance, dat institutionele beleggers adviseert bij de managersselectie. ‘Een belegger die esg-criteria hanteert, wil meestal bedrijven kunnen uitsluiten. Een zuiver passieve belegger wil zijn tracking error zo laag mogelijk houden en belegt daardoor in de hele markt en zal niet uit een specifieke onderneming stappen.’ 

Maar duurzaam beleggen en een index nabootsen kunnen wel degelijk hand in hand gaan, is de overtuiging van veel pensioenfondsen en fondshuizen. Een recent voorbeeld is een semiactief Europees aandelenfonds dat BlackRock begin dit jaar introduceerde. Dit fonds sluit bedrijven uit die niet voldoen aan de tien ‘Global Compact Principles’ van de Verenigde Naties. Een verzoek van een relatief klein pensioenfonds leidde tot de ontwikkeling van dit fonds. Ondernemingspensioenfonds SCA, dat circa € 450 mln beheert, wilde duurzamer beleggen, maar de passieve aanpak met lage kosten niet overboord gooien. Een ander voorbeeld van passief én duurzaam is het ASR ESG IndexPlus Institutioneel Euro Bedrijfsobligatiefonds dat in minder dan een jaar € 500 miljoen heeft opgehaald. 

Engagement

Fondshuizen met veel indexfondsen of etf’s stellen dat duurzaamheid en passief beleggen elkaar niet bijten. ‘Hoewel we niet kunnen uitstappen,

kunnen we als actieve beleggers wel verbeteringen bij bedrijven bewerkstelligen’, zegt Wim van Zwol (foto), hoofd verkoop Noord-Europa bij Vanguard. Een dergelijk beïnvloedingsproces wordt engagement genoemd. ‘We vertegenwoordigen een hoop geld. Daar zijn bedrijven gevoelig voor.’

Een ander verwijt dat indexbeleggers voor de voeten wordt geworpen, is dat ze zeepbellen helpen opblazen. Geld dat automatisch stroomt naar

de duurste bedrijven en grootste sectoren verstoort de prijsvorming, is de kritiek. Mathias Neidert, hoofd onderzoek publieke markten bij bfinance, is hiervan overtuigd. ‘Indexgeld koopt zonder na te denken. Dat moet invloed hebben op de koersen en leiden tot onjuiste prijzen.’

Volgens Van Zwol klinkt dit bezwaar al sinds de opkomst van indexbeleggen, maar het is nooit aangetoond dat het zo werkt. ‘Zelfs in de VS waar passief veel groter is dan in Europa hoor ik niet dat koersen niet kloppen. Bovendien zijn het niet alleen passieve beleggers die handelen tegen die koersen.’ Van Zwol noemt Apple als voorbeeld. ‘Dat aandeel is hoog gewaardeerd, maar het is de prijs die beleggers ervoor willen neertellen. Vijf jaar geleden vonden critici Apple ook al te duur. Je kunt proberen te timen wanneer een aandeel of sector overgewaardeerd is, maar als je het mis hebt, ga je nat.’

Het zal Neidert van bfinance niet verbazen als er aandelenfondsen komen die inspelen op de invloed van indexbeleggers op de prijsvorming. ‘Dat zien we al gebeuren bij obligaties’, zegt Neidert.

Snel in de verkoop

‘Etf’s zijn in handen van beleggers met een korte beleggingshorizon, omdat ze ieder moment van de dag te verhandelen zijn. Dat betekent dat etf’s bij onrust op bijvoorbeeld de high yield-markt snel in de verkoop gaan. Omdat lang niet alle onderliggende obligaties in zo’n index op dat moment ook verhandelbaar zijn, wijken de etf’s uit naar de meer liquide leningen. Om die reden kopen sommige actieve beleggers juist de minder liquide leningen. Die worden minder hard geraakt in turbulente tijden.’

Bij de minder liquide vastrentende markten hebben passieve beleggers het sowieso moeilijk. ‘Etf’s scoren bij high yield slechter dan de index’, stelt Neidert. ‘De transactiekosten om die indices te volgen zijn relatief hoog. Passieve beleggers hebben onvoldoende manieren om die kosten goed te maken.’ Het is volgens Neidert van belang te achterhalen waarom veel pensioenbeleggers kiezen voor passieve fondsen. ‘Vaak draait het enkel om de lage tarieven en niet zozeer om het geloof dat passief de beste methode is. Als lage kosten het doel zijn, zijn er alternatieve producten voorhanden.’

Neidert doelt op vastrentende mandaten die aansluiten bij de verplichtingen van een pensioenfonds of verzekeraar. ‘Dan wordt afgesproken welke yield of duration passend is. Dit zijn zogeheten buy & maintainmandaten. Het verschil met buy & hold bij aandelen is dat bij obligaties coupons moeten worden herbelegd en sommige obligaties afgelost moeten worden. Het is zaak bij het herbeleggen rekening te houden met de afgesproken doelstelling. Het bijhouden van zo’n mandaat is na de start relatief eenvoudig en dus goedkoop.’

Vanguard is de eerste om te erkennen dat sommige markten zich niet direct lenen voor een passieve aanpak. ‘Bij elke beleggingscategorie onderzoeken we of een indexfonds zinvol is op de lange termijn. Bij high yield zien we vanwege de hoge transactiekosten geen reden een indexfonds te lanceren’, zegt Van Zwol.

Ondanks die grenzen blijft de trend dat passieve fondsen opduiken op steeds meer markten. ‘Neem aandelen opkomende markten’, zegt Van Zwol. ‘Een paar jaar geleden zeiden beleggers dat je die markten alleen maar actief kon volgen. Dat blijkt niet het geval. Ook op opkomende markten doen passieve fondsen het beter dan veel actieve fondsen.’

Hoe groter de instroom bij indexfondsen en etf’s, hoe luider de kritiek op deze passieve aanpak. Zo rijst de vraag in hoeverre duurzaam beleggen te combineren valt met een passieve beleggingsstijl. Een ander heikel punt is dat indexbeleggers gedwongen zijn hypes te volgen en een derde

vraagstuk is waar beleggers de grens moeten trekken tussen actief en passief. 

Pensioenfondsen en fondshuizen denken al lang niet meer zwart-wit over actief en passief. Veel pensioenfondsen hanteren het adagium ‘passief tenzij’. Ze verkiezen indexbeleggen boven actief beleggen, maar weten dat dat niet altijd mogelijk is. Ook veel fondshuizen wedden op twee paarden. Ze hebben zowel passieve als actieve fondsen op het schap. Zo lanceerde Fidelity, die te boek staat als actieve belegger, onlangs zes indexfondsen in Europa.

‘Een groot nadeel van passief beleggen is dat het op gespannen voet kan staan met duurzaam beleggen’, zegt Frans Verhaar, directeur Benelux bij bfinance, dat institutionele beleggers adviseert bij de managersselectie. ‘Een belegger die esg-criteria hanteert, wil meestal bedrijven kunnen uitsluiten. Een zuiver passieve belegger wil zijn tracking error zo laag mogelijk houden en belegt daardoor in de hele markt en zal niet uit een specifieke onderneming stappen.’ 

Maar duurzaam beleggen en een index nabootsen kunnen wel degelijk hand in hand gaan, is de overtuiging van veel pensioenfondsen en fondshuizen. Een recent voorbeeld is een semiactief Europees aandelenfonds dat BlackRock begin dit jaar introduceerde. Dit fonds sluit bedrijven uit die niet voldoen aan de tien ‘Global Compact Principles’ van de Verenigde Naties. Een verzoek van een relatief klein pensioenfonds leidde tot de ontwikkeling van dit fonds. Ondernemingspensioenfonds SCA, dat circa € 450 mln beheert, wilde duurzamer beleggen, maar de passieve aanpak met lage kosten niet overboord gooien. Een ander voorbeeld van passief én duurzaam is het ASR ESG IndexPlus Institutioneel Euro Bedrijfsobligatiefonds dat in minder dan een jaar € 500 miljoen heeft opgehaald. 

Engagement

Fondshuizen met veel indexfondsen of etf’s stellen dat duurzaamheid en passief beleggen elkaar niet bijten. ‘Hoewel we niet kunnen uitstappen, kunnen we als actieve beleggers wel verbeteringen bij bedrijven bewerkstelligen’, zegt Wim van Zwol (foto), hoofd verkoop Noord-Europa bij Vanguard. Een dergelijk beïnvloedingsproces wordt engagement genoemd. ‘We vertegenwoordigen een hoop geld. Daar zijn bedrijven gevoelig voor.’

Een ander verwijt dat indexbeleggers voor de voeten wordt geworpen, is dat ze zeepbellen helpen opblazen. Geld dat automatisch stroomt naar

de duurste bedrijven en grootste sectoren verstoort de prijsvorming, is de kritiek. Mathias Neidert, hoofd onderzoek publieke markten bij bfinance, is hiervan overtuigd. ‘Indexgeld koopt zonder na te denken. Dat moet invloed hebben op de koersen en leiden tot onjuiste prijzen.’

Volgens Van Zwol klinkt dit bezwaar al sinds de opkomst van indexbeleggen, maar het is nooit aangetoond dat het zo werkt. ‘Zelfs in de VS waar passief veel groter is dan in Europa hoor ik niet dat koersen niet kloppen. Bovendien zijn het niet alleen passieve beleggers die handelen tegen die koersen.’ Van Zwol noemt Apple als voorbeeld. ‘Dat aandeel is hoog gewaardeerd, maar het is de prijs die beleggers ervoor willen neertellen. Vijf jaar geleden vonden critici Apple ook al te duur. Je kunt proberen te timen wanneer een aandeel of sector overgewaardeerd is, maar als je het mis hebt, ga je nat.’

Het zal Neidert van bfinance niet verbazen als er aandelenfondsen komen die inspelen op de invloed van indexbeleggers op de prijsvorming. ‘Dat zien we al gebeuren bij obligaties’, zegt Neidert.

Snel in de verkoop

‘Etf’s zijn in handen van beleggers met een korte beleggingshorizon, omdat ze ieder moment van de dag te verhandelen zijn. Dat betekent dat etf’s bij onrust op bijvoorbeeld de high yield-markt snel in de verkoop gaan. Omdat lang niet alle onderliggende obligaties in zo’n index op dat moment ook verhandelbaar zijn, wijken de etf’s uit naar de meer liquide leningen. Om die reden kopen sommige actieve beleggers juist de minder liquide leningen. Die worden minder hard geraakt in turbulente tijden.’

Bij de minder liquide vastrentende markten hebben passieve beleggers het sowieso moeilijk. ‘Etf’s scoren bij high yield slechter dan de index’, stelt Neidert. ‘De transactiekosten om die indices te volgen zijn relatief hoog. Passieve beleggers hebben onvoldoende manieren om die kosten goed te maken.’ Het is volgens Neidert van belang te achterhalen waarom veel pensioenbeleggers kiezen voor passieve fondsen. ‘Vaak draait het enkel om de lage tarieven en niet zozeer om het geloof dat passief de beste methode is. Als lage kosten het doel zijn, zijn er alternatieve producten voorhanden.’

Neidert doelt op vastrentende mandaten die aansluiten bij de verplichtingen van een pensioenfonds of verzekeraar. ‘Dan wordt afgesproken welke yield of duration passend is. Dit zijn zogeheten buy & maintainmandaten. Het verschil met buy & hold bij aandelen is dat bij obligaties coupons moeten worden herbelegd en sommige obligaties afgelost moeten worden. Het is zaak bij het herbeleggen rekening te houden met de afgesproken doelstelling. Het bijhouden van zo’n mandaat is na de start relatief eenvoudig en dus goedkoop.’

Vanguard is de eerste om te erkennen dat sommige markten zich niet direct lenen voor een passieve aanpak. ‘Bij elke beleggingscategorie onderzoeken we of een indexfonds zinvol is op de lange termijn. Bij high yield zien we vanwege de hoge transactiekosten geen reden een indexfonds te lanceren’, zegt Van Zwol.

Ondanks die grenzen blijft de trend dat passieve fondsen opduiken op steeds meer markten. ‘Neem aandelen opkomende markten’, zegt Van Zwol. ‘Een paar jaar geleden zeiden beleggers dat je die markten alleen maar actief kon volgen. Dat blijkt niet het geval. Ook op opkomende markten doen passieve fondsen het beter dan veel actieve fondsen.’

Hoe groter de instroom bij indexfondsen en etf’s, hoe luider de kritiek op deze passieve aanpak. Zo rijst de vraag in hoeverre duurzaam beleggen te combineren valt met een passieve beleggingsstijl. Een ander heikel punt is dat indexbeleggers gedwongen zijn hypes te volgen en een derde

vraagstuk is waar beleggers de grens moeten trekken tussen actief en passief. 

Pensioenfondsen en fondshuizen denken al lang niet meer zwart-wit over actief en passief. Veel pensioenfondsen hanteren het adagium ‘passief tenzij’. Ze verkiezen indexbeleggen boven actief beleggen, maar weten dat dat niet altijd mogelijk is. Ook veel fondshuizen wedden op twee paarden. Ze hebben zowel passieve als actieve fondsen op het schap. Zo lanceerde Fidelity, die te boek staat als actieve belegger, onlangs zes indexfondsen in Europa.

‘Een groot nadeel van passief beleggen is dat het op gespannen voet kan staan met duurzaam beleggen’, zegt Frans Verhaar, directeur Benelux bij bfinance, dat institutionele beleggers adviseert bij de managersselectie. ‘Een belegger die esg-criteria hanteert, wil meestal bedrijven kunnen uitsluiten. Een zuiver passieve belegger wil zijn tracking error zo laag mogelijk houden en belegt daardoor in de hele markt en zal niet uit een specifieke onderneming stappen.’ 

Maar duurzaam beleggen en een index nabootsen kunnen wel degelijk hand in hand gaan, is de overtuiging van veel pensioenfondsen en fondshuizen. Een recent voorbeeld is een semiactief Europees aandelenfonds dat BlackRock begin dit jaar introduceerde. Dit fonds sluit bedrijven uit die niet voldoen aan de tien ‘Global Compact Principles’ van de Verenigde Naties. Een verzoek van een relatief klein pensioenfonds leidde tot de ontwikkeling van dit fonds. Ondernemingspensioenfonds SCA, dat circa € 450 mln beheert, wilde duurzamer beleggen, maar de passieve aanpak met lage kosten niet overboord gooien. Een ander voorbeeld van passief én duurzaam is het ASR ESG IndexPlus Institutioneel Euro Bedrijfsobligatiefonds dat in minder dan een jaar € 500 miljoen heeft opgehaald. 

Engagement

Fondshuizen met veel indexfondsen of etf’s stellen dat duurzaamheid en passief beleggen elkaar niet bijten. ‘Hoewel we niet kunnen uitstappen,

kunnen we als actieve beleggers wel verbeteringen bij bedrijven bewerkstelligen’, zegt Wim van Zwol (foto), hoofd verkoop Noord-Europa bij Vanguard. Een dergelijk beïnvloedingsproces wordt engagement genoemd. ‘We vertegenwoordigen een hoop geld. Daar zijn bedrijven gevoelig voor.’

Een ander verwijt dat indexbeleggers voor de voeten wordt geworpen, is dat ze zeepbellen helpen opblazen. Geld dat automatisch stroomt naar

de duurste bedrijven en grootste sectoren verstoort de prijsvorming, is de kritiek. Mathias Neidert, hoofd onderzoek publieke markten bij bfinance, is hiervan overtuigd. ‘Indexgeld koopt zonder na te denken. Dat moet invloed hebben op de koersen en leiden tot onjuiste prijzen.’

Volgens Van Zwol klinkt dit bezwaar al sinds de opkomst van indexbeleggen, maar het is nooit aangetoond dat het zo werkt. ‘Zelfs in de VS waar passief veel groter is dan in Europa hoor ik niet dat koersen niet kloppen. Bovendien zijn het niet alleen passieve beleggers die handelen tegen die koersen.’ Van Zwol noemt Apple als voorbeeld. ‘Dat aandeel is hoog gewaardeerd, maar het is de prijs die beleggers ervoor willen neertellen. Vijf jaar geleden vonden critici Apple ook al te duur. Je kunt proberen te timen wanneer een aandeel of sector overgewaardeerd is, maar als je het mis hebt, ga je nat.’

Het zal Neidert van bfinance niet verbazen als er aandelenfondsen komen die inspelen op de invloed van indexbeleggers op de prijsvorming. ‘Dat zien we al gebeuren bij obligaties’, zegt Neidert.

Snel in de verkoop

‘Etf’s zijn in handen van beleggers met een korte beleggingshorizon, omdat ze ieder moment van de dag te verhandelen zijn. Dat betekent dat etf’s bij onrust op bijvoorbeeld de high yield-markt snel in de verkoop gaan. Omdat lang niet alle onderliggende obligaties in zo’n index op dat moment ook verhandelbaar zijn, wijken de etf’s uit naar de meer liquide leningen. Om die reden kopen sommige actieve beleggers juist de minder liquide leningen. Die worden minder hard geraakt in turbulente tijden.’

Bij de minder liquide vastrentende markten hebben passieve beleggers het sowieso moeilijk. ‘Etf’s scoren bij high yield slechter dan de index’, stelt Neidert. ‘De transactiekosten om die indices te volgen zijn relatief hoog. Passieve beleggers hebben onvoldoende manieren om die kosten goed te maken.’ Het is volgens Neidert van belang te achterhalen waarom veel pensioenbeleggers kiezen voor passieve fondsen. ‘Vaak draait het enkel om de lage tarieven en niet zozeer om het geloof dat passief de beste methode is. Als lage kosten het doel zijn, zijn er alternatieve producten voorhanden.’

Neidert doelt op vastrentende mandaten die aansluiten bij de verplichtingen van een pensioenfonds of verzekeraar. ‘Dan wordt afgesproken welke yield of duration passend is. Dit zijn zogeheten buy & maintainmandaten. Het verschil met buy & hold bij aandelen is dat bij obligaties coupons moeten worden herbelegd en sommige obligaties afgelost moeten worden. Het is zaak bij het herbeleggen rekening te houden met de afgesproken doelstelling. Het bijhouden van zo’n mandaat is na de start relatief eenvoudig en dus goedkoop.’

Vanguard is de eerste om te erkennen dat sommige markten zich niet direct lenen voor een passieve aanpak. ‘Bij elke beleggingscategorie onderzoeken we of een indexfonds zinvol is op de lange termijn. Bij high yield zien we vanwege de hoge transactiekosten geen reden een indexfonds te lanceren’, zegt Van Zwol.

Ondanks die grenzen blijft de trend dat passieve fondsen opduiken op steeds meer markten. ‘Neem aandelen opkomende markten’, zegt Van Zwol. ‘Een paar jaar geleden zeiden beleggers dat je die markten alleen maar actief kon volgen. Dat blijkt niet het geval. Ook op opkomende markten doen passieve fondsen het beter dan veel actieve fondsen.’

Hoe groter de instroom bij indexfondsen en etf’s, hoe luider de kritiek op deze passieve aanpak. Zo rijst de vraag in hoeverre duurzaam beleggen te combineren valt met een passieve beleggingsstijl. Een ander heikel punt is dat indexbeleggers gedwongen zijn hypes te volgen en een derde

vraagstuk is waar beleggers de grens moeten trekken tussen actief en passief. 

Pensioenfondsen en fondshuizen denken al lang niet meer zwart-wit over actief en passief. Veel pensioenfondsen hanteren het adagium ‘passief tenzij’. Ze verkiezen indexbeleggen boven actief beleggen, maar weten dat dat niet altijd mogelijk is. Ook veel fondshuizen wedden op twee paarden. Ze hebben zowel passieve als actieve fondsen op het schap. Zo lanceerde Fidelity, die te boek staat als actieve belegger, onlangs zes indexfondsen in Europa.

‘Een groot nadeel van passief beleggen is dat het op gespannen voet kan staan met duurzaam beleggen’, zegt Frans Verhaar, directeur Benelux bij bfinance, dat institutionele beleggers adviseert bij de managersselectie. ‘Een belegger die esg-criteria hanteert, wil meestal bedrijven kunnen uitsluiten. Een zuiver passieve belegger wil zijn tracking error zo laag mogelijk houden en belegt daardoor in de hele markt en zal niet uit een specifieke onderneming stappen.’ 

Maar duurzaam beleggen en een index nabootsen kunnen wel degelijk hand in hand gaan, is de overtuiging van veel pensioenfondsen en fondshuizen. Een recent voorbeeld is een semiactief Europees aandelenfonds dat BlackRock begin dit jaar introduceerde. Dit fonds sluit bedrijven uit die niet voldoen aan de tien ‘Global Compact Principles’ van de Verenigde Naties. Een verzoek van een relatief klein pensioenfonds leidde tot de ontwikkeling van dit fonds. Ondernemingspensioenfonds SCA, dat circa € 450 mln beheert, wilde duurzamer beleggen, maar de passieve aanpak met lage kosten niet overboord gooien. Een ander voorbeeld van passief én duurzaam is het ASR ESG IndexPlus Institutioneel Euro Bedrijfsobligatiefonds dat in minder dan een jaar € 500 miljoen heeft opgehaald. 

Engagement

Fondshuizen met veel indexfondsen of etf’s stellen dat duurzaamheid en passief beleggen elkaar niet bijten. ‘Hoewel we niet kunnen uitstappen,

kunnen we als actieve beleggers wel verbeteringen bij bedrijven bewerkstelligen’, zegt Wim van Zwol (foto), hoofd verkoop Noord-Europa bij Vanguard. Een dergelijk beïnvloedingsproces wordt engagement genoemd. ‘We vertegenwoordigen een hoop geld. Daar zijn bedrijven gevoelig voor.’

Een ander verwijt dat indexbeleggers voor de voeten wordt geworpen, is dat ze zeepbellen helpen opblazen. Geld dat automatisch stroomt naar

de duurste bedrijven en grootste sectoren verstoort de prijsvorming, is de kritiek. Mathias Neidert, hoofd onderzoek publieke markten bij bfinance, is hiervan overtuigd. ‘Indexgeld koopt zonder na te denken. Dat moet invloed hebben op de koersen en leiden tot onjuiste prijzen.’

Volgens Van Zwol klinkt dit bezwaar al sinds de opkomst van indexbeleggen, maar het is nooit aangetoond dat het zo werkt. ‘Zelfs in de VS waar passief veel groter is dan in Europa hoor ik niet dat koersen niet kloppen. Bovendien zijn het niet alleen passieve beleggers die handelen tegen die koersen.’ Van Zwol noemt Apple als voorbeeld. ‘Dat aandeel is hoog gewaardeerd, maar het is de prijs die beleggers ervoor willen neertellen. Vijf jaar geleden vonden critici Apple ook al te duur. Je kunt proberen te timen wanneer een aandeel of sector overgewaardeerd is, maar als je het mis hebt, ga je nat.’

Het zal Neidert van bfinance niet verbazen als er aandelenfondsen komen die inspelen op de invloed van indexbeleggers op de prijsvorming. ‘Dat zien we al gebeuren bij obligaties’, zegt Neidert.

Snel in de verkoop

‘Etf’s zijn in handen van beleggers met een korte beleggingshorizon, omdat ze ieder moment van de dag te verhandelen zijn. Dat betekent dat etf’s bij onrust op bijvoorbeeld de high yield-markt snel in de verkoop gaan. Omdat lang niet alle onderliggende obligaties in zo’n index op dat moment ook verhandelbaar zijn, wijken de etf’s uit naar de meer liquide leningen. Om die reden kopen sommige actieve beleggers juist de minder liquide leningen. Die worden minder hard geraakt in turbulente tijden.’

Bij de minder liquide vastrentende markten hebben passieve beleggers het sowieso moeilijk. ‘Etf’s scoren bij high yield slechter dan de index’, stelt Neidert. ‘De transactiekosten om die indices te volgen zijn relatief hoog. Passieve beleggers hebben onvoldoende manieren om die kosten goed te maken.’ Het is volgens Neidert van belang te achterhalen waarom veel pensioenbeleggers kiezen voor passieve fondsen. ‘Vaak draait het enkel om de lage tarieven en niet zozeer om het geloof dat passief de beste methode is. Als lage kosten het doel zijn, zijn er alternatieve producten voorhanden.’

Neidert doelt op vastrentende mandaten die aansluiten bij de verplichtingen van een pensioenfonds of verzekeraar. ‘Dan wordt afgesproken welke yield of duration passend is. Dit zijn zogeheten buy & maintainmandaten. Het verschil met buy & hold bij aandelen is dat bij obligaties coupons moeten worden herbelegd en sommige obligaties afgelost moeten worden. Het is zaak bij het herbeleggen rekening te houden met de afgesproken doelstelling. Het bijhouden van zo’n mandaat is na de start relatief eenvoudig en dus goedkoop.’

Vanguard is de eerste om te erkennen dat sommige markten zich niet direct lenen voor een passieve aanpak. ‘Bij elke beleggingscategorie onderzoeken we of een indexfonds zinvol is op de lange termijn. Bij high yield zien we vanwege de hoge transactiekosten geen reden een indexfonds te lanceren’, zegt Van Zwol.

Ondanks die grenzen blijft de trend dat passieve fondsen opduiken op steeds meer markten. ‘Neem aandelen opkomende markten’, zegt Van Zwol. ‘Een paar jaar geleden zeiden beleggers dat je die markten alleen maar actief kon volgen. Dat blijkt niet het geval. Ook op opkomende markten doen passieve fondsen het beter dan veel actieve fondsen.’

Hoe groter de instroom bij indexfondsen en etf’s, hoe luider de kritiek op deze passieve aanpak. Zo rijst de vraag in hoeverre duurzaam beleggen te combineren valt met een passieve beleggingsstijl. Een ander heikel punt is dat indexbeleggers gedwongen zijn hypes te volgen en een derde

vraagstuk is waar beleggers de grens moeten trekken tussen actief en passief. 

Pensioenfondsen en fondshuizen denken al lang niet meer zwart-wit over actief en passief. Veel pensioenfondsen hanteren het adagium ‘passief tenzij’. Ze verkiezen indexbeleggen boven actief beleggen, maar weten dat dat niet altijd mogelijk is. Ook veel fondshuizen wedden op twee paarden. Ze hebben zowel passieve als actieve fondsen op het schap. Zo lanceerde Fidelity, die te boek staat als actieve belegger, onlangs zes indexfondsen in Europa.

‘Een groot nadeel van passief beleggen is dat het op gespannen voet kan staan met duurzaam beleggen’, zegt Frans Verhaar, directeur Benelux bij bfinance, dat institutionele beleggers adviseert bij de managersselectie. ‘Een belegger die esg-criteria hanteert, wil meestal bedrijven kunnen uitsluiten. Een zuiver passieve belegger wil zijn tracking error zo laag mogelijk houden en belegt daardoor in de hele markt en zal niet uit een specifieke onderneming stappen.’ 

Maar duurzaam beleggen en een index nabootsen kunnen wel degelijk hand in hand gaan, is de overtuiging van veel pensioenfondsen en fondshuizen. Een recent voorbeeld is een semiactief Europees aandelenfonds dat BlackRock begin dit jaar introduceerde. Dit fonds sluit bedrijven uit die niet voldoen aan de tien ‘Global Compact Principles’ van de Verenigde Naties. Een verzoek van een relatief klein pensioenfonds leidde tot de ontwikkeling van dit fonds. Ondernemingspensioenfonds SCA, dat circa € 450 mln beheert, wilde duurzamer beleggen, maar de passieve aanpak met lage kosten niet overboord gooien. Een ander voorbeeld van passief én duurzaam is het ASR ESG IndexPlus Institutioneel Euro Bedrijfsobligatiefonds dat in minder dan een jaar € 500 miljoen heeft opgehaald. 

Engagement

Fondshuizen met veel indexfondsen of etf’s stellen dat duurzaamheid en passief beleggen elkaar niet bijten. ‘Hoewel we niet kunnen uitstappen, kunnen we als actieve beleggers wel verbeteringen bij bedrijven bewerkstelligen’, zegt Wim van Zwol (foto), hoofd verkoop Noord-Europa bij Vanguard. Een dergelijk beïnvloedingsproces wordt engagement genoemd. ‘We vertegenwoordigen een hoop geld. Daar zijn bedrijven gevoelig voor.’

Een ander verwijt dat indexbeleggers voor de voeten wordt geworpen, is dat ze zeepbellen helpen opblazen. Geld dat automatisch stroomt naar

de duurste bedrijven en grootste sectoren verstoort de prijsvorming, is de kritiek. Mathias Neidert, hoofd onderzoek publieke markten bij bfinance, is hiervan overtuigd. ‘Indexgeld koopt zonder na te denken. Dat moet invloed hebben op de koersen en leiden tot onjuiste prijzen.’

Volgens Van Zwol klinkt dit bezwaar al sinds de opkomst van indexbeleggen, maar het is nooit aangetoond dat het zo werkt. ‘Zelfs in de VS waar passief veel groter is dan in Europa hoor ik niet dat koersen niet kloppen. Bovendien zijn het niet alleen passieve beleggers die handelen tegen die koersen.’ Van Zwol noemt Apple als voorbeeld. ‘Dat aandeel is hoog gewaardeerd, maar het is de prijs die beleggers ervoor willen neertellen. Vijf jaar geleden vonden critici Apple ook al te duur. Je kunt proberen te timen wanneer een aandeel of sector overgewaardeerd is, maar als je het mis hebt, ga je nat.’

Het zal Neidert van bfinance niet verbazen als er aandelenfondsen komen die inspelen op de invloed van indexbeleggers op de prijsvorming. ‘Dat zien we al gebeuren bij obligaties’, zegt Neidert.

Snel in de verkoop

‘Etf’s zijn in handen van beleggers met een korte beleggingshorizon, omdat ze ieder moment van de dag te verhandelen zijn. Dat betekent dat etf’s bij onrust op bijvoorbeeld de high yield-markt snel in de verkoop gaan. Omdat lang niet alle onderliggende obligaties in zo’n index op dat moment ook verhandelbaar zijn, wijken de etf’s uit naar de meer liquide leningen. Om die reden kopen sommige actieve beleggers juist de minder liquide leningen. Die worden minder hard geraakt in turbulente tijden.’

Bij de minder liquide vastrentende markten hebben passieve beleggers het sowieso moeilijk. ‘Etf’s scoren bij high yield slechter dan de index’, stelt Neidert. ‘De transactiekosten om die indices te volgen zijn relatief hoog. Passieve beleggers hebben onvoldoende manieren om die kosten goed te maken.’ Het is volgens Neidert van belang te achterhalen waarom veel pensioenbeleggers kiezen voor passieve fondsen. ‘Vaak draait het enkel om de lage tarieven en niet zozeer om het geloof dat passief de beste methode is. Als lage kosten het doel zijn, zijn er alternatieve producten voorhanden.’

Neidert doelt op vastrentende mandaten die aansluiten bij de verplichtingen van een pensioenfonds of verzekeraar. ‘Dan wordt afgesproken welke yield of duration passend is. Dit zijn zogeheten buy & maintainmandaten. Het verschil met buy & hold bij aandelen is dat bij obligaties coupons moeten worden herbelegd en sommige obligaties afgelost moeten worden. Het is zaak bij het herbeleggen rekening te houden met de afgesproken doelstelling. Het bijhouden van zo’n mandaat is na de start relatief eenvoudig en dus goedkoop.’

Vanguard is de eerste om te erkennen dat sommige markten zich niet direct lenen voor een passieve aanpak. ‘Bij elke beleggingscategorie onderzoeken we of een indexfonds zinvol is op de lange termijn. Bij high yield zien we vanwege de hoge transactiekosten geen reden een indexfonds te lanceren’, zegt Van Zwol.

Ondanks die grenzen blijft de trend dat passieve fondsen opduiken op steeds meer markten. ‘Neem aandelen opkomende markten’, zegt Van Zwol. ‘Een paar jaar geleden zeiden beleggers dat je die markten alleen maar actief kon volgen. Dat blijkt niet het geval. Ook op opkomende markten doen passieve fondsen het beter dan veel actieve fondsen.’

Hoe groter de instroom bij indexfondsen en etf’s, hoe luider de kritiek op deze passieve aanpak. Zo rijst de vraag in hoeverre duurzaam beleggen te combineren valt met een passieve beleggingsstijl. Een ander heikel punt is dat indexbeleggers gedwongen zijn hypes te volgen en een derde

vraagstuk is waar beleggers de grens moeten trekken tussen actief en passief. 

Pensioenfondsen en fondshuizen denken al lang niet meer zwart-wit over actief en passief. Veel pensioenfondsen hanteren het adagium ‘passief tenzij’. Ze verkiezen indexbeleggen boven actief beleggen, maar weten dat dat niet altijd mogelijk is. Ook veel fondshuizen wedden op twee paarden. Ze hebben zowel passieve als actieve fondsen op het schap. Zo lanceerde Fidelity, die te boek staat als actieve belegger, onlangs zes indexfondsen in Europa.

‘Een groot nadeel van passief beleggen is dat het op gespannen voet kan staan met duurzaam beleggen’, zegt Frans Verhaar, directeur Benelux bij bfinance, dat institutionele beleggers adviseert bij de managersselectie. ‘Een belegger die esg-criteria hanteert, wil meestal bedrijven kunnen uitsluiten. Een zuiver passieve belegger wil zijn tracking error zo laag mogelijk houden en belegt daardoor in de hele markt en zal niet uit een specifieke onderneming stappen.’ 

Maar duurzaam beleggen en een index nabootsen kunnen wel degelijk hand in hand gaan, is de overtuiging van veel pensioenfondsen en fondshuizen. Een recent voorbeeld is een semiactief Europees aandelenfonds dat BlackRock begin dit jaar introduceerde. Dit fonds sluit bedrijven uit die niet voldoen aan de tien ‘Global Compact Principles’ van de Verenigde Naties. Een verzoek van een relatief klein pensioenfonds leidde tot de ontwikkeling van dit fonds. Ondernemingspensioenfonds SCA, dat circa € 450 mln beheert, wilde duurzamer beleggen, maar de passieve aanpak met lage kosten niet overboord gooien. Een ander voorbeeld van passief én duurzaam is het ASR ESG IndexPlus Institutioneel Euro Bedrijfsobligatiefonds dat in minder dan een jaar € 500 miljoen heeft opgehaald. 

Engagement

Fondshuizen met veel indexfondsen of etf’s stellen dat duurzaamheid en passief beleggen elkaar niet bijten. ‘Hoewel we niet kunnen uitstappen,

kunnen we als actieve beleggers wel verbeteringen bij bedrijven bewerkstelligen’, zegt Wim van Zwol (foto), hoofd verkoop Noord-Europa bij Vanguard. Een dergelijk beïnvloedingsproces wordt engagement genoemd. ‘We vertegenwoordigen een hoop geld. Daar zijn bedrijven gevoelig voor.’

Een ander verwijt dat indexbeleggers voor de voeten wordt geworpen, is dat ze zeepbellen helpen opblazen. Geld dat automatisch stroomt naar

de duurste bedrijven en grootste sectoren verstoort de prijsvorming, is de kritiek. Mathias Neidert, hoofd onderzoek publieke markten bij bfinance, is hiervan overtuigd. ‘Indexgeld koopt zonder na te denken. Dat moet invloed hebben op de koersen en leiden tot onjuiste prijzen.’

Volgens Van Zwol klinkt dit bezwaar al sinds de opkomst van indexbeleggen, maar het is nooit aangetoond dat het zo werkt. ‘Zelfs in de VS waar passief veel groter is dan in Europa hoor ik niet dat koersen niet kloppen. Bovendien zijn het niet alleen passieve beleggers die handelen tegen die koersen.’ Van Zwol noemt Apple als voorbeeld. ‘Dat aandeel is hoog gewaardeerd, maar het is de prijs die beleggers ervoor willen neertellen. Vijf jaar geleden vonden critici Apple ook al te duur. Je kunt proberen te timen wanneer een aandeel of sector overgewaardeerd is, maar als je het mis hebt, ga je nat.’

Het zal Neidert van bfinance niet verbazen als er aandelenfondsen komen die inspelen op de invloed van indexbeleggers op de prijsvorming. ‘Dat zien we al gebeuren bij obligaties’, zegt Neidert.

Snel in de verkoop

‘Etf’s zijn in handen van beleggers met een korte beleggingshorizon, omdat ze ieder moment van de dag te verhandelen zijn. Dat betekent dat etf’s bij onrust op bijvoorbeeld de high yield-markt snel in de verkoop gaan. Omdat lang niet alle onderliggende obligaties in zo’n index op dat moment ook verhandelbaar zijn, wijken de etf’s uit naar de meer liquide leningen. Om die reden kopen sommige actieve beleggers juist de minder liquide leningen. Die worden minder hard geraakt in turbulente tijden.’

Bij de minder liquide vastrentende markten hebben passieve beleggers het sowieso moeilijk. ‘Etf’s scoren bij high yield slechter dan de index’, stelt Neidert. ‘De transactiekosten om die indices te volgen zijn relatief hoog. Passieve beleggers hebben onvoldoende manieren om die kosten goed te maken.’ Het is volgens Neidert van belang te achterhalen waarom veel pensioenbeleggers kiezen voor passieve fondsen. ‘Vaak draait het enkel om de lage tarieven en niet zozeer om het geloof dat passief de beste methode is. Als lage kosten het doel zijn, zijn er alternatieve producten voorhanden.’

Neidert doelt op vastrentende mandaten die aansluiten bij de verplichtingen van een pensioenfonds of verzekeraar. ‘Dan wordt afgesproken welke yield of duration passend is. Dit zijn zogeheten buy & maintainmandaten. Het verschil met buy & hold bij aandelen is dat bij obligaties coupons moeten worden herbelegd en sommige obligaties afgelost moeten worden. Het is zaak bij het herbeleggen rekening te houden met de afgesproken doelstelling. Het bijhouden van zo’n mandaat is na de start relatief eenvoudig en dus goedkoop.’

Vanguard is de eerste om te erkennen dat sommige markten zich niet direct lenen voor een passieve aanpak. ‘Bij elke beleggingscategorie onderzoeken we of een indexfonds zinvol is op de lange termijn. Bij high yield zien we vanwege de hoge transactiekosten geen reden een indexfonds te lanceren’, zegt Van Zwol.

Ondanks die grenzen blijft de trend dat passieve fondsen opduiken op steeds meer markten. ‘Neem aandelen opkomende markten’, zegt Van Zwol. ‘Een paar jaar geleden zeiden beleggers dat je die markten alleen maar actief kon volgen. Dat blijkt niet het geval. Ook op opkomende markten doen passieve fondsen het beter dan veel actieve fondsen.’

Hoe groter de instroom bij indexfondsen en etf’s, hoe luider de kritiek op deze passieve aanpak. Zo rijst de vraag in hoeverre duurzaam beleggen te combineren valt met een passieve beleggingsstijl. Een ander heikel punt is dat indexbeleggers gedwongen zijn hypes te volgen en een derde

vraagstuk is waar beleggers de grens moeten trekken tussen actief en passief. 

Pensioenfondsen en fondshuizen denken al lang niet meer zwart-wit over actief en passief. Veel pensioenfondsen hanteren het adagium ‘passief tenzij’. Ze verkiezen indexbeleggen boven actief beleggen, maar weten dat dat niet altijd mogelijk is. Ook veel fondshuizen wedden op twee paarden. Ze hebben zowel passieve als actieve fondsen op het schap. Zo lanceerde Fidelity, die te boek staat als actieve belegger, onlangs zes indexfondsen in Europa.

‘Een groot nadeel van passief beleggen is dat het op gespannen voet kan staan met duurzaam beleggen’, zegt Frans Verhaar, directeur Benelux bij bfinance, dat institutionele beleggers adviseert bij de managersselectie. ‘Een belegger die esg-criteria hanteert, wil meestal bedrijven kunnen uitsluiten. Een zuiver passieve belegger wil zijn tracking error zo laag mogelijk houden en belegt daardoor in de hele markt en zal niet uit een specifieke onderneming stappen.’ 

Maar duurzaam beleggen en een index nabootsen kunnen wel degelijk hand in hand gaan, is de overtuiging van veel pensioenfondsen en fondshuizen. Een recent voorbeeld is een semiactief Europees aandelenfonds dat BlackRock begin dit jaar introduceerde. Dit fonds sluit bedrijven uit die niet voldoen aan de tien ‘Global Compact Principles’ van de Verenigde Naties. Een verzoek van een relatief klein pensioenfonds leidde tot de ontwikkeling van dit fonds. Ondernemingspensioenfonds SCA, dat circa € 450 mln beheert, wilde duurzamer beleggen, maar de passieve aanpak met lage kosten niet overboord gooien. Een ander voorbeeld van passief én duurzaam is het ASR ESG IndexPlus Institutioneel Euro Bedrijfsobligatiefonds dat in minder dan een jaar € 500 miljoen heeft opgehaald. 

Engagement

Fondshuizen met veel indexfondsen of etf’s stellen dat duurzaamheid en passief beleggen elkaar niet bijten. ‘Hoewel we niet kunnen uitstappen,

kunnen we als actieve beleggers wel verbeteringen bij bedrijven bewerkstelligen’, zegt Wim van Zwol (foto), hoofd verkoop Noord-Europa bij Vanguard. Een dergelijk beïnvloedingsproces wordt engagement genoemd. ‘We vertegenwoordigen een hoop geld. Daar zijn bedrijven gevoelig voor.’

Een ander verwijt dat indexbeleggers voor de voeten wordt geworpen, is dat ze zeepbellen helpen opblazen. Geld dat automatisch stroomt naar

de duurste bedrijven en grootste sectoren verstoort de prijsvorming, is de kritiek. Mathias Neidert, hoofd onderzoek publieke markten bij bfinance, is hiervan overtuigd. ‘Indexgeld koopt zonder na te denken. Dat moet invloed hebben op de koersen en leiden tot onjuiste prijzen.’

Volgens Van Zwol klinkt dit bezwaar al sinds de opkomst van indexbeleggen, maar het is nooit aangetoond dat het zo werkt. ‘Zelfs in de VS waar passief veel groter is dan in Europa hoor ik niet dat koersen niet kloppen. Bovendien zijn het niet alleen passieve beleggers die handelen tegen die koersen.’ Van Zwol noemt Apple als voorbeeld. ‘Dat aandeel is hoog gewaardeerd, maar het is de prijs die beleggers ervoor willen neertellen. Vijf jaar geleden vonden critici Apple ook al te duur. Je kunt proberen te timen wanneer een aandeel of sector overgewaardeerd is, maar als je het mis hebt, ga je nat.’

Het zal Neidert van bfinance niet verbazen als er aandelenfondsen komen die inspelen op de invloed van indexbeleggers op de prijsvorming. ‘Dat zien we al gebeuren bij obligaties’, zegt Neidert.

Snel in de verkoop

‘Etf’s zijn in handen van beleggers met een korte beleggingshorizon, omdat ze ieder moment van de dag te verhandelen zijn. Dat betekent dat etf’s bij onrust op bijvoorbeeld de high yield-markt snel in de verkoop gaan. Omdat lang niet alle onderliggende obligaties in zo’n index op dat moment ook verhandelbaar zijn, wijken de etf’s uit naar de meer liquide leningen. Om die reden kopen sommige actieve beleggers juist de minder liquide leningen. Die worden minder hard geraakt in turbulente tijden.’

Bij de minder liquide vastrentende markten hebben passieve beleggers het sowieso moeilijk. ‘Etf’s scoren bij high yield slechter dan de index’, stelt Neidert. ‘De transactiekosten om die indices te volgen zijn relatief hoog. Passieve beleggers hebben onvoldoende manieren om die kosten goed te maken.’ Het is volgens Neidert van belang te achterhalen waarom veel pensioenbeleggers kiezen voor passieve fondsen. ‘Vaak draait het enkel om de lage tarieven en niet zozeer om het geloof dat passief de beste methode is. Als lage kosten het doel zijn, zijn er alternatieve producten voorhanden.’

Neidert doelt op vastrentende mandaten die aansluiten bij de verplichtingen van een pensioenfonds of verzekeraar. ‘Dan wordt afgesproken welke yield of duration passend is. Dit zijn zogeheten buy & maintainmandaten. Het verschil met buy & hold bij aandelen is dat bij obligaties coupons moeten worden herbelegd en sommige obligaties afgelost moeten worden. Het is zaak bij het herbeleggen rekening te houden met de afgesproken doelstelling. Het bijhouden van zo’n mandaat is na de start relatief eenvoudig en dus goedkoop.’

Vanguard is de eerste om te erkennen dat sommige markten zich niet direct lenen voor een passieve aanpak. ‘Bij elke beleggingscategorie onderzoeken we of een indexfonds zinvol is op de lange termijn. Bij high yield zien we vanwege de hoge transactiekosten geen reden een indexfonds te lanceren’, zegt Van Zwol.

Ondanks die grenzen blijft de trend dat passieve fondsen opduiken op steeds meer markten. ‘Neem aandelen opkomende markten’, zegt Van Zwol. ‘Een paar jaar geleden zeiden beleggers dat je die markten alleen maar actief kon volgen. Dat blijkt niet het geval. Ook op opkomende markten doen passieve fondsen het beter dan veel actieve fondsen.’

Hoe groter de instroom bij indexfondsen en etf’s, hoe luider de kritiek op deze passieve aanpak. Zo rijst de vraag in hoeverre duurzaam beleggen te combineren valt met een passieve beleggingsstijl. Een ander heikel punt is dat indexbeleggers gedwongen zijn hypes te volgen en een derde

vraagstuk is waar beleggers de grens moeten trekken tussen actief en passief. 

Pensioenfondsen en fondshuizen denken al lang niet meer zwart-wit over actief en passief. Veel pensioenfondsen hanteren het adagium ‘passief tenzij’. Ze verkiezen indexbeleggen boven actief beleggen, maar weten dat dat niet altijd mogelijk is. Ook veel fondshuizen wedden op twee paarden. Ze hebben zowel passieve als actieve fondsen op het schap. Zo lanceerde Fidelity, die te boek staat als actieve belegger, onlangs zes indexfondsen in Europa.

‘Een groot nadeel van passief beleggen is dat het op gespannen voet kan staan met duurzaam beleggen’, zegt Frans Verhaar, directeur Benelux bij bfinance, dat institutionele beleggers adviseert bij de managersselectie. ‘Een belegger die esg-criteria hanteert, wil meestal bedrijven kunnen uitsluiten. Een zuiver passieve belegger wil zijn tracking error zo laag mogelijk houden en belegt daardoor in de hele markt en zal niet uit een specifieke onderneming stappen.’ 

Maar duurzaam beleggen en een index nabootsen kunnen wel degelijk hand in hand gaan, is de overtuiging van veel pensioenfondsen en fondshuizen. Een recent voorbeeld is een semiactief Europees aandelenfonds dat BlackRock begin dit jaar introduceerde. Dit fonds sluit bedrijven uit die niet voldoen aan de tien ‘Global Compact Principles’ van de Verenigde Naties. Een verzoek van een relatief klein pensioenfonds leidde tot de ontwikkeling van dit fonds. Ondernemingspensioenfonds SCA, dat circa € 450 mln beheert, wilde duurzamer beleggen, maar de passieve aanpak met lage kosten niet overboord gooien. Een ander voorbeeld van passief én duurzaam is het ASR ESG IndexPlus Institutioneel Euro Bedrijfsobligatiefonds dat in minder dan een jaar € 500 miljoen heeft opgehaald. 

Engagement

Fondshuizen met veel indexfondsen of etf’s stellen dat duurzaamheid en passief beleggen elkaar niet bijten. ‘Hoewel we niet kunnen uitstappen,

kunnen we als actieve beleggers wel verbeteringen bij bedrijven bewerkstelligen’, zegt Wim van Zwol (foto), hoofd verkoop Noord-Europa bij Vanguard. Een dergelijk beïnvloedingsproces wordt engagement genoemd. ‘We vertegenwoordigen een hoop geld. Daar zijn bedrijven gevoelig voor.’

Een ander verwijt dat indexbeleggers voor de voeten wordt geworpen, is dat ze zeepbellen helpen opblazen. Geld dat automatisch stroomt naar

de duurste bedrijven en grootste sectoren verstoort de prijsvorming, is de kritiek. Mathias Neidert, hoofd onderzoek publieke markten bij bfinance, is hiervan overtuigd. ‘Indexgeld koopt zonder na te denken. Dat moet invloed hebben op de koersen en leiden tot onjuiste prijzen.’

Volgens Van Zwol klinkt dit bezwaar al sinds de opkomst van indexbeleggen, maar het is nooit aangetoond dat het zo werkt. ‘Zelfs in de VS waar passief veel groter is dan in Europa hoor ik niet dat koersen niet kloppen. Bovendien zijn het niet alleen passieve beleggers die handelen tegen die koersen.’ Van Zwol noemt Apple als voorbeeld. ‘Dat aandeel is hoog gewaardeerd, maar het is de prijs die beleggers ervoor willen neertellen. Vijf jaar geleden vonden critici Apple ook al te duur. Je kunt proberen te timen wanneer een aandeel of sector overgewaardeerd is, maar als je het mis hebt, ga je nat.’

Het zal Neidert van bfinance niet verbazen als er aandelenfondsen komen die inspelen op de invloed van indexbeleggers op de prijsvorming. ‘Dat zien we al gebeuren bij obligaties’, zegt Neidert.

Snel in de verkoop

‘Etf’s zijn in handen van beleggers met een korte beleggingshorizon, omdat ze ieder moment van de dag te verhandelen zijn. Dat betekent dat etf’s bij onrust op bijvoorbeeld de high yield-markt snel in de verkoop gaan. Omdat lang niet alle onderliggende obligaties in zo’n index op dat moment ook verhandelbaar zijn, wijken de etf’s uit naar de meer liquide leningen. Om die reden kopen sommige actieve beleggers juist de minder liquide leningen. Die worden minder hard geraakt in turbulente tijden.’

Bij de minder liquide vastrentende markten hebben passieve beleggers het sowieso moeilijk. ‘Etf’s scoren bij high yield slechter dan de index’, stelt Neidert. ‘De transactiekosten om die indices te volgen zijn relatief hoog. Passieve beleggers hebben onvoldoende manieren om die kosten goed te maken.’ Het is volgens Neidert van belang te achterhalen waarom veel pensioenbeleggers kiezen voor passieve fondsen. ‘Vaak draait het enkel om de lage tarieven en niet zozeer om het geloof dat passief de beste methode is. Als lage kosten het doel zijn, zijn er alternatieve producten voorhanden.’

Neidert doelt op vastrentende mandaten die aansluiten bij de verplichtingen van een pensioenfonds of verzekeraar. ‘Dan wordt afgesproken welke yield of duration passend is. Dit zijn zogeheten buy & maintainmandaten. Het verschil met buy & hold bij aandelen is dat bij obligaties coupons moeten worden herbelegd en sommige obligaties afgelost moeten worden. Het is zaak bij het herbeleggen rekening te houden met de afgesproken doelstelling. Het bijhouden van zo’n mandaat is na de start relatief eenvoudig en dus goedkoop.’

Vanguard is de eerste om te erkennen dat sommige markten zich niet direct lenen voor een passieve aanpak. ‘Bij elke beleggingscategorie onderzoeken we of een indexfonds zinvol is op de lange termijn. Bij high yield zien we vanwege de hoge transactiekosten geen reden een indexfonds te lanceren’, zegt Van Zwol.

Ondanks die grenzen blijft de trend dat passieve fondsen opduiken op steeds meer markten. ‘Neem aandelen opkomende markten’, zegt Van Zwol. ‘Een paar jaar geleden zeiden beleggers dat je die markten alleen maar actief kon volgen. Dat blijkt niet het geval. Ook op opkomende markten doen passieve fondsen het beter dan veel actieve fondsen.’

Hoe groter de instroom bij indexfondsen en etf’s, hoe luider de kritiek op deze passieve aanpak. Zo rijst de vraag in hoeverre duurzaam beleggen te combineren valt met een passieve beleggingsstijl. Een ander heikel punt is dat indexbeleggers gedwongen zijn hypes te volgen en een derde

vraagstuk is waar beleggers de grens moeten trekken tussen actief en passief. 

Pensioenfondsen en fondshuizen denken al lang niet meer zwart-wit over actief en passief. Veel pensioenfondsen hanteren het adagium ‘passief tenzij’. Ze verkiezen indexbeleggen boven actief beleggen, maar weten dat dat niet altijd mogelijk is. Ook veel fondshuizen wedden op twee paarden. Ze hebben zowel passieve als actieve fondsen op het schap. Zo lanceerde Fidelity, die te boek staat als actieve belegger, onlangs zes indexfondsen in Europa.

‘Een groot nadeel van passief beleggen is dat het op gespannen voet kan staan met duurzaam beleggen’, zegt Frans Verhaar, directeur Benelux bij bfinance, dat institutionele beleggers adviseert bij de managersselectie. ‘Een belegger die esg-criteria hanteert, wil meestal bedrijven kunnen uitsluiten. Een zuiver passieve belegger wil zijn tracking error zo laag mogelijk houden en belegt daardoor in de hele markt en zal niet uit een specifieke onderneming stappen.’ 

Maar duurzaam beleggen en een index nabootsen kunnen wel degelijk hand in hand gaan, is de overtuiging van veel pensioenfondsen en fondshuizen. Een recent voorbeeld is een semiactief Europees aandelenfonds dat BlackRock begin dit jaar introduceerde. Dit fonds sluit bedrijven uit die niet voldoen aan de tien ‘Global Compact Principles’ van de Verenigde Naties. Een verzoek van een relatief klein pensioenfonds leidde tot de ontwikkeling van dit fonds. Ondernemingspensioenfonds SCA, dat circa € 450 mln beheert, wilde duurzamer beleggen, maar de passieve aanpak met lage kosten niet overboord gooien. Een ander voorbeeld van passief én duurzaam is het ASR ESG IndexPlus Institutioneel Euro Bedrijfsobligatiefonds dat in minder dan een jaar € 500 miljoen heeft opgehaald. 

Engagement

Fondshuizen met veel indexfondsen of etf’s stellen dat duurzaamheid en passief beleggen elkaar niet bijten. ‘Hoewel we niet kunnen uitstappen,

kunnen we als actieve beleggers wel verbeteringen bij bedrijven bewerkstelligen’, zegt Wim van Zwol (foto), hoofd verkoop Noord-Europa bij Vanguard. Een dergelijk beïnvloedingsproces wordt engagement genoemd. ‘We vertegenwoordigen een hoop geld. Daar zijn bedrijven gevoelig voor.’

Een ander verwijt dat indexbeleggers voor de voeten wordt geworpen, is dat ze zeepbellen helpen opblazen. Geld dat automatisch stroomt naar

de duurste bedrijven en grootste sectoren verstoort de prijsvorming, is de kritiek. Mathias Neidert, hoofd onderzoek publieke markten bij bfinance, is hiervan overtuigd. ‘Indexgeld koopt zonder na te denken. Dat moet invloed hebben op de koersen en leiden tot onjuiste prijzen.’

Volgens Van Zwol klinkt dit bezwaar al sinds de opkomst van indexbeleggen, maar het is nooit aangetoond dat het zo werkt. ‘Zelfs in de VS waar passief veel groter is dan in Europa hoor ik niet dat koersen niet kloppen. Bovendien zijn het niet alleen passieve beleggers die handelen tegen die koersen.’ Van Zwol noemt Apple als voorbeeld. ‘Dat aandeel is hoog gewaardeerd, maar het is de prijs die beleggers ervoor willen neertellen. Vijf jaar geleden vonden critici Apple ook al te duur. Je kunt proberen te timen wanneer een aandeel of sector overgewaardeerd is, maar als je het mis hebt, ga je nat.’

Het zal Neidert van bfinance niet verbazen als er aandelenfondsen komen die inspelen op de invloed van indexbeleggers op de prijsvorming. ‘Dat zien we al gebeuren bij obligaties’, zegt Neidert.

Snel in de verkoop

‘Etf’s zijn in handen van beleggers met een korte beleggingshorizon, omdat ze ieder moment van de dag te verhandelen zijn. Dat betekent dat etf’s bij onrust op bijvoorbeeld de high yield-markt snel in de verkoop gaan. Omdat lang niet alle onderliggende obligaties in zo’n index op dat moment ook verhandelbaar zijn, wijken de etf’s uit naar de meer liquide leningen. Om die reden kopen sommige actieve beleggers juist de minder liquide leningen. Die worden minder hard geraakt in turbulente tijden.’

Bij de minder liquide vastrentende markten hebben passieve beleggers het sowieso moeilijk. ‘Etf’s scoren bij high yield slechter dan de index’, stelt Neidert. ‘De transactiekosten om die indices te volgen zijn relatief hoog. Passieve beleggers hebben onvoldoende manieren om die kosten goed te maken.’ Het is volgens Neidert van belang te achterhalen waarom veel pensioenbeleggers kiezen voor passieve fondsen. ‘Vaak draait het enkel om de lage tarieven en niet zozeer om het geloof dat passief de beste methode is. Als lage kosten het doel zijn, zijn er alternatieve producten voorhanden.’

Neidert doelt op vastrentende mandaten die aansluiten bij de verplichtingen van een pensioenfonds of verzekeraar. ‘Dan wordt afgesproken welke yield of duration passend is. Dit zijn zogeheten buy & maintainmandaten. Het verschil met buy & hold bij aandelen is dat bij obligaties coupons moeten worden herbelegd en sommige obligaties afgelost moeten worden. Het is zaak bij het herbeleggen rekening te houden met de afgesproken doelstelling. Het bijhouden van zo’n mandaat is na de start relatief eenvoudig en dus goedkoop.’

Vanguard is de eerste om te erkennen dat sommige markten zich niet direct lenen voor een passieve aanpak. ‘Bij elke beleggingscategorie onderzoeken we of een indexfonds zinvol is op de lange termijn. Bij high yield zien we vanwege de hoge transactiekosten geen reden een indexfonds te lanceren’, zegt Van Zwol.

Ondanks die grenzen blijft de trend dat passieve fondsen opduiken op steeds meer markten. ‘Neem aandelen opkomende markten’, zegt Van Zwol. ‘Een paar jaar geleden zeiden beleggers dat je die markten alleen maar actief kon volgen. Dat blijkt niet het geval. Ook op opkomende markten doen passieve fondsen het beter dan veel actieve fondsen.’

Hoe groter de instroom bij indexfondsen en etf’s, hoe luider de kritiek op deze passieve aanpak. Zo rijst de vraag in hoeverre duurzaam beleggen te combineren valt met een passieve beleggingsstijl. Een ander heikel punt is dat indexbeleggers gedwongen zijn hypes te volgen en een derde

vraagstuk is waar beleggers de grens moeten trekken tussen actief en passief. 

Pensioenfondsen en fondshuizen denken al lang niet meer zwart-wit over actief en passief. Veel pensioenfondsen hanteren het adagium ‘passief tenzij’. Ze verkiezen indexbeleggen boven actief beleggen, maar weten dat dat niet altijd mogelijk is. Ook veel fondshuizen wedden op twee paarden. Ze hebben zowel passieve als actieve fondsen op het schap. Zo lanceerde Fidelity, die te boek staat als actieve belegger, onlangs zes indexfondsen in Europa.

‘Een groot nadeel van passief beleggen is dat het op gespannen voet kan staan met duurzaam beleggen’, zegt Frans Verhaar, directeur Benelux bij bfinance, dat institutionele beleggers adviseert bij de managersselectie. ‘Een belegger die esg-criteria hanteert, wil meestal bedrijven kunnen uitsluiten. Een zuiver passieve belegger wil zijn tracking error zo laag mogelijk houden en belegt daardoor in de hele markt en zal niet uit een specifieke onderneming stappen.’ 

Maar duurzaam beleggen en een index nabootsen kunnen wel degelijk hand in hand gaan, is de overtuiging van veel pensioenfondsen en fondshuizen. Een recent voorbeeld is een semiactief Europees aandelenfonds dat BlackRock begin dit jaar introduceerde. Dit fonds sluit bedrijven uit die niet voldoen aan de tien ‘Global Compact Principles’ van de Verenigde Naties. Een verzoek van een relatief klein pensioenfonds leidde tot de ontwikkeling van dit fonds. Ondernemingspensioenfonds SCA, dat circa € 450 mln beheert, wilde duurzamer beleggen, maar de passieve aanpak met lage kosten niet overboord gooien. Een ander voorbeeld van passief én duurzaam is het ASR ESG IndexPlus Institutioneel Euro Bedrijfsobligatiefonds dat in minder dan een jaar € 500 miljoen heeft opgehaald. 

Engagement

Fondshuizen met veel indexfondsen of etf’s stellen dat duurzaamheid en passief beleggen elkaar niet bijten. ‘Hoewel we niet kunnen uitstappen,

kunnen we als actieve beleggers wel verbeteringen bij bedrijven bewerkstelligen’, zegt Wim van Zwol (foto), hoofd verkoop Noord-Europa bij Vanguard. Een dergelijk beïnvloedingsproces wordt engagement genoemd. ‘We vertegenwoordigen een hoop geld. Daar zijn bedrijven gevoelig voor.’

Een ander verwijt dat indexbeleggers voor de voeten wordt geworpen, is dat ze zeepbellen helpen opblazen. Geld dat automatisch stroomt naar

de duurste bedrijven en grootste sectoren verstoort de prijsvorming, is de kritiek. Mathias Neidert, hoofd onderzoek publieke markten bij bfinance, is hiervan overtuigd. ‘Indexgeld koopt zonder na te denken. Dat moet invloed hebben op de koersen en leiden tot onjuiste prijzen.’

Volgens Van Zwol klinkt dit bezwaar al sinds de opkomst van indexbeleggen, maar het is nooit aangetoond dat het zo werkt. ‘Zelfs in de VS waar passief veel groter is dan in Europa hoor ik niet dat koersen niet kloppen. Bovendien zijn het niet alleen passieve beleggers die handelen tegen die koersen.’ Van Zwol noemt Apple als voorbeeld. ‘Dat aandeel is hoog gewaardeerd, maar het is de prijs die beleggers ervoor willen neertellen. Vijf jaar geleden vonden critici Apple ook al te duur. Je kunt proberen te timen wanneer een aandeel of sector overgewaardeerd is, maar als je het mis hebt, ga je nat.’

Het zal Neidert van bfinance niet verbazen als er aandelenfondsen komen die inspelen op de invloed van indexbeleggers op de prijsvorming. ‘Dat zien we al gebeuren bij obligaties’, zegt Neidert.

Snel in de verkoop

‘Etf’s zijn in handen van beleggers met een korte beleggingshorizon, omdat ze ieder moment van de dag te verhandelen zijn. Dat betekent dat etf’s bij onrust op bijvoorbeeld de high yield-markt snel in de verkoop gaan. Omdat lang niet alle onderliggende obligaties in zo’n index op dat moment ook verhandelbaar zijn, wijken de etf’s uit naar de meer liquide leningen. Om die reden kopen sommige actieve beleggers juist de minder liquide leningen. Die worden minder hard geraakt in turbulente tijden.’

Bij de minder liquide vastrentende markten hebben passieve beleggers het sowieso moeilijk. ‘Etf’s scoren bij high yield slechter dan de index’, stelt Neidert. ‘De transactiekosten om die indices te volgen zijn relatief hoog. Passieve beleggers hebben onvoldoende manieren om die kosten goed te maken.’ Het is volgens Neidert van belang te achterhalen waarom veel pensioenbeleggers kiezen voor passieve fondsen. ‘Vaak draait het enkel om de lage tarieven en niet zozeer om het geloof dat passief de beste methode is. Als lage kosten het doel zijn, zijn er alternatieve producten voorhanden.’

Neidert doelt op vastrentende mandaten die aansluiten bij de verplichtingen van een pensioenfonds of verzekeraar. ‘Dan wordt afgesproken welke yield of duration passend is. Dit zijn zogeheten buy & maintainmandaten. Het verschil met buy & hold bij aandelen is dat bij obligaties coupons moeten worden herbelegd en sommige obligaties afgelost moeten worden. Het is zaak bij het herbeleggen rekening te houden met de afgesproken doelstelling. Het bijhouden van zo’n mandaat is na de start relatief eenvoudig en dus goedkoop.’

Vanguard is de eerste om te erkennen dat sommige markten zich niet direct lenen voor een passieve aanpak. ‘Bij elke beleggingscategorie onderzoeken we of een indexfonds zinvol is op de lange termijn. Bij high yield zien we vanwege de hoge transactiekosten geen reden een indexfonds te lanceren’, zegt Van Zwol.

Ondanks die grenzen blijft de trend dat passieve fondsen opduiken op steeds meer markten. ‘Neem aandelen opkomende markten’, zegt Van Zwol. ‘Een paar jaar geleden zeiden beleggers dat je die markten alleen maar actief kon volgen. Dat blijkt niet het geval. Ook op opkomende markten doen passieve fondsen het beter dan veel actieve fondsen.’

Hoe groter de instroom bij indexfondsen en etf’s, hoe luider de kritiek op deze passieve aanpak. Zo rijst de vraag in hoeverre duurzaam beleggen te combineren valt met een passieve beleggingsstijl. Een ander heikel punt is dat indexbeleggers gedwongen zijn hypes te volgen en een derde

vraagstuk is waar beleggers de grens moeten trekken tussen actief en passief. 

Pensioenfondsen en fondshuizen denken al lang niet meer zwart-wit over actief en passief. Veel pensioenfondsen hanteren het adagium ‘passief tenzij’. Ze verkiezen indexbeleggen boven actief beleggen, maar weten dat dat niet altijd mogelijk is. Ook veel fondshuizen wedden op twee paarden. Ze hebben zowel passieve als actieve fondsen op het schap. Zo lanceerde Fidelity, die te boek staat als actieve belegger, onlangs zes indexfondsen in Europa.

‘Een groot nadeel van passief beleggen is dat het op gespannen voet kan staan met duurzaam beleggen’, zegt Frans Verhaar, directeur Benelux bij bfinance, dat institutionele beleggers adviseert bij de managersselectie. ‘Een belegger die esg-criteria hanteert, wil meestal bedrijven kunnen uitsluiten. Een zuiver passieve belegger wil zijn tracking error zo laag mogelijk houden en belegt daardoor in de hele markt en zal niet uit een specifieke onderneming stappen.’ 

Maar duurzaam beleggen en een index nabootsen kunnen wel degelijk hand in hand gaan, is de overtuiging van veel pensioenfondsen en fondshuizen. Een recent voorbeeld is een semiactief Europees aandelenfonds dat BlackRock begin dit jaar introduceerde. Dit fonds sluit bedrijven uit die niet voldoen aan de tien ‘Global Compact Principles’ van de Verenigde Naties. Een verzoek van een relatief klein pensioenfonds leidde tot de ontwikkeling van dit fonds. Ondernemingspensioenfonds SCA, dat circa € 450 mln beheert, wilde duurzamer beleggen, maar de passieve aanpak met lage kosten niet overboord gooien. Een ander voorbeeld van passief én duurzaam is het ASR ESG IndexPlus Institutioneel Euro Bedrijfsobligatiefonds dat in minder dan een jaar € 500 miljoen heeft opgehaald. 

Engagement

Fondshuizen met veel indexfondsen of etf’s stellen dat duurzaamheid en passief beleggen elkaar niet bijten. ‘Hoewel we niet kunnen uitstappen,

kunnen we als actieve beleggers wel verbeteringen bij bedrijven bewerkstelligen’, zegt Wim van Zwol (foto), hoofd verkoop Noord-Europa bij Vanguard. Een dergelijk beïnvloedingsproces wordt engagement genoemd. ‘We vertegenwoordigen een hoop geld. Daar zijn bedrijven gevoelig voor.’

Een ander verwijt dat indexbeleggers voor de voeten wordt geworpen, is dat ze zeepbellen helpen opblazen. Geld dat automatisch stroomt naar

de duurste bedrijven en grootste sectoren verstoort de prijsvorming, is de kritiek. Mathias Neidert, hoofd onderzoek publieke markten bij bfinance, is hiervan overtuigd. ‘Indexgeld koopt zonder na te denken. Dat moet invloed hebben op de koersen en leiden tot onjuiste prijzen.’

Volgens Van Zwol klinkt dit bezwaar al sinds de opkomst van indexbeleggen, maar het is nooit aangetoond dat het zo werkt. ‘Zelfs in de VS waar passief veel groter is dan in Europa hoor ik niet dat koersen niet kloppen. Bovendien zijn het niet alleen passieve beleggers die handelen tegen die koersen.’ Van Zwol noemt Apple als voorbeeld. ‘Dat aandeel is hoog gewaardeerd, maar het is de prijs die beleggers ervoor willen neertellen. Vijf jaar geleden vonden critici Apple ook al te duur. Je kunt proberen te timen wanneer een aandeel of sector overgewaardeerd is, maar als je het mis hebt, ga je nat.’

Het zal Neidert van bfinance niet verbazen als er aandelenfondsen komen die inspelen op de invloed van indexbeleggers op de prijsvorming. ‘Dat zien we al gebeuren bij obligaties’, zegt Neidert.

Snel in de verkoop

‘Etf’s zijn in handen van beleggers met een korte beleggingshorizon, omdat ze ieder moment van de dag te verhandelen zijn. Dat betekent dat etf’s bij onrust op bijvoorbeeld de high yield-markt snel in de verkoop gaan. Omdat lang niet alle onderliggende obligaties in zo’n index op dat moment ook verhandelbaar zijn, wijken de etf’s uit naar de meer liquide leningen. Om die reden kopen sommige actieve beleggers juist de minder liquide leningen. Die worden minder hard geraakt in turbulente tijden.’

Bij de minder liquide vastrentende markten hebben passieve beleggers het sowieso moeilijk. ‘Etf’s scoren bij high yield slechter dan de index’, stelt Neidert. ‘De transactiekosten om die indices te volgen zijn relatief hoog. Passieve beleggers hebben onvoldoende manieren om die kosten goed te maken.’ Het is volgens Neidert van belang te achterhalen waarom veel pensioenbeleggers kiezen voor passieve fondsen. ‘Vaak draait het enkel om de lage tarieven en niet zozeer om het geloof dat passief de beste methode is. Als lage kosten het doel zijn, zijn er alternatieve producten voorhanden.’

Neidert doelt op vastrentende mandaten die aansluiten bij de verplichtingen van een pensioenfonds of verzekeraar. ‘Dan wordt afgesproken welke yield of duration passend is. Dit zijn zogeheten buy & maintainmandaten. Het verschil met buy & hold bij aandelen is dat bij obligaties coupons moeten worden herbelegd en sommige obligaties afgelost moeten worden. Het is zaak bij het herbeleggen rekening te houden met de afgesproken doelstelling. Het bijhouden van zo’n mandaat is na de start relatief eenvoudig en dus goedkoop.’

Vanguard is de eerste om te erkennen dat sommige markten zich niet direct lenen voor een passieve aanpak. ‘Bij elke beleggingscategorie onderzoeken we of een indexfonds zinvol is op de lange termijn. Bij high yield zien we vanwege de hoge transactiekosten geen reden een indexfonds te lanceren’, zegt Van Zwol.

Ondanks die grenzen blijft de trend dat passieve fondsen opduiken op steeds meer markten. ‘Neem aandelen opkomende markten’, zegt Van Zwol. ‘Een paar jaar geleden zeiden beleggers dat je die markten alleen maar actief kon volgen. Dat blijkt niet het geval. Ook op opkomende markten doen passieve fondsen het beter dan veel actieve fondsen.’

Hoe groter de instroom bij indexfondsen en etf’s, hoe luider de kritiek op deze passieve aanpak. Zo rijst de vraag in hoeverre duurzaam beleggen te combineren valt met een passieve beleggingsstijl. Een ander heikel punt is dat indexbeleggers gedwongen zijn hypes te volgen en een derde

vraagstuk is waar beleggers de grens moeten trekken tussen actief en passief. 

Pensioenfondsen en fondshuizen denken al lang niet meer zwart-wit over actief en passief. Veel pensioenfondsen hanteren het adagium ‘passief tenzij’. Ze verkiezen indexbeleggen boven actief beleggen, maar weten dat dat niet altijd mogelijk is. Ook veel fondshuizen wedden op twee paarden. Ze hebben zowel passieve als actieve fondsen op het schap. Zo lanceerde Fidelity, die te boek staat als actieve belegger, onlangs zes indexfondsen in Europa.

‘Een groot nadeel van passief beleggen is dat het op gespannen voet kan staan met duurzaam beleggen’, zegt Frans Verhaar, directeur Benelux bij bfinance, dat institutionele beleggers adviseert bij de managersselectie. ‘Een belegger die esg-criteria hanteert, wil meestal bedrijven kunnen uitsluiten. Een zuiver passieve belegger wil zijn tracking error zo laag mogelijk houden en belegt daardoor in de hele markt en zal niet uit een specifieke onderneming stappen.’ 

Maar duurzaam beleggen en een index nabootsen kunnen wel degelijk hand in hand gaan, is de overtuiging van veel pensioenfondsen en fondshuizen. Een recent voorbeeld is een semiactief Europees aandelenfonds dat BlackRock begin dit jaar introduceerde. Dit fonds sluit bedrijven uit die niet voldoen aan de tien ‘Global Compact Principles’ van de Verenigde Naties. Een verzoek van een relatief klein pensioenfonds leidde tot de ontwikkeling van dit fonds. Ondernemingspensioenfonds SCA, dat circa € 450 mln beheert, wilde duurzamer beleggen, maar de passieve aanpak met lage kosten niet overboord gooien. Een ander voorbeeld van passief én duurzaam is het ASR ESG IndexPlus Institutioneel Euro Bedrijfsobligatiefonds dat in minder dan een jaar € 500 miljoen heeft opgehaald. 

Engagement

Fondshuizen met veel indexfondsen of etf’s stellen dat duurzaamheid en passief beleggen elkaar niet bijten. ‘Hoewel we niet kunnen uitstappen,

kunnen we als actieve beleggers wel verbeteringen bij bedrijven bewerkstelligen’, zegt Wim van Zwol (foto), hoofd verkoop Noord-Europa bij Vanguard. Een dergelijk beïnvloedingsproces wordt engagement genoemd. ‘We vertegenwoordigen een hoop geld. Daar zijn bedrijven gevoelig voor.’

Een ander verwijt dat indexbeleggers voor de voeten wordt geworpen, is dat ze zeepbellen helpen opblazen. Geld dat automatisch stroomt naar

de duurste bedrijven en grootste sectoren verstoort de prijsvorming, is de kritiek. Mathias Neidert, hoofd onderzoek publieke markten bij bfinance, is hiervan overtuigd. ‘Indexgeld koopt zonder na te denken. Dat moet invloed hebben op de koersen en leiden tot onjuiste prijzen.’

Volgens Van Zwol klinkt dit bezwaar al sinds de opkomst van indexbeleggen, maar het is nooit aangetoond dat het zo werkt. ‘Zelfs in de VS waar passief veel groter is dan in Europa hoor ik niet dat koersen niet kloppen. Bovendien zijn het niet alleen passieve beleggers die handelen tegen die koersen.’ Van Zwol noemt Apple als voorbeeld. ‘Dat aandeel is hoog gewaardeerd, maar het is de prijs die beleggers ervoor willen neertellen. Vijf jaar geleden vonden critici Apple ook al te duur. Je kunt proberen te timen wanneer een aandeel of sector overgewaardeerd is, maar als je het mis hebt, ga je nat.’

Het zal Neidert van bfinance niet verbazen als er aandelenfondsen komen die inspelen op de invloed van indexbeleggers op de prijsvorming. ‘Dat zien we al gebeuren bij obligaties’, zegt Neidert.

Snel in de verkoop

‘Etf’s zijn in handen van beleggers met een korte beleggingshorizon, omdat ze ieder moment van de dag te verhandelen zijn. Dat betekent dat etf’s bij onrust op bijvoorbeeld de high yield-markt snel in de verkoop gaan. Omdat lang niet alle onderliggende obligaties in zo’n index op dat moment ook verhandelbaar zijn, wijken de etf’s uit naar de meer liquide leningen. Om die reden kopen sommige actieve beleggers juist de minder liquide leningen. Die worden minder hard geraakt in turbulente tijden.’

Bij de minder liquide vastrentende markten hebben passieve beleggers het sowieso moeilijk. ‘Etf’s scoren bij high yield slechter dan de index’, stelt Neidert. ‘De transactiekosten om die indices te volgen zijn relatief hoog. Passieve beleggers hebben onvoldoende manieren om die kosten goed te maken.’ Het is volgens Neidert van belang te achterhalen waarom veel pensioenbeleggers kiezen voor passieve fondsen. ‘Vaak draait het enkel om de lage tarieven en niet zozeer om het geloof dat passief de beste methode is. Als lage kosten het doel zijn, zijn er alternatieve producten voorhanden.’

Neidert doelt op vastrentende mandaten die aansluiten bij de verplichtingen van een pensioenfonds of verzekeraar. ‘Dan wordt afgesproken welke yield of duration passend is. Dit zijn zogeheten buy & maintainmandaten. Het verschil met buy & hold bij aandelen is dat bij obligaties coupons moeten worden herbelegd en sommige obligaties afgelost moeten worden. Het is zaak bij het herbeleggen rekening te houden met de afgesproken doelstelling. Het bijhouden van zo’n mandaat is na de start relatief eenvoudig en dus goedkoop.’

Vanguard is de eerste om te erkennen dat sommige markten zich niet direct lenen voor een passieve aanpak. ‘Bij elke beleggingscategorie onderzoeken we of een indexfonds zinvol is op de lange termijn. Bij high yield zien we vanwege de hoge transactiekosten geen reden een indexfonds te lanceren’, zegt Van Zwol.

Ondanks die grenzen blijft de trend dat passieve fondsen opduiken op steeds meer markten. ‘Neem aandelen opkomende markten’, zegt Van Zwol. ‘Een paar jaar geleden zeiden beleggers dat je die markten alleen maar actief kon volgen. Dat blijkt niet het geval. Ook op opkomende markten doen passieve fondsen het beter dan veel actieve fondsen.’

Hoe groter de instroom bij indexfondsen en etf’s, hoe luider de kritiek op deze passieve aanpak. Zo rijst de vraag in hoeverre duurzaam beleggen te combineren valt met een passieve beleggingsstijl. Een ander heikel punt is dat indexbeleggers gedwongen zijn hypes te volgen en een derde

vraagstuk is waar beleggers de grens moeten trekken tussen actief en passief. 

Pensioenfondsen en fondshuizen denken al lang niet meer zwart-wit over actief en passief. Veel pensioenfondsen hanteren het adagium ‘passief tenzij’. Ze verkiezen indexbeleggen boven actief beleggen, maar weten dat dat niet altijd mogelijk is. Ook veel fondshuizen wedden op twee paarden. Ze hebben zowel passieve als actieve fondsen op het schap. Zo lanceerde Fidelity, die te boek staat als actieve belegger, onlangs zes indexfondsen in Europa.

‘Een groot nadeel van passief beleggen is dat het op gespannen voet kan staan met duurzaam beleggen’, zegt Frans Verhaar, directeur Benelux bij bfinance, dat institutionele beleggers adviseert bij de managersselectie. ‘Een belegger die esg-criteria hanteert, wil meestal bedrijven kunnen uitsluiten. Een zuiver passieve belegger wil zijn tracking error zo laag mogelijk houden en belegt daardoor in de hele markt en zal niet uit een specifieke onderneming stappen.’ 

Maar duurzaam beleggen en een index nabootsen kunnen wel degelijk hand in hand gaan, is de overtuiging van veel pensioenfondsen en fondshuizen. Een recent voorbeeld is een semiactief Europees aandelenfonds dat BlackRock begin dit jaar introduceerde. Dit fonds sluit bedrijven uit die niet voldoen aan de tien ‘Global Compact Principles’ van de Verenigde Naties. Een verzoek van een relatief klein pensioenfonds leidde tot de ontwikkeling van dit fonds. Ondernemingspensioenfonds SCA, dat circa € 450 mln beheert, wilde duurzamer beleggen, maar de passieve aanpak met lage kosten niet overboord gooien. Een ander voorbeeld van passief én duurzaam is het ASR ESG IndexPlus Institutioneel Euro Bedrijfsobligatiefonds dat in minder dan een jaar € 500 miljoen heeft opgehaald. 

Engagement

Fondshuizen met veel indexfondsen of etf’s stellen dat duurzaamheid en passief beleggen elkaar niet bijten. ‘Hoewel we niet kunnen uitstappen,

kunnen we als actieve beleggers wel verbeteringen bij bedrijven bewerkstelligen’, zegt Wim van Zwol (foto), hoofd verkoop Noord-Europa bij Vanguard. Een dergelijk beïnvloedingsproces wordt engagement genoemd. ‘We vertegenwoordigen een hoop geld. Daar zijn bedrijven gevoelig voor.’

Een ander verwijt dat indexbeleggers voor de voeten wordt geworpen, is dat ze zeepbellen helpen opblazen. Geld dat automatisch stroomt naar

de duurste bedrijven en grootste sectoren verstoort de prijsvorming, is de kritiek. Mathias Neidert, hoofd onderzoek publieke markten bij bfinance, is hiervan overtuigd. ‘Indexgeld koopt zonder na te denken. Dat moet invloed hebben op de koersen en leiden tot onjuiste prijzen.’

Volgens Van Zwol klinkt dit bezwaar al sinds de opkomst van indexbeleggen, maar het is nooit aangetoond dat het zo werkt. ‘Zelfs in de VS waar passief veel groter is dan in Europa hoor ik niet dat koersen niet kloppen. Bovendien zijn het niet alleen passieve beleggers die handelen tegen die koersen.’ Van Zwol noemt Apple als voorbeeld. ‘Dat aandeel is hoog gewaardeerd, maar het is de prijs die beleggers ervoor willen neertellen. Vijf jaar geleden vonden critici Apple ook al te duur. Je kunt proberen te timen wanneer een aandeel of sector overgewaardeerd is, maar als je het mis hebt, ga je nat.’

Het zal Neidert van bfinance niet verbazen als er aandelenfondsen komen die inspelen op de invloed van indexbeleggers op de prijsvorming. ‘Dat zien we al gebeuren bij obligaties’, zegt Neidert.

Snel in de verkoop

‘Etf’s zijn in handen van beleggers met een korte beleggingshorizon, omdat ze ieder moment van de dag te verhandelen zijn. Dat betekent dat etf’s bij onrust op bijvoorbeeld de high yield-markt snel in de verkoop gaan. Omdat lang niet alle onderliggende obligaties in zo’n index op dat moment ook verhandelbaar zijn, wijken de etf’s uit naar de meer liquide leningen. Om die reden kopen sommige actieve beleggers juist de minder liquide leningen. Die worden minder hard geraakt in turbulente tijden.’

Bij de minder liquide vastrentende markten hebben passieve beleggers het sowieso moeilijk. ‘Etf’s scoren bij high yield slechter dan de index’, stelt Neidert. ‘De transactiekosten om die indices te volgen zijn relatief hoog. Passieve beleggers hebben onvoldoende manieren om die kosten goed te maken.’ Het is volgens Neidert van belang te achterhalen waarom veel pensioenbeleggers kiezen voor passieve fondsen. ‘Vaak draait het enkel om de lage tarieven en niet zozeer om het geloof dat passief de beste methode is. Als lage kosten het doel zijn, zijn er alternatieve producten voorhanden.’

Neidert doelt op vastrentende mandaten die aansluiten bij de verplichtingen van een pensioenfonds of verzekeraar. ‘Dan wordt afgesproken welke yield of duration passend is. Dit zijn zogeheten buy & maintainmandaten. Het verschil met buy & hold bij aandelen is dat bij obligaties coupons moeten worden herbelegd en sommige obligaties afgelost moeten worden. Het is zaak bij het herbeleggen rekening te houden met de afgesproken doelstelling. Het bijhouden van zo’n mandaat is na de start relatief eenvoudig en dus goedkoop.’

Vanguard is de eerste om te erkennen dat sommige markten zich niet direct lenen voor een passieve aanpak. ‘Bij elke beleggingscategorie onderzoeken we of een indexfonds zinvol is op de lange termijn. Bij high yield zien we vanwege de hoge transactiekosten geen reden een indexfonds te lanceren’, zegt Van Zwol.

Ondanks die grenzen blijft de trend dat passieve fondsen opduiken op steeds meer markten. ‘Neem aandelen opkomende markten’, zegt Van Zwol. ‘Een paar jaar geleden zeiden beleggers dat je die markten alleen maar actief kon volgen. Dat blijkt niet het geval. Ook op opkomende markten doen passieve fondsen het beter dan veel actieve fondsen.’

Hoe groter de instroom bij indexfondsen en etf’s, hoe luider de kritiek op deze passieve aanpak. Zo rijst de vraag in hoeverre duurzaam beleggen te combineren valt met een passieve beleggingsstijl. Een ander heikel punt is dat indexbeleggers gedwongen zijn hypes te volgen en een derde

vraagstuk is waar beleggers de grens moeten trekken tussen actief en passief. 

Pensioenfondsen en fondshuizen denken al lang niet meer zwart-wit over actief en passief. Veel pensioenfondsen hanteren het adagium ‘passief tenzij’. Ze verkiezen indexbeleggen boven actief beleggen, maar weten dat dat niet altijd mogelijk is. Ook veel fondshuizen wedden op twee paarden. Ze hebben zowel passieve als actieve fondsen op het schap. Zo lanceerde Fidelity, die te boek staat als actieve belegger, onlangs zes indexfondsen in Europa.

‘Een groot nadeel van passief beleggen is dat het op gespannen voet kan staan met duurzaam beleggen’, zegt Frans Verhaar, directeur Benelux bij bfinance, dat institutionele beleggers adviseert bij de managersselectie. ‘Een belegger die esg-criteria hanteert, wil meestal bedrijven kunnen uitsluiten. Een zuiver passieve belegger wil zijn tracking error zo laag mogelijk houden en belegt daardoor in de hele markt en zal niet uit een specifieke onderneming stappen.’ 

Maar duurzaam beleggen en een index nabootsen kunnen wel degelijk hand in hand gaan, is de overtuiging van veel pensioenfondsen en fondshuizen. Een recent voorbeeld is een semiactief Europees aandelenfonds dat BlackRock begin dit jaar introduceerde. Dit fonds sluit bedrijven uit die niet voldoen aan de tien ‘Global Compact Principles’ van de Verenigde Naties. Een verzoek van een relatief klein pensioenfonds leidde tot de ontwikkeling van dit fonds. Ondernemingspensioenfonds SCA, dat circa € 450 mln beheert, wilde duurzamer beleggen, maar de passieve aanpak met lage kosten niet overboord gooien. Een ander voorbeeld van passief én duurzaam is het ASR ESG IndexPlus Institutioneel Euro Bedrijfsobligatiefonds dat in minder dan een jaar € 500 miljoen heeft opgehaald. 

Engagement

Fondshuizen met veel indexfondsen of etf’s stellen dat duurzaamheid en passief beleggen elkaar niet bijten. ‘Hoewel we niet kunnen uitstappen, kunnen we als actieve beleggers wel verbeteringen bij bedrijven bewerkstelligen’, zegt Wim van Zwol (foto), hoofd verkoop Noord-Europa bij Vanguard. Een dergelijk beïnvloedingsproces wordt engagement genoemd. ‘We vertegenwoordigen een hoop geld. Daar zijn bedrijven gevoelig voor.’

Een ander verwijt dat indexbeleggers voor de voeten wordt geworpen, is dat ze zeepbellen helpen opblazen. Geld dat automatisch stroomt naar

de duurste bedrijven en grootste sectoren verstoort de prijsvorming, is de kritiek. Mathias Neidert, hoofd onderzoek publieke markten bij bfinance, is hiervan overtuigd. ‘Indexgeld koopt zonder na te denken. Dat moet invloed hebben op de koersen en leiden tot onjuiste prijzen.’

Volgens Van Zwol klinkt dit bezwaar al sinds de opkomst van indexbeleggen, maar het is nooit aangetoond dat het zo werkt. ‘Zelfs in de VS waar passief veel groter is dan in Europa hoor ik niet dat koersen niet kloppen. Bovendien zijn het niet alleen passieve beleggers die handelen tegen die koersen.’ Van Zwol noemt Apple als voorbeeld. ‘Dat aandeel is hoog gewaardeerd, maar het is de prijs die beleggers ervoor willen neertellen. Vijf jaar geleden vonden critici Apple ook al te duur. Je kunt proberen te timen wanneer een aandeel of sector overgewaardeerd is, maar als je het mis hebt, ga je nat.’

Het zal Neidert van bfinance niet verbazen als er aandelenfondsen komen die inspelen op de invloed van indexbeleggers op de prijsvorming. ‘Dat zien we al gebeuren bij obligaties’, zegt Neidert.

Snel in de verkoop

‘Etf’s zijn in handen van beleggers met een korte beleggingshorizon, omdat ze ieder moment van de dag te verhandelen zijn. Dat betekent dat etf’s bij onrust op bijvoorbeeld de high yield-markt snel in de verkoop gaan. Omdat lang niet alle onderliggende obligaties in zo’n index op dat moment ook verhandelbaar zijn, wijken de etf’s uit naar de meer liquide leningen. Om die reden kopen sommige actieve beleggers juist de minder liquide leningen. Die worden minder hard geraakt in turbulente tijden.’

Bij de minder liquide vastrentende markten hebben passieve beleggers het sowieso moeilijk. ‘Etf’s scoren bij high yield slechter dan de index’, stelt Neidert. ‘De transactiekosten om die indices te volgen zijn relatief hoog. Passieve beleggers hebben onvoldoende manieren om die kosten goed te maken.’ Het is volgens Neidert van belang te achterhalen waarom veel pensioenbeleggers kiezen voor passieve fondsen. ‘Vaak draait het enkel om de lage tarieven en niet zozeer om het geloof dat passief de beste methode is. Als lage kosten het doel zijn, zijn er alternatieve producten voorhanden.’

Neidert doelt op vastrentende mandaten die aansluiten bij de verplichtingen van een pensioenfonds of verzekeraar. ‘Dan wordt afgesproken welke yield of duration passend is. Dit zijn zogeheten buy & maintainmandaten. Het verschil met buy & hold bij aandelen is dat bij obligaties coupons moeten worden herbelegd en sommige obligaties afgelost moeten worden. Het is zaak bij het herbeleggen rekening te houden met de afgesproken doelstelling. Het bijhouden van zo’n mandaat is na de start relatief eenvoudig en dus goedkoop.’

Vanguard is de eerste om te erkennen dat sommige markten zich niet direct lenen voor een passieve aanpak. ‘Bij elke beleggingscategorie onderzoeken we of een indexfonds zinvol is op de lange termijn. Bij high yield zien we vanwege de hoge transactiekosten geen reden een indexfonds te lanceren’, zegt Van Zwol.

Ondanks die grenzen blijft de trend dat passieve fondsen opduiken op steeds meer markten. ‘Neem aandelen opkomende markten’, zegt Van Zwol. ‘Een paar jaar geleden zeiden beleggers dat je die markten alleen maar actief kon volgen. Dat blijkt niet het geval. Ook op opkomende markten doen passieve fondsen het beter dan veel actieve fondsen.’

Hoe groter de instroom bij indexfondsen en etf’s, hoe luider de kritiek op deze passieve aanpak. Zo rijst de vraag in hoeverre duurzaam beleggen te combineren valt met een passieve beleggingsstijl. Een ander heikel punt is dat indexbeleggers gedwongen zijn hypes te volgen en een derde

vraagstuk is waar beleggers de grens moeten trekken tussen actief en passief. 

Pensioenfondsen en fondshuizen denken al lang niet meer zwart-wit over actief en passief. Veel pensioenfondsen hanteren het adagium ‘passief tenzij’. Ze verkiezen indexbeleggen boven actief beleggen, maar weten dat dat niet altijd mogelijk is. Ook veel fondshuizen wedden op twee paarden. Ze hebben zowel passieve als actieve fondsen op het schap. Zo lanceerde Fidelity, die te boek staat als actieve belegger, onlangs zes indexfondsen in Europa.

‘Een groot nadeel van passief beleggen is dat het op gespannen voet kan staan met duurzaam beleggen’, zegt Frans Verhaar, directeur Benelux bij bfinance, dat institutionele beleggers adviseert bij de managersselectie. ‘Een belegger die esg-criteria hanteert, wil meestal bedrijven kunnen uitsluiten. Een zuiver passieve belegger wil zijn tracking error zo laag mogelijk houden en belegt daardoor in de hele markt en zal niet uit een specifieke onderneming stappen.’ 

Maar duurzaam beleggen en een index nabootsen kunnen wel degelijk hand in hand gaan, is de overtuiging van veel pensioenfondsen en fondshuizen. Een recent voorbeeld is een semiactief Europees aandelenfonds dat BlackRock begin dit jaar introduceerde. Dit fonds sluit bedrijven uit die niet voldoen aan de tien ‘Global Compact Principles’ van de Verenigde Naties. Een verzoek van een relatief klein pensioenfonds leidde tot de ontwikkeling van dit fonds. Ondernemingspensioenfonds SCA, dat circa € 450 mln beheert, wilde duurzamer beleggen, maar de passieve aanpak met lage kosten niet overboord gooien. Een ander voorbeeld van passief én duurzaam is het ASR ESG IndexPlus Institutioneel Euro Bedrijfsobligatiefonds dat in minder dan een jaar € 500 miljoen heeft opgehaald. 

Engagement

Fondshuizen met veel indexfondsen of etf’s stellen dat duurzaamheid en passief beleggen elkaar niet bijten. ‘Hoewel we niet kunnen uitstappen,

kunnen we als actieve beleggers wel verbeteringen bij bedrijven bewerkstelligen’, zegt Wim van Zwol (foto), hoofd verkoop Noord-Europa bij Vanguard. Een dergelijk beïnvloedingsproces wordt engagement genoemd. ‘We vertegenwoordigen een hoop geld. Daar zijn bedrijven gevoelig voor.’

Een ander verwijt dat indexbeleggers voor de voeten wordt geworpen, is dat ze zeepbellen helpen opblazen. Geld dat automatisch stroomt naar

de duurste bedrijven en grootste sectoren verstoort de prijsvorming, is de kritiek. Mathias Neidert, hoofd onderzoek publieke markten bij bfinance, is hiervan overtuigd. ‘Indexgeld koopt zonder na te denken. Dat moet invloed hebben op de koersen en leiden tot onjuiste prijzen.’

Volgens Van Zwol klinkt dit bezwaar al sinds de opkomst van indexbeleggen, maar het is nooit aangetoond dat het zo werkt. ‘Zelfs in de VS waar passief veel groter is dan in Europa hoor ik niet dat koersen niet kloppen. Bovendien zijn het niet alleen passieve beleggers die handelen tegen die koersen.’ Van Zwol noemt Apple als voorbeeld. ‘Dat aandeel is hoog gewaardeerd, maar het is de prijs die beleggers ervoor willen neertellen. Vijf jaar geleden vonden critici Apple ook al te duur. Je kunt proberen te timen wanneer een aandeel of sector overgewaardeerd is, maar als je het mis hebt, ga je nat.’

Het zal Neidert van bfinance niet verbazen als er aandelenfondsen komen die inspelen op de invloed van indexbeleggers op de prijsvorming. ‘Dat zien we al gebeuren bij obligaties’, zegt Neidert.

Snel in de verkoop

‘Etf’s zijn in handen van beleggers met een korte beleggingshorizon, omdat ze ieder moment van de dag te verhandelen zijn. Dat betekent dat etf’s bij onrust op bijvoorbeeld de high yield-markt snel in de verkoop gaan. Omdat lang niet alle onderliggende obligaties in zo’n index op dat moment ook verhandelbaar zijn, wijken de etf’s uit naar de meer liquide leningen. Om die reden kopen sommige actieve beleggers juist de minder liquide leningen. Die worden minder hard geraakt in turbulente tijden.’

Bij de minder liquide vastrentende markten hebben passieve beleggers het sowieso moeilijk. ‘Etf’s scoren bij high yield slechter dan de index’, stelt Neidert. ‘De transactiekosten om die indices te volgen zijn relatief hoog. Passieve beleggers hebben onvoldoende manieren om die kosten goed te maken.’ Het is volgens Neidert van belang te achterhalen waarom veel pensioenbeleggers kiezen voor passieve fondsen. ‘Vaak draait het enkel om de lage tarieven en niet zozeer om het geloof dat passief de beste methode is. Als lage kosten het doel zijn, zijn er alternatieve producten voorhanden.’

Neidert doelt op vastrentende mandaten die aansluiten bij de verplichtingen van een pensioenfonds of verzekeraar. ‘Dan wordt afgesproken welke yield of duration passend is. Dit zijn zogeheten buy & maintainmandaten. Het verschil met buy & hold bij aandelen is dat bij obligaties coupons moeten worden herbelegd en sommige obligaties afgelost moeten worden. Het is zaak bij het herbeleggen rekening te houden met de afgesproken doelstelling. Het bijhouden van zo’n mandaat is na de start relatief eenvoudig en dus goedkoop.’

Vanguard is de eerste om te erkennen dat sommige markten zich niet direct lenen voor een passieve aanpak. ‘Bij elke beleggingscategorie onderzoeken we of een indexfonds zinvol is op de lange termijn. Bij high yield zien we vanwege de hoge transactiekosten geen reden een indexfonds te lanceren’, zegt Van Zwol.

Ondanks die grenzen blijft de trend dat passieve fondsen opduiken op steeds meer markten. ‘Neem aandelen opkomende markten’, zegt Van Zwol. ‘Een paar jaar geleden zeiden beleggers dat je die markten alleen maar actief kon volgen. Dat blijkt niet het geval. Ook op opkomende markten doen passieve fondsen het beter dan veel actieve fondsen.’

Hoe groter de instroom bij indexfondsen en etf’s, hoe luider de kritiek op deze passieve aanpak. Zo rijst de vraag in hoeverre duurzaam beleggen te combineren valt met een passieve beleggingsstijl. Een ander heikel punt is dat indexbeleggers gedwongen zijn hypes te volgen en een derde

vraagstuk is waar beleggers de grens moeten trekken tussen actief en passief. 

Pensioenfondsen en fondshuizen denken al lang niet meer zwart-wit over actief en passief. Veel pensioenfondsen hanteren het adagium ‘passief tenzij’. Ze verkiezen indexbeleggen boven actief beleggen, maar weten dat dat niet altijd mogelijk is. Ook veel fondshuizen wedden op twee paarden. Ze hebben zowel passieve als actieve fondsen op het schap. Zo lanceerde Fidelity, die te boek staat als actieve belegger, onlangs zes indexfondsen in Europa.

‘Een groot nadeel van passief beleggen is dat het op gespannen voet kan staan met duurzaam beleggen’, zegt Frans Verhaar, directeur Benelux bij bfinance, dat institutionele beleggers adviseert bij de managersselectie. ‘Een belegger die esg-criteria hanteert, wil meestal bedrijven kunnen uitsluiten. Een zuiver passieve belegger wil zijn tracking error zo laag mogelijk houden en belegt daardoor in de hele markt en zal niet uit een specifieke onderneming stappen.’ 

Maar duurzaam beleggen en een index nabootsen kunnen wel degelijk hand in hand gaan, is de overtuiging van veel pensioenfondsen en fondshuizen. Een recent voorbeeld is een semiactief Europees aandelenfonds dat BlackRock begin dit jaar introduceerde. Dit fonds sluit bedrijven uit die niet voldoen aan de tien ‘Global Compact Principles’ van de Verenigde Naties. Een verzoek van een relatief klein pensioenfonds leidde tot de ontwikkeling van dit fonds. Ondernemingspensioenfonds SCA, dat circa € 450 mln beheert, wilde duurzamer beleggen, maar de passieve aanpak met lage kosten niet overboord gooien. Een ander voorbeeld van passief én duurzaam is het ASR ESG IndexPlus Institutioneel Euro Bedrijfsobligatiefonds dat in minder dan een jaar € 500 miljoen heeft opgehaald. 

Engagement

Fondshuizen met veel indexfondsen of etf’s stellen dat duurzaamheid en passief beleggen elkaar niet bijten. ‘Hoewel we niet kunnen uitstappen,

kunnen we als actieve beleggers wel verbeteringen bij bedrijven bewerkstelligen’, zegt Wim van Zwol (foto), hoofd verkoop Noord-Europa bij Vanguard. Een dergelijk beïnvloedingsproces wordt engagement genoemd. ‘We vertegenwoordigen een hoop geld. Daar zijn bedrijven gevoelig voor.’

Een ander verwijt dat indexbeleggers voor de voeten wordt geworpen, is dat ze zeepbellen helpen opblazen. Geld dat automatisch stroomt naar

de duurste bedrijven en grootste sectoren verstoort de prijsvorming, is de kritiek. Mathias Neidert, hoofd onderzoek publieke markten bij bfinance, is hiervan overtuigd. ‘Indexgeld koopt zonder na te denken. Dat moet invloed hebben op de koersen en leiden tot onjuiste prijzen.’

Volgens Van Zwol klinkt dit bezwaar al sinds de opkomst van indexbeleggen, maar het is nooit aangetoond dat het zo werkt. ‘Zelfs in de VS waar passief veel groter is dan in Europa hoor ik niet dat koersen niet kloppen. Bovendien zijn het niet alleen passieve beleggers die handelen tegen die koersen.’ Van Zwol noemt Apple als voorbeeld. ‘Dat aandeel is hoog gewaardeerd, maar het is de prijs die beleggers ervoor willen neertellen. Vijf jaar geleden vonden critici Apple ook al te duur. Je kunt proberen te timen wanneer een aandeel of sector overgewaardeerd is, maar als je het mis hebt, ga je nat.’

Het zal Neidert van bfinance niet verbazen als er aandelenfondsen komen die inspelen op de invloed van indexbeleggers op de prijsvorming. ‘Dat zien we al gebeuren bij obligaties’, zegt Neidert.

Snel in de verkoop

‘Etf’s zijn in handen van beleggers met een korte beleggingshorizon, omdat ze ieder moment van de dag te verhandelen zijn. Dat betekent dat etf’s bij onrust op bijvoorbeeld de high yield-markt snel in de verkoop gaan. Omdat lang niet alle onderliggende obligaties in zo’n index op dat moment ook verhandelbaar zijn, wijken de etf’s uit naar de meer liquide leningen. Om die reden kopen sommige actieve beleggers juist de minder liquide leningen. Die worden minder hard geraakt in turbulente tijden.’

Bij de minder liquide vastrentende markten hebben passieve beleggers het sowieso moeilijk. ‘Etf’s scoren bij high yield slechter dan de index’, stelt Neidert. ‘De transactiekosten om die indices te volgen zijn relatief hoog. Passieve beleggers hebben onvoldoende manieren om die kosten goed te maken.’ Het is volgens Neidert van belang te achterhalen waarom veel pensioenbeleggers kiezen voor passieve fondsen. ‘Vaak draait het enkel om de lage tarieven en niet zozeer om het geloof dat passief de beste methode is. Als lage kosten het doel zijn, zijn er alternatieve producten voorhanden.’

Neidert doelt op vastrentende mandaten die aansluiten bij de verplichtingen van een pensioenfonds of verzekeraar. ‘Dan wordt afgesproken welke yield of duration passend is. Dit zijn zogeheten buy & maintainmandaten. Het verschil met buy & hold bij aandelen is dat bij obligaties coupons moeten worden herbelegd en sommige obligaties afgelost moeten worden. Het is zaak bij het herbeleggen rekening te houden met de afgesproken doelstelling. Het bijhouden van zo’n mandaat is na de start relatief eenvoudig en dus goedkoop.’

Vanguard is de eerste om te erkennen dat sommige markten zich niet direct lenen voor een passieve aanpak. ‘Bij elke beleggingscategorie onderzoeken we of een indexfonds zinvol is op de lange termijn. Bij high yield zien we vanwege de hoge transactiekosten geen reden een indexfonds te lanceren’, zegt Van Zwol.

Ondanks die grenzen blijft de trend dat passieve fondsen opduiken op steeds meer markten. ‘Neem aandelen opkomende markten’, zegt Van Zwol. ‘Een paar jaar geleden zeiden beleggers dat je die markten alleen maar actief kon volgen. Dat blijkt niet het geval. Ook op opkomende markten doen passieve fondsen het beter dan veel actieve fondsen.’

Hoe groter de instroom bij indexfondsen en etf’s, hoe luider de kritiek op deze passieve aanpak. Zo rijst de vraag in hoeverre duurzaam beleggen te combineren valt met een passieve beleggingsstijl. Een ander heikel punt is dat indexbeleggers gedwongen zijn hypes te volgen en een derde

vraagstuk is waar beleggers de grens moeten trekken tussen actief en passief. 

Pensioenfondsen en fondshuizen denken al lang niet meer zwart-wit over actief en passief. Veel pensioenfondsen hanteren het adagium ‘passief tenzij’. Ze verkiezen indexbeleggen boven actief beleggen, maar weten dat dat niet altijd mogelijk is. Ook veel fondshuizen wedden op twee paarden. Ze hebben zowel passieve als actieve fondsen op het schap. Zo lanceerde Fidelity, die te boek staat als actieve belegger, onlangs zes indexfondsen in Europa.

‘Een groot nadeel van passief beleggen is dat het op gespannen voet kan staan met duurzaam beleggen’, zegt Frans Verhaar, directeur Benelux bij bfinance, dat institutionele beleggers adviseert bij de managersselectie. ‘Een belegger die esg-criteria hanteert, wil meestal bedrijven kunnen uitsluiten. Een zuiver passieve belegger wil zijn tracking error zo laag mogelijk houden en belegt daardoor in de hele markt en zal niet uit een specifieke onderneming stappen.’ 

Maar duurzaam beleggen en een index nabootsen kunnen wel degelijk hand in hand gaan, is de overtuiging van veel pensioenfondsen en fondshuizen. Een recent voorbeeld is een semiactief Europees aandelenfonds dat BlackRock begin dit jaar introduceerde. Dit fonds sluit bedrijven uit die niet voldoen aan de tien ‘Global Compact Principles’ van de Verenigde Naties. Een verzoek van een relatief klein pensioenfonds leidde tot de ontwikkeling van dit fonds. Ondernemingspensioenfonds SCA, dat circa € 450 mln beheert, wilde duurzamer beleggen, maar de passieve aanpak met lage kosten niet overboord gooien. Een ander voorbeeld van passief én duurzaam is het ASR ESG IndexPlus Institutioneel Euro Bedrijfsobligatiefonds dat in minder dan een jaar € 500 miljoen heeft opgehaald. 

Engagement

Fondshuizen met veel indexfondsen of etf’s stellen dat duurzaamheid en passief beleggen elkaar niet bijten. ‘Hoewel we niet kunnen uitstappen,

kunnen we als actieve beleggers wel verbeteringen bij bedrijven bewerkstelligen’, zegt Wim van Zwol (foto), hoofd verkoop Noord-Europa bij Vanguard. Een dergelijk beïnvloedingsproces wordt engagement genoemd. ‘We vertegenwoordigen een hoop geld. Daar zijn bedrijven gevoelig voor.’

Een ander verwijt dat indexbeleggers voor de voeten wordt geworpen, is dat ze zeepbellen helpen opblazen. Geld dat automatisch stroomt naar

de duurste bedrijven en grootste sectoren verstoort de prijsvorming, is de kritiek. Mathias Neidert, hoofd onderzoek publieke markten bij bfinance, is hiervan overtuigd. ‘Indexgeld koopt zonder na te denken. Dat moet invloed hebben op de koersen en leiden tot onjuiste prijzen.’

Volgens Van Zwol klinkt dit bezwaar al sinds de opkomst van indexbeleggen, maar het is nooit aangetoond dat het zo werkt. ‘Zelfs in de VS waar passief veel groter is dan in Europa hoor ik niet dat koersen niet kloppen. Bovendien zijn het niet alleen passieve beleggers die handelen tegen die koersen.’ Van Zwol noemt Apple als voorbeeld. ‘Dat aandeel is hoog gewaardeerd, maar het is de prijs die beleggers ervoor willen neertellen. Vijf jaar geleden vonden critici Apple ook al te duur. Je kunt proberen te timen wanneer een aandeel of sector overgewaardeerd is, maar als je het mis hebt, ga je nat.’

Het zal Neidert van bfinance niet verbazen als er aandelenfondsen komen die inspelen op de invloed van indexbeleggers op de prijsvorming. ‘Dat zien we al gebeuren bij obligaties’, zegt Neidert.

Snel in de verkoop

‘Etf’s zijn in handen van beleggers met een korte beleggingshorizon, omdat ze ieder moment van de dag te verhandelen zijn. Dat betekent dat etf’s bij onrust op bijvoorbeeld de high yield-markt snel in de verkoop gaan. Omdat lang niet alle onderliggende obligaties in zo’n index op dat moment ook verhandelbaar zijn, wijken de etf’s uit naar de meer liquide leningen. Om die reden kopen sommige actieve beleggers juist de minder liquide leningen. Die worden minder hard geraakt in turbulente tijden.’

Bij de minder liquide vastrentende markten hebben passieve beleggers het sowieso moeilijk. ‘Etf’s scoren bij high yield slechter dan de index’, stelt Neidert. ‘De transactiekosten om die indices te volgen zijn relatief hoog. Passieve beleggers hebben onvoldoende manieren om die kosten goed te maken.’ Het is volgens Neidert van belang te achterhalen waarom veel pensioenbeleggers kiezen voor passieve fondsen. ‘Vaak draait het enkel om de lage tarieven en niet zozeer om het geloof dat passief de beste methode is. Als lage kosten het doel zijn, zijn er alternatieve producten voorhanden.’

Neidert doelt op vastrentende mandaten die aansluiten bij de verplichtingen van een pensioenfonds of verzekeraar. ‘Dan wordt afgesproken welke yield of duration passend is. Dit zijn zogeheten buy & maintainmandaten. Het verschil met buy & hold bij aandelen is dat bij obligaties coupons moeten worden herbelegd en sommige obligaties afgelost moeten worden. Het is zaak bij het herbeleggen rekening te houden met de afgesproken doelstelling. Het bijhouden van zo’n mandaat is na de start relatief eenvoudig en dus goedkoop.’

Vanguard is de eerste om te erkennen dat sommige markten zich niet direct lenen voor een passieve aanpak. ‘Bij elke beleggingscategorie onderzoeken we of een indexfonds zinvol is op de lange termijn. Bij high yield zien we vanwege de hoge transactiekosten geen reden een indexfonds te lanceren’, zegt Van Zwol.

Ondanks die grenzen blijft de trend dat passieve fondsen opduiken op steeds meer markten. ‘Neem aandelen opkomende markten’, zegt Van Zwol. ‘Een paar jaar geleden zeiden beleggers dat je die markten alleen maar actief kon volgen. Dat blijkt niet het geval. Ook op opkomende markten doen passieve fondsen het beter dan veel actieve fondsen.’

Hoe groter de instroom bij indexfondsen en etf’s, hoe luider de kritiek op deze passieve aanpak. Zo rijst de vraag in hoeverre duurzaam beleggen te combineren valt met een passieve beleggingsstijl. Een ander heikel punt is dat indexbeleggers gedwongen zijn hypes te volgen en een derde

vraagstuk is waar beleggers de grens moeten trekken tussen actief en passief. 

Pensioenfondsen en fondshuizen denken al lang niet meer zwart-wit over actief en passief. Veel pensioenfondsen hanteren het adagium ‘passief tenzij’. Ze verkiezen indexbeleggen boven actief beleggen, maar weten dat dat niet altijd mogelijk is. Ook veel fondshuizen wedden op twee paarden. Ze hebben zowel passieve als actieve fondsen op het schap. Zo lanceerde Fidelity, die te boek staat als actieve belegger, onlangs zes indexfondsen in Europa.

‘Een groot nadeel van passief beleggen is dat het op gespannen voet kan staan met duurzaam beleggen’, zegt Frans Verhaar, directeur Benelux bij bfinance, dat institutionele beleggers adviseert bij de managersselectie. ‘Een belegger die esg-criteria hanteert, wil meestal bedrijven kunnen uitsluiten. Een zuiver passieve belegger wil zijn tracking error zo laag mogelijk houden en belegt daardoor in de hele markt en zal niet uit een specifieke onderneming stappen.’ 

Maar duurzaam beleggen en een index nabootsen kunnen wel degelijk hand in hand gaan, is de overtuiging van veel pensioenfondsen en fondshuizen. Een recent voorbeeld is een semiactief Europees aandelenfonds dat BlackRock begin dit jaar introduceerde. Dit fonds sluit bedrijven uit die niet voldoen aan de tien ‘Global Compact Principles’ van de Verenigde Naties. Een verzoek van een relatief klein pensioenfonds leidde tot de ontwikkeling van dit fonds. Ondernemingspensioenfonds SCA, dat circa € 450 mln beheert, wilde duurzamer beleggen, maar de passieve aanpak met lage kosten niet overboord gooien. Een ander voorbeeld van passief én duurzaam is het ASR ESG IndexPlus Institutioneel Euro Bedrijfsobligatiefonds dat in minder dan een jaar € 500 miljoen heeft opgehaald. 

Engagement

Fondshuizen met veel indexfondsen of etf’s stellen dat duurzaamheid en passief beleggen elkaar niet bijten. ‘Hoewel we niet kunnen uitstappen,

kunnen we als actieve beleggers wel verbeteringen bij bedrijven bewerkstelligen’, zegt Wim van Zwol (foto), hoofd verkoop Noord-Europa bij Vanguard. Een dergelijk beïnvloedingsproces wordt engagement genoemd. ‘We vertegenwoordigen een hoop geld. Daar zijn bedrijven gevoelig voor.’

Een ander verwijt dat indexbeleggers voor de voeten wordt geworpen, is dat ze zeepbellen helpen opblazen. Geld dat automatisch stroomt naar

de duurste bedrijven en grootste sectoren verstoort de prijsvorming, is de kritiek. Mathias Neidert, hoofd onderzoek publieke markten bij bfinance, is hiervan overtuigd. ‘Indexgeld koopt zonder na te denken. Dat moet invloed hebben op de koersen en leiden tot onjuiste prijzen.’

Volgens Van Zwol klinkt dit bezwaar al sinds de opkomst van indexbeleggen, maar het is nooit aangetoond dat het zo werkt. ‘Zelfs in de VS waar passief veel groter is dan in Europa hoor ik niet dat koersen niet kloppen. Bovendien zijn het niet alleen passieve beleggers die handelen tegen die koersen.’ Van Zwol noemt Apple als voorbeeld. ‘Dat aandeel is hoog gewaardeerd, maar het is de prijs die beleggers ervoor willen neertellen. Vijf jaar geleden vonden critici Apple ook al te duur. Je kunt proberen te timen wanneer een aandeel of sector overgewaardeerd is, maar als je het mis hebt, ga je nat.’

Het zal Neidert van bfinance niet verbazen als er aandelenfondsen komen die inspelen op de invloed van indexbeleggers op de prijsvorming. ‘Dat zien we al gebeuren bij obligaties’, zegt Neidert.

Snel in de verkoop

‘Etf’s zijn in handen van beleggers met een korte beleggingshorizon, omdat ze ieder moment van de dag te verhandelen zijn. Dat betekent dat etf’s bij onrust op bijvoorbeeld de high yield-markt snel in de verkoop gaan. Omdat lang niet alle onderliggende obligaties in zo’n index op dat moment ook verhandelbaar zijn, wijken de etf’s uit naar de meer liquide leningen. Om die reden kopen sommige actieve beleggers juist de minder liquide leningen. Die worden minder hard geraakt in turbulente tijden.’

Bij de minder liquide vastrentende markten hebben passieve beleggers het sowieso moeilijk. ‘Etf’s scoren bij high yield slechter dan de index’, stelt Neidert. ‘De transactiekosten om die indices te volgen zijn relatief hoog. Passieve beleggers hebben onvoldoende manieren om die kosten goed te maken.’ Het is volgens Neidert van belang te achterhalen waarom veel pensioenbeleggers kiezen voor passieve fondsen. ‘Vaak draait het enkel om de lage tarieven en niet zozeer om het geloof dat passief de beste methode is. Als lage kosten het doel zijn, zijn er alternatieve producten voorhanden.’

Neidert doelt op vastrentende mandaten die aansluiten bij de verplichtingen van een pensioenfonds of verzekeraar. ‘Dan wordt afgesproken welke yield of duration passend is. Dit zijn zogeheten buy & maintainmandaten. Het verschil met buy & hold bij aandelen is dat bij obligaties coupons moeten worden herbelegd en sommige obligaties afgelost moeten worden. Het is zaak bij het herbeleggen rekening te houden met de afgesproken doelstelling. Het bijhouden van zo’n mandaat is na de start relatief eenvoudig en dus goedkoop.’

Vanguard is de eerste om te erkennen dat sommige markten zich niet direct lenen voor een passieve aanpak. ‘Bij elke beleggingscategorie onderzoeken we of een indexfonds zinvol is op de lange termijn. Bij high yield zien we vanwege de hoge transactiekosten geen reden een indexfonds te lanceren’, zegt Van Zwol.

Ondanks die grenzen blijft de trend dat passieve fondsen opduiken op steeds meer markten. ‘Neem aandelen opkomende markten’, zegt Van Zwol. ‘Een paar jaar geleden zeiden beleggers dat je die markten alleen maar actief kon volgen. Dat blijkt niet het geval. Ook op opkomende markten doen passieve fondsen het beter dan veel actieve fondsen.’

Hoe groter de instroom bij indexfondsen en etf’s, hoe luider de kritiek op deze passieve aanpak. Zo rijst de vraag in hoeverre duurzaam beleggen te combineren valt met een passieve beleggingsstijl. Een ander heikel punt is dat indexbeleggers gedwongen zijn hypes te volgen en een derde

vraagstuk is waar beleggers de grens moeten trekken tussen actief en passief. 

Pensioenfondsen en fondshuizen denken al lang niet meer zwart-wit over actief en passief. Veel pensioenfondsen hanteren het adagium ‘passief tenzij’. Ze verkiezen indexbeleggen boven actief beleggen, maar weten dat dat niet altijd mogelijk is. Ook veel fondshuizen wedden op twee paarden. Ze hebben zowel passieve als actieve fondsen op het schap. Zo lanceerde Fidelity, die te boek staat als actieve belegger, onlangs zes indexfondsen in Europa.

‘Een groot nadeel van passief beleggen is dat het op gespannen voet kan staan met duurzaam beleggen’, zegt Frans Verhaar, directeur Benelux bij bfinance, dat institutionele beleggers adviseert bij de managersselectie. ‘Een belegger die esg-criteria hanteert, wil meestal bedrijven kunnen uitsluiten. Een zuiver passieve belegger wil zijn tracking error zo laag mogelijk houden en belegt daardoor in de hele markt en zal niet uit een specifieke onderneming stappen.’ 

Maar duurzaam beleggen en een index nabootsen kunnen wel degelijk hand in hand gaan, is de overtuiging van veel pensioenfondsen en fondshuizen. Een recent voorbeeld is een semiactief Europees aandelenfonds dat BlackRock begin dit jaar introduceerde. Dit fonds sluit bedrijven uit die niet voldoen aan de tien ‘Global Compact Principles’ van de Verenigde Naties. Een verzoek van een relatief klein pensioenfonds leidde tot de ontwikkeling van dit fonds. Ondernemingspensioenfonds SCA, dat circa € 450 mln beheert, wilde duurzamer beleggen, maar de passieve aanpak met lage kosten niet overboord gooien. Een ander voorbeeld van passief én duurzaam is het ASR ESG IndexPlus Institutioneel Euro Bedrijfsobligatiefonds dat in minder dan een jaar € 500 miljoen heeft opgehaald. 

Engagement

Fondshuizen met veel indexfondsen of etf’s stellen dat duurzaamheid en passief beleggen elkaar niet bijten. ‘Hoewel we niet kunnen uitstappen,

kunnen we als actieve beleggers wel verbeteringen bij bedrijven bewerkstelligen’, zegt Wim van Zwol (foto), hoofd verkoop Noord-Europa bij Vanguard. Een dergelijk beïnvloedingsproces wordt engagement genoemd. ‘We vertegenwoordigen een hoop geld. Daar zijn bedrijven gevoelig voor.’

Een ander verwijt dat indexbeleggers voor de voeten wordt geworpen, is dat ze zeepbellen helpen opblazen. Geld dat automatisch stroomt naar

de duurste bedrijven en grootste sectoren verstoort de prijsvorming, is de kritiek. Mathias Neidert, hoofd onderzoek publieke markten bij bfinance, is hiervan overtuigd. ‘Indexgeld koopt zonder na te denken. Dat moet invloed hebben op de koersen en leiden tot onjuiste prijzen.’

Volgens Van Zwol klinkt dit bezwaar al sinds de opkomst van indexbeleggen, maar het is nooit aangetoond dat het zo werkt. ‘Zelfs in de VS waar passief veel groter is dan in Europa hoor ik niet dat koersen niet kloppen. Bovendien zijn het niet alleen passieve beleggers die handelen tegen die koersen.’ Van Zwol noemt Apple als voorbeeld. ‘Dat aandeel is hoog gewaardeerd, maar het is de prijs die beleggers ervoor willen neertellen. Vijf jaar geleden vonden critici Apple ook al te duur. Je kunt proberen te timen wanneer een aandeel of sector overgewaardeerd is, maar als je het mis hebt, ga je nat.’

Het zal Neidert van bfinance niet verbazen als er aandelenfondsen komen die inspelen op de invloed van indexbeleggers op de prijsvorming. ‘Dat zien we al gebeuren bij obligaties’, zegt Neidert.

Snel in de verkoop

‘Etf’s zijn in handen van beleggers met een korte beleggingshorizon, omdat ze ieder moment van de dag te verhandelen zijn. Dat betekent dat etf’s bij onrust op bijvoorbeeld de high yield-markt snel in de verkoop gaan. Omdat lang niet alle onderliggende obligaties in zo’n index op dat moment ook verhandelbaar zijn, wijken de etf’s uit naar de meer liquide leningen. Om die reden kopen sommige actieve beleggers juist de minder liquide leningen. Die worden minder hard geraakt in turbulente tijden.’

Bij de minder liquide vastrentende markten hebben passieve beleggers het sowieso moeilijk. ‘Etf’s scoren bij high yield slechter dan de index’, stelt Neidert. ‘De transactiekosten om die indices te volgen zijn relatief hoog. Passieve beleggers hebben onvoldoende manieren om die kosten goed te maken.’ Het is volgens Neidert van belang te achterhalen waarom veel pensioenbeleggers kiezen voor passieve fondsen. ‘Vaak draait het enkel om de lage tarieven en niet zozeer om het geloof dat passief de beste methode is. Als lage kosten het doel zijn, zijn er alternatieve producten voorhanden.’

Neidert doelt op vastrentende mandaten die aansluiten bij de verplichtingen van een pensioenfonds of verzekeraar. ‘Dan wordt afgesproken welke yield of duration passend is. Dit zijn zogeheten buy & maintainmandaten. Het verschil met buy & hold bij aandelen is dat bij obligaties coupons moeten worden herbelegd en sommige obligaties afgelost moeten worden. Het is zaak bij het herbeleggen rekening te houden met de afgesproken doelstelling. Het bijhouden van zo’n mandaat is na de start relatief eenvoudig en dus goedkoop.’

Vanguard is de eerste om te erkennen dat sommige markten zich niet direct lenen voor een passieve aanpak. ‘Bij elke beleggingscategorie onderzoeken we of een indexfonds zinvol is op de lange termijn. Bij high yield zien we vanwege de hoge transactiekosten geen reden een indexfonds te lanceren’, zegt Van Zwol.

Ondanks die grenzen blijft de trend dat passieve fondsen opduiken op steeds meer markten. ‘Neem aandelen opkomende markten’, zegt Van Zwol. ‘Een paar jaar geleden zeiden beleggers dat je die markten alleen maar actief kon volgen. Dat blijkt niet het geval. Ook op opkomende markten doen passieve fondsen het beter dan veel actieve fondsen.’

Hoe groter de instroom bij indexfondsen en etf’s, hoe luider de kritiek op deze passieve aanpak. Zo rijst de vraag in hoeverre duurzaam beleggen te combineren valt met een passieve beleggingsstijl. Een ander heikel punt is dat indexbeleggers gedwongen zijn hypes te volgen en een derde

vraagstuk is waar beleggers de grens moeten trekken tussen actief en passief. 

Pensioenfondsen en fondshuizen denken al lang niet meer zwart-wit over actief en passief. Veel pensioenfondsen hanteren het adagium ‘passief tenzij’. Ze verkiezen indexbeleggen boven actief beleggen, maar weten dat dat niet altijd mogelijk is. Ook veel fondshuizen wedden op twee paarden. Ze hebben zowel passieve als actieve fondsen op het schap. Zo lanceerde Fidelity, die te boek staat als actieve belegger, onlangs zes indexfondsen in Europa.

‘Een groot nadeel van passief beleggen is dat het op gespannen voet kan staan met duurzaam beleggen’, zegt Frans Verhaar, directeur Benelux bij bfinance, dat institutionele beleggers adviseert bij de managersselectie. ‘Een belegger die esg-criteria hanteert, wil meestal bedrijven kunnen uitsluiten. Een zuiver passieve belegger wil zijn tracking error zo laag mogelijk houden en belegt daardoor in de hele markt en zal niet uit een specifieke onderneming stappen.’ 

Maar duurzaam beleggen en een index nabootsen kunnen wel degelijk hand in hand gaan, is de overtuiging van veel pensioenfondsen en fondshuizen. Een recent voorbeeld is een semiactief Europees aandelenfonds dat BlackRock begin dit jaar introduceerde. Dit fonds sluit bedrijven uit die niet voldoen aan de tien ‘Global Compact Principles’ van de Verenigde Naties. Een verzoek van een relatief klein pensioenfonds leidde tot de ontwikkeling van dit fonds. Ondernemingspensioenfonds SCA, dat circa € 450 mln beheert, wilde duurzamer beleggen, maar de passieve aanpak met lage kosten niet overboord gooien. Een ander voorbeeld van passief én duurzaam is het ASR ESG IndexPlus Institutioneel Euro Bedrijfsobligatiefonds dat in minder dan een jaar € 500 miljoen heeft opgehaald. 

Engagement

Fondshuizen met veel indexfondsen of etf’s stellen dat duurzaamheid en passief beleggen elkaar niet bijten. ‘Hoewel we niet kunnen uitstappen,

kunnen we als actieve beleggers wel verbeteringen bij bedrijven bewerkstelligen’, zegt Wim van Zwol (foto), hoofd verkoop Noord-Europa bij Vanguard. Een dergelijk beïnvloedingsproces wordt engagement genoemd. ‘We vertegenwoordigen een hoop geld. Daar zijn bedrijven gevoelig voor.’

Een ander verwijt dat indexbeleggers voor de voeten wordt geworpen, is dat ze zeepbellen helpen opblazen. Geld dat automatisch stroomt naar

de duurste bedrijven en grootste sectoren verstoort de prijsvorming, is de kritiek. Mathias Neidert, hoofd onderzoek publieke markten bij bfinance, is hiervan overtuigd. ‘Indexgeld koopt zonder na te denken. Dat moet invloed hebben op de koersen en leiden tot onjuiste prijzen.’

Volgens Van Zwol klinkt dit bezwaar al sinds de opkomst van indexbeleggen, maar het is nooit aangetoond dat het zo werkt. ‘Zelfs in de VS waar passief veel groter is dan in Europa hoor ik niet dat koersen niet kloppen. Bovendien zijn het niet alleen passieve beleggers die handelen tegen die koersen.’ Van Zwol noemt Apple als voorbeeld. ‘Dat aandeel is hoog gewaardeerd, maar het is de prijs die beleggers ervoor willen neertellen. Vijf jaar geleden vonden critici Apple ook al te duur. Je kunt proberen te timen wanneer een aandeel of sector overgewaardeerd is, maar als je het mis hebt, ga je nat.’

Het zal Neidert van bfinance niet verbazen als er aandelenfondsen komen die inspelen op de invloed van indexbeleggers op de prijsvorming. ‘Dat zien we al gebeuren bij obligaties’, zegt Neidert.

Snel in de verkoop

‘Etf’s zijn in handen van beleggers met een korte beleggingshorizon, omdat ze ieder moment van de dag te verhandelen zijn. Dat betekent dat etf’s bij onrust op bijvoorbeeld de high yield-markt snel in de verkoop gaan. Omdat lang niet alle onderliggende obligaties in zo’n index op dat moment ook verhandelbaar zijn, wijken de etf’s uit naar de meer liquide leningen. Om die reden kopen sommige actieve beleggers juist de minder liquide leningen. Die worden minder hard geraakt in turbulente tijden.’

Bij de minder liquide vastrentende markten hebben passieve beleggers het sowieso moeilijk. ‘Etf’s scoren bij high yield slechter dan de index’, stelt Neidert. ‘De transactiekosten om die indices te volgen zijn relatief hoog. Passieve beleggers hebben onvoldoende manieren om die kosten goed te maken.’ Het is volgens Neidert van belang te achterhalen waarom veel pensioenbeleggers kiezen voor passieve fondsen. ‘Vaak draait het enkel om de lage tarieven en niet zozeer om het geloof dat passief de beste methode is. Als lage kosten het doel zijn, zijn er alternatieve producten voorhanden.’

Neidert doelt op vastrentende mandaten die aansluiten bij de verplichtingen van een pensioenfonds of verzekeraar. ‘Dan wordt afgesproken welke yield of duration passend is. Dit zijn zogeheten buy & maintainmandaten. Het verschil met buy & hold bij aandelen is dat bij obligaties coupons moeten worden herbelegd en sommige obligaties afgelost moeten worden. Het is zaak bij het herbeleggen rekening te houden met de afgesproken doelstelling. Het bijhouden van zo’n mandaat is na de start relatief eenvoudig en dus goedkoop.’

Vanguard is de eerste om te erkennen dat sommige markten zich niet direct lenen voor een passieve aanpak. ‘Bij elke beleggingscategorie onderzoeken we of een indexfonds zinvol is op de lange termijn. Bij high yield zien we vanwege de hoge transactiekosten geen reden een indexfonds te lanceren’, zegt Van Zwol.

Ondanks die grenzen blijft de trend dat passieve fondsen opduiken op steeds meer markten. ‘Neem aandelen opkomende markten’, zegt Van Zwol. ‘Een paar jaar geleden zeiden beleggers dat je die markten alleen maar actief kon volgen. Dat blijkt niet het geval. Ook op opkomende markten doen passieve fondsen het beter dan veel actieve fondsen.’

Hoe groter de instroom bij indexfondsen en etf’s, hoe luider de kritiek op deze passieve aanpak. Zo rijst de vraag in hoeverre duurzaam beleggen te combineren valt met een passieve beleggingsstijl. Een ander heikel punt is dat indexbeleggers gedwongen zijn hypes te volgen en een derde

vraagstuk is waar beleggers de grens moeten trekken tussen actief en passief. 

Pensioenfondsen en fondshuizen denken al lang niet meer zwart-wit over actief en passief. Veel pensioenfondsen hanteren het adagium ‘passief tenzij’. Ze verkiezen indexbeleggen boven actief beleggen, maar weten dat dat niet altijd mogelijk is. Ook veel fondshuizen wedden op twee paarden. Ze hebben zowel passieve als actieve fondsen op het schap. Zo lanceerde Fidelity, die te boek staat als actieve belegger, onlangs zes indexfondsen in Europa.

‘Een groot nadeel van passief beleggen is dat het op gespannen voet kan staan met duurzaam beleggen’, zegt Frans Verhaar, directeur Benelux bij bfinance, dat institutionele beleggers adviseert bij de managersselectie. ‘Een belegger die esg-criteria hanteert, wil meestal bedrijven kunnen uitsluiten. Een zuiver passieve belegger wil zijn tracking error zo laag mogelijk houden en belegt daardoor in de hele markt en zal niet uit een specifieke onderneming stappen.’ 

Maar duurzaam beleggen en een index nabootsen kunnen wel degelijk hand in hand gaan, is de overtuiging van veel pensioenfondsen en fondshuizen. Een recent voorbeeld is een semiactief Europees aandelenfonds dat BlackRock begin dit jaar introduceerde. Dit fonds sluit bedrijven uit die niet voldoen aan de tien ‘Global Compact Principles’ van de Verenigde Naties. Een verzoek van een relatief klein pensioenfonds leidde tot de ontwikkeling van dit fonds. Ondernemingspensioenfonds SCA, dat circa € 450 mln beheert, wilde duurzamer beleggen, maar de passieve aanpak met lage kosten niet overboord gooien. Een ander voorbeeld van passief én duurzaam is het ASR ESG IndexPlus Institutioneel Euro Bedrijfsobligatiefonds dat in minder dan een jaar € 500 miljoen heeft opgehaald. 

Engagement

Fondshuizen met veel indexfondsen of etf’s stellen dat duurzaamheid en passief beleggen elkaar niet bijten. ‘Hoewel we niet kunnen uitstappen, kunnen we als actieve beleggers wel verbeteringen bij bedrijven bewerkstelligen’, zegt Wim van Zwol (foto), hoofd verkoop Noord-Europa bij Vanguard. Een dergelijk beïnvloedingsproces wordt engagement genoemd. ‘We vertegenwoordigen een hoop geld. Daar zijn bedrijven gevoelig voor.’

Een ander verwijt dat indexbeleggers voor de voeten wordt geworpen, is dat ze zeepbellen helpen opblazen. Geld dat automatisch stroomt naar

de duurste bedrijven en grootste sectoren verstoort de prijsvorming, is de kritiek. Mathias Neidert, hoofd onderzoek publieke markten bij bfinance, is hiervan overtuigd. ‘Indexgeld koopt zonder na te denken. Dat moet invloed hebben op de koersen en leiden tot onjuiste prijzen.’

Volgens Van Zwol klinkt dit bezwaar al sinds de opkomst van indexbeleggen, maar het is nooit aangetoond dat het zo werkt. ‘Zelfs in de VS waar passief veel groter is dan in Europa hoor ik niet dat koersen niet kloppen. Bovendien zijn het niet alleen passieve beleggers die handelen tegen die koersen.’ Van Zwol noemt Apple als voorbeeld. ‘Dat aandeel is hoog gewaardeerd, maar het is de prijs die beleggers ervoor willen neertellen. Vijf jaar geleden vonden critici Apple ook al te duur. Je kunt proberen te timen wanneer een aandeel of sector overgewaardeerd is, maar als je het mis hebt, ga je nat.’

Het zal Neidert van bfinance niet verbazen als er aandelenfondsen komen die inspelen op de invloed van indexbeleggers op de prijsvorming. ‘Dat zien we al gebeuren bij obligaties’, zegt Neidert.

Snel in de verkoop

‘Etf’s zijn in handen van beleggers met een korte beleggingshorizon, omdat ze ieder moment van de dag te verhandelen zijn. Dat betekent dat etf’s bij onrust op bijvoorbeeld de high yield-markt snel in de verkoop gaan. Omdat lang niet alle onderliggende obligaties in zo’n index op dat moment ook verhandelbaar zijn, wijken de etf’s uit naar de meer liquide leningen. Om die reden kopen sommige actieve beleggers juist de minder liquide leningen. Die worden minder hard geraakt in turbulente tijden.’

Bij de minder liquide vastrentende markten hebben passieve beleggers het sowieso moeilijk. ‘Etf’s scoren bij high yield slechter dan de index’, stelt Neidert. ‘De transactiekosten om die indices te volgen zijn relatief hoog. Passieve beleggers hebben onvoldoende manieren om die kosten goed te maken.’ Het is volgens Neidert van belang te achterhalen waarom veel pensioenbeleggers kiezen voor passieve fondsen. ‘Vaak draait het enkel om de lage tarieven en niet zozeer om het geloof dat passief de beste methode is. Als lage kosten het doel zijn, zijn er alternatieve producten voorhanden.’

Neidert doelt op vastrentende mandaten die aansluiten bij de verplichtingen van een pensioenfonds of verzekeraar. ‘Dan wordt afgesproken welke yield of duration passend is. Dit zijn zogeheten buy & maintainmandaten. Het verschil met buy & hold bij aandelen is dat bij obligaties coupons moeten worden herbelegd en sommige obligaties afgelost moeten worden. Het is zaak bij het herbeleggen rekening te houden met de afgesproken doelstelling. Het bijhouden van zo’n mandaat is na de start relatief eenvoudig en dus goedkoop.’

Vanguard is de eerste om te erkennen dat sommige markten zich niet direct lenen voor een passieve aanpak. ‘Bij elke beleggingscategorie onderzoeken we of een indexfonds zinvol is op de lange termijn. Bij high yield zien we vanwege de hoge transactiekosten geen reden een indexfonds te lanceren’, zegt Van Zwol.

Ondanks die grenzen blijft de trend dat passieve fondsen opduiken op steeds meer markten. ‘Neem aandelen opkomende markten’, zegt Van Zwol. ‘Een paar jaar geleden zeiden beleggers dat je die markten alleen maar actief kon volgen. Dat blijkt niet het geval. Ook op opkomende markten doen passieve fondsen het beter dan veel actieve fondsen.’

Hoe groter de instroom bij indexfondsen en etf’s, hoe luider de kritiek op deze passieve aanpak. Zo rijst de vraag in hoeverre duurzaam beleggen te combineren valt met een passieve beleggingsstijl. Een ander heikel punt is dat indexbeleggers gedwongen zijn hypes te volgen en een derde

vraagstuk is waar beleggers de grens moeten trekken tussen actief en passief. 

Pensioenfondsen en fondshuizen denken al lang niet meer zwart-wit over actief en passief. Veel pensioenfondsen hanteren het adagium ‘passief tenzij’. Ze verkiezen indexbeleggen boven actief beleggen, maar weten dat dat niet altijd mogelijk is. Ook veel fondshuizen wedden op twee paarden. Ze hebben zowel passieve als actieve fondsen op het schap. Zo lanceerde Fidelity, die te boek staat als actieve belegger, onlangs zes indexfondsen in Europa.

‘Een groot nadeel van passief beleggen is dat het op gespannen voet kan staan met duurzaam beleggen’, zegt Frans Verhaar, directeur Benelux bij bfinance, dat institutionele beleggers adviseert bij de managersselectie. ‘Een belegger die esg-criteria hanteert, wil meestal bedrijven kunnen uitsluiten. Een zuiver passieve belegger wil zijn tracking error zo laag mogelijk houden en belegt daardoor in de hele markt en zal niet uit een specifieke onderneming stappen.’ 

Maar duurzaam beleggen en een index nabootsen kunnen wel degelijk hand in hand gaan, is de overtuiging van veel pensioenfondsen en fondshuizen. Een recent voorbeeld is een semiactief Europees aandelenfonds dat BlackRock begin dit jaar introduceerde. Dit fonds sluit bedrijven uit die niet voldoen aan de tien ‘Global Compact Principles’ van de Verenigde Naties. Een verzoek van een relatief klein pensioenfonds leidde tot de ontwikkeling van dit fonds. Ondernemingspensioenfonds SCA, dat circa € 450 mln beheert, wilde duurzamer beleggen, maar de passieve aanpak met lage kosten niet overboord gooien. Een ander voorbeeld van passief én duurzaam is het ASR ESG IndexPlus Institutioneel Euro Bedrijfsobligatiefonds dat in minder dan een jaar € 500 miljoen heeft opgehaald. 

Engagement

Fondshuizen met veel indexfondsen of etf’s stellen dat duurzaamheid en passief beleggen elkaar niet bijten. ‘Hoewel we niet kunnen uitstappen,

kunnen we als actieve beleggers wel verbeteringen bij bedrijven bewerkstelligen’, zegt Wim van Zwol (foto), hoofd verkoop Noord-Europa bij Vanguard. Een dergelijk beïnvloedingsproces wordt engagement genoemd. ‘We vertegenwoordigen een hoop geld. Daar zijn bedrijven gevoelig voor.’

Een ander verwijt dat indexbeleggers voor de voeten wordt geworpen, is dat ze zeepbellen helpen opblazen. Geld dat automatisch stroomt naar

de duurste bedrijven en grootste sectoren verstoort de prijsvorming, is de kritiek. Mathias Neidert, hoofd onderzoek publieke markten bij bfinance, is hiervan overtuigd. ‘Indexgeld koopt zonder na te denken. Dat moet invloed hebben op de koersen en leiden tot onjuiste prijzen.’

Volgens Van Zwol klinkt dit bezwaar al sinds de opkomst van indexbeleggen, maar het is nooit aangetoond dat het zo werkt. ‘Zelfs in de VS waar passief veel groter is dan in Europa hoor ik niet dat koersen niet kloppen. Bovendien zijn het niet alleen passieve beleggers die handelen tegen die koersen.’ Van Zwol noemt Apple als voorbeeld. ‘Dat aandeel is hoog gewaardeerd, maar het is de prijs die beleggers ervoor willen neertellen. Vijf jaar geleden vonden critici Apple ook al te duur. Je kunt proberen te timen wanneer een aandeel of sector overgewaardeerd is, maar als je het mis hebt, ga je nat.’

Het zal Neidert van bfinance niet verbazen als er aandelenfondsen komen die inspelen op de invloed van indexbeleggers op de prijsvorming. ‘Dat zien we al gebeuren bij obligaties’, zegt Neidert.

Snel in de verkoop

‘Etf’s zijn in handen van beleggers met een korte beleggingshorizon, omdat ze ieder moment van de dag te verhandelen zijn. Dat betekent dat etf’s bij onrust op bijvoorbeeld de high yield-markt snel in de verkoop gaan. Omdat lang niet alle onderliggende obligaties in zo’n index op dat moment ook verhandelbaar zijn, wijken de etf’s uit naar de meer liquide leningen. Om die reden kopen sommige actieve beleggers juist de minder liquide leningen. Die worden minder hard geraakt in turbulente tijden.’

Bij de minder liquide vastrentende markten hebben passieve beleggers het sowieso moeilijk. ‘Etf’s scoren bij high yield slechter dan de index’, stelt Neidert. ‘De transactiekosten om die indices te volgen zijn relatief hoog. Passieve beleggers hebben onvoldoende manieren om die kosten goed te maken.’ Het is volgens Neidert van belang te achterhalen waarom veel pensioenbeleggers kiezen voor passieve fondsen. ‘Vaak draait het enkel om de lage tarieven en niet zozeer om het geloof dat passief de beste methode is. Als lage kosten het doel zijn, zijn er alternatieve producten voorhanden.’

Neidert doelt op vastrentende mandaten die aansluiten bij de verplichtingen van een pensioenfonds of verzekeraar. ‘Dan wordt afgesproken welke yield of duration passend is. Dit zijn zogeheten buy & maintainmandaten. Het verschil met buy & hold bij aandelen is dat bij obligaties coupons moeten worden herbelegd en sommige obligaties afgelost moeten worden. Het is zaak bij het herbeleggen rekening te houden met de afgesproken doelstelling. Het bijhouden van zo’n mandaat is na de start relatief eenvoudig en dus goedkoop.’

Vanguard is de eerste om te erkennen dat sommige markten zich niet direct lenen voor een passieve aanpak. ‘Bij elke beleggingscategorie onderzoeken we of een indexfonds zinvol is op de lange termijn. Bij high yield zien we vanwege de hoge transactiekosten geen reden een indexfonds te lanceren’, zegt Van Zwol.

Ondanks die grenzen blijft de trend dat passieve fondsen opduiken op steeds meer markten. ‘Neem aandelen opkomende markten’, zegt Van Zwol. ‘Een paar jaar geleden zeiden beleggers dat je die markten alleen maar actief kon volgen. Dat blijkt niet het geval. Ook op opkomende markten doen passieve fondsen het beter dan veel actieve fondsen.’

Hoe groter de instroom bij indexfondsen en etf’s, hoe luider de kritiek op deze passieve aanpak. Zo rijst de vraag in hoeverre duurzaam beleggen te combineren valt met een passieve beleggingsstijl. Een ander heikel punt is dat indexbeleggers gedwongen zijn hypes te volgen en een derde

vraagstuk is waar beleggers de grens moeten trekken tussen actief en passief. 

Pensioenfondsen en fondshuizen denken al lang niet meer zwart-wit over actief en passief. Veel pensioenfondsen hanteren het adagium ‘passief tenzij’. Ze verkiezen indexbeleggen boven actief beleggen, maar weten dat dat niet altijd mogelijk is. Ook veel fondshuizen wedden op twee paarden. Ze hebben zowel passieve als actieve fondsen op het schap. Zo lanceerde Fidelity, die te boek staat als actieve belegger, onlangs zes indexfondsen in Europa.

‘Een groot nadeel van passief beleggen is dat het op gespannen voet kan staan met duurzaam beleggen’, zegt Frans Verhaar, directeur Benelux bij bfinance, dat institutionele beleggers adviseert bij de managersselectie. ‘Een belegger die esg-criteria hanteert, wil meestal bedrijven kunnen uitsluiten. Een zuiver passieve belegger wil zijn tracking error zo laag mogelijk houden en belegt daardoor in de hele markt en zal niet uit een specifieke onderneming stappen.’ 

Maar duurzaam beleggen en een index nabootsen kunnen wel degelijk hand in hand gaan, is de overtuiging van veel pensioenfondsen en fondshuizen. Een recent voorbeeld is een semiactief Europees aandelenfonds dat BlackRock begin dit jaar introduceerde. Dit fonds sluit bedrijven uit die niet voldoen aan de tien ‘Global Compact Principles’ van de Verenigde Naties. Een verzoek van een relatief klein pensioenfonds leidde tot de ontwikkeling van dit fonds. Ondernemingspensioenfonds SCA, dat circa € 450 mln beheert, wilde duurzamer beleggen, maar de passieve aanpak met lage kosten niet overboord gooien. Een ander voorbeeld van passief én duurzaam is het ASR ESG IndexPlus Institutioneel Euro Bedrijfsobligatiefonds dat in minder dan een jaar € 500 miljoen heeft opgehaald. 

Engagement

Fondshuizen met veel indexfondsen of etf’s stellen dat duurzaamheid en passief beleggen elkaar niet bijten. ‘Hoewel we niet kunnen uitstappen,

kunnen we als actieve beleggers wel verbeteringen bij bedrijven bewerkstelligen’, zegt Wim van Zwol (foto), hoofd verkoop Noord-Europa bij Vanguard. Een dergelijk beïnvloedingsproces wordt engagement genoemd. ‘We vertegenwoordigen een hoop geld. Daar zijn bedrijven gevoelig voor.’

Een ander verwijt dat indexbeleggers voor de voeten wordt geworpen, is dat ze zeepbellen helpen opblazen. Geld dat automatisch stroomt naar

de duurste bedrijven en grootste sectoren verstoort de prijsvorming, is de kritiek. Mathias Neidert, hoofd onderzoek publieke markten bij bfinance, is hiervan overtuigd. ‘Indexgeld koopt zonder na te denken. Dat moet invloed hebben op de koersen en leiden tot onjuiste prijzen.’

Volgens Van Zwol klinkt dit bezwaar al sinds de opkomst van indexbeleggen, maar het is nooit aangetoond dat het zo werkt. ‘Zelfs in de VS waar passief veel groter is dan in Europa hoor ik niet dat koersen niet kloppen. Bovendien zijn het niet alleen passieve beleggers die handelen tegen die koersen.’ Van Zwol noemt Apple als voorbeeld. ‘Dat aandeel is hoog gewaardeerd, maar het is de prijs die beleggers ervoor willen neertellen. Vijf jaar geleden vonden critici Apple ook al te duur. Je kunt proberen te timen wanneer een aandeel of sector overgewaardeerd is, maar als je het mis hebt, ga je nat.’

Het zal Neidert van bfinance niet verbazen als er aandelenfondsen komen die inspelen op de invloed van indexbeleggers op de prijsvorming. ‘Dat zien we al gebeuren bij obligaties’, zegt Neidert.

Snel in de verkoop

‘Etf’s zijn in handen van beleggers met een korte beleggingshorizon, omdat ze ieder moment van de dag te verhandelen zijn. Dat betekent dat etf’s bij onrust op bijvoorbeeld de high yield-markt snel in de verkoop gaan. Omdat lang niet alle onderliggende obligaties in zo’n index op dat moment ook verhandelbaar zijn, wijken de etf’s uit naar de meer liquide leningen. Om die reden kopen sommige actieve beleggers juist de minder liquide leningen. Die worden minder hard geraakt in turbulente tijden.’

Bij de minder liquide vastrentende markten hebben passieve beleggers het sowieso moeilijk. ‘Etf’s scoren bij high yield slechter dan de index’, stelt Neidert. ‘De transactiekosten om die indices te volgen zijn relatief hoog. Passieve beleggers hebben onvoldoende manieren om die kosten goed te maken.’ Het is volgens Neidert van belang te achterhalen waarom veel pensioenbeleggers kiezen voor passieve fondsen. ‘Vaak draait het enkel om de lage tarieven en niet zozeer om het geloof dat passief de beste methode is. Als lage kosten het doel zijn, zijn er alternatieve producten voorhanden.’

Neidert doelt op vastrentende mandaten die aansluiten bij de verplichtingen van een pensioenfonds of verzekeraar. ‘Dan wordt afgesproken welke yield of duration passend is. Dit zijn zogeheten buy & maintainmandaten. Het verschil met buy & hold bij aandelen is dat bij obligaties coupons moeten worden herbelegd en sommige obligaties afgelost moeten worden. Het is zaak bij het herbeleggen rekening te houden met de afgesproken doelstelling. Het bijhouden van zo’n mandaat is na de start relatief eenvoudig en dus goedkoop.’

Vanguard is de eerste om te erkennen dat sommige markten zich niet direct lenen voor een passieve aanpak. ‘Bij elke beleggingscategorie onderzoeken we of een indexfonds zinvol is op de lange termijn. Bij high yield zien we vanwege de hoge transactiekosten geen reden een indexfonds te lanceren’, zegt Van Zwol.

Ondanks die grenzen blijft de trend dat passieve fondsen opduiken op steeds meer markten. ‘Neem aandelen opkomende markten’, zegt Van Zwol. ‘Een paar jaar geleden zeiden beleggers dat je die markten alleen maar actief kon volgen. Dat blijkt niet het geval. Ook op opkomende markten doen passieve fondsen het beter dan veel actieve fondsen.’

Hoe groter de instroom bij indexfondsen en etf’s, hoe luider de kritiek op deze passieve aanpak. Zo rijst de vraag in hoeverre duurzaam beleggen te combineren valt met een passieve beleggingsstijl. Een ander heikel punt is dat indexbeleggers gedwongen zijn hypes te volgen en een derde

vraagstuk is waar beleggers de grens moeten trekken tussen actief en passief. 

Pensioenfondsen en fondshuizen denken al lang niet meer zwart-wit over actief en passief. Veel pensioenfondsen hanteren het adagium ‘passief tenzij’. Ze verkiezen indexbeleggen boven actief beleggen, maar weten dat dat niet altijd mogelijk is. Ook veel fondshuizen wedden op twee paarden. Ze hebben zowel passieve als actieve fondsen op het schap. Zo lanceerde Fidelity, die te boek staat als actieve belegger, onlangs zes indexfondsen in Europa.

‘Een groot nadeel van passief beleggen is dat het op gespannen voet kan staan met duurzaam beleggen’, zegt Frans Verhaar, directeur Benelux bij bfinance, dat institutionele beleggers adviseert bij de managersselectie. ‘Een belegger die esg-criteria hanteert, wil meestal bedrijven kunnen uitsluiten. Een zuiver passieve belegger wil zijn tracking error zo laag mogelijk houden en belegt daardoor in de hele markt en zal niet uit een specifieke onderneming stappen.’ 

Maar duurzaam beleggen en een index nabootsen kunnen wel degelijk hand in hand gaan, is de overtuiging van veel pensioenfondsen en fondshuizen. Een recent voorbeeld is een semiactief Europees aandelenfonds dat BlackRock begin dit jaar introduceerde. Dit fonds sluit bedrijven uit die niet voldoen aan de tien ‘Global Compact Principles’ van de Verenigde Naties. Een verzoek van een relatief klein pensioenfonds leidde tot de ontwikkeling van dit fonds. Ondernemingspensioenfonds SCA, dat circa € 450 mln beheert, wilde duurzamer beleggen, maar de passieve aanpak met lage kosten niet overboord gooien. Een ander voorbeeld van passief én duurzaam is het ASR ESG IndexPlus Institutioneel Euro Bedrijfsobligatiefonds dat in minder dan een jaar € 500 miljoen heeft opgehaald. 

Engagement

Fondshuizen met veel indexfondsen of etf’s stellen dat duurzaamheid en passief beleggen elkaar niet bijten. ‘Hoewel we niet kunnen uitstappen, kunnen we als actieve beleggers wel verbeteringen bij bedrijven bewerkstelligen’, zegt Wim van Zwol (foto), hoofd verkoop Noord-Europa bij Vanguard. Een dergelijk beïnvloedingsproces wordt engagement genoemd. ‘We vertegenwoordigen een hoop geld. Daar zijn bedrijven gevoelig voor.’

Een ander verwijt dat indexbeleggers voor de voeten wordt geworpen, is dat ze zeepbellen helpen opblazen. Geld dat automatisch stroomt naar

de duurste bedrijven en grootste sectoren verstoort de prijsvorming, is de kritiek. Mathias Neidert, hoofd onderzoek publieke markten bij bfinance, is hiervan overtuigd. ‘Indexgeld koopt zonder na te denken. Dat moet invloed hebben op de koersen en leiden tot onjuiste prijzen.’

Volgens Van Zwol klinkt dit bezwaar al sinds de opkomst van indexbeleggen, maar het is nooit aangetoond dat het zo werkt. ‘Zelfs in de VS waar passief veel groter is dan in Europa hoor ik niet dat koersen niet kloppen. Bovendien zijn het niet alleen passieve beleggers die handelen tegen die koersen.’ Van Zwol noemt Apple als voorbeeld. ‘Dat aandeel is hoog gewaardeerd, maar het is de prijs die beleggers ervoor willen neertellen. Vijf jaar geleden vonden critici Apple ook al te duur. Je kunt proberen te timen wanneer een aandeel of sector overgewaardeerd is, maar als je het mis hebt, ga je nat.’

Het zal Neidert van bfinance niet verbazen als er aandelenfondsen komen die inspelen op de invloed van indexbeleggers op de prijsvorming. ‘Dat zien we al gebeuren bij obligaties’, zegt Neidert.

Snel in de verkoop

‘Etf’s zijn in handen van beleggers met een korte beleggingshorizon, omdat ze ieder moment van de dag te verhandelen zijn. Dat betekent dat etf’s bij onrust op bijvoorbeeld de high yield-markt snel in de verkoop gaan. Omdat lang niet alle onderliggende obligaties in zo’n index op dat moment ook verhandelbaar zijn, wijken de etf’s uit naar de meer liquide leningen. Om die reden kopen sommige actieve beleggers juist de minder liquide leningen. Die worden minder hard geraakt in turbulente tijden.’

Bij de minder liquide vastrentende markten hebben passieve beleggers het sowieso moeilijk. ‘Etf’s scoren bij high yield slechter dan de index’, stelt Neidert. ‘De transactiekosten om die indices te volgen zijn relatief hoog. Passieve beleggers hebben onvoldoende manieren om die kosten goed te maken.’ Het is volgens Neidert van belang te achterhalen waarom veel pensioenbeleggers kiezen voor passieve fondsen. ‘Vaak draait het enkel om de lage tarieven en niet zozeer om het geloof dat passief de beste methode is. Als lage kosten het doel zijn, zijn er alternatieve producten voorhanden.’

Neidert doelt op vastrentende mandaten die aansluiten bij de verplichtingen van een pensioenfonds of verzekeraar. ‘Dan wordt afgesproken welke yield of duration passend is. Dit zijn zogeheten buy & maintainmandaten. Het verschil met buy & hold bij aandelen is dat bij obligaties coupons moeten worden herbelegd en sommige obligaties afgelost moeten worden. Het is zaak bij het herbeleggen rekening te houden met de afgesproken doelstelling. Het bijhouden van zo’n mandaat is na de start relatief eenvoudig en dus goedkoop.’

Vanguard is de eerste om te erkennen dat sommige markten zich niet direct lenen voor een passieve aanpak. ‘Bij elke beleggingscategorie onderzoeken we of een indexfonds zinvol is op de lange termijn. Bij high yield zien we vanwege de hoge transactiekosten geen reden een indexfonds te lanceren’, zegt Van Zwol.

Ondanks die grenzen blijft de trend dat passieve fondsen opduiken op steeds meer markten. ‘Neem aandelen opkomende markten’, zegt Van Zwol. ‘Een paar jaar geleden zeiden beleggers dat je die markten alleen maar actief kon volgen. Dat blijkt niet het geval. Ook op opkomende markten doen passieve fondsen het beter dan veel actieve fondsen.’

Hoe groter de instroom bij indexfondsen en etf’s, hoe luider de kritiek op deze passieve aanpak. Zo rijst de vraag in hoeverre duurzaam beleggen te combineren valt met een passieve beleggingsstijl. Een ander heikel punt is dat indexbeleggers gedwongen zijn hypes te volgen en een derde

vraagstuk is waar beleggers de grens moeten trekken tussen actief en passief. 

Pensioenfondsen en fondshuizen denken al lang niet meer zwart-wit over actief en passief. Veel pensioenfondsen hanteren het adagium ‘passief tenzij’. Ze verkiezen indexbeleggen boven actief beleggen, maar weten dat dat niet altijd mogelijk is. Ook veel fondshuizen wedden op twee paarden. Ze hebben zowel passieve als actieve fondsen op het schap. Zo lanceerde Fidelity, die te boek staat als actieve belegger, onlangs zes indexfondsen in Europa.

‘Een groot nadeel van passief beleggen is dat het op gespannen voet kan staan met duurzaam beleggen’, zegt Frans Verhaar, directeur Benelux bij bfinance, dat institutionele beleggers adviseert bij de managersselectie. ‘Een belegger die esg-criteria hanteert, wil meestal bedrijven kunnen uitsluiten. Een zuiver passieve belegger wil zijn tracking error zo laag mogelijk houden en belegt daardoor in de hele markt en zal niet uit een specifieke onderneming stappen.’ 

Maar duurzaam beleggen en een index nabootsen kunnen wel degelijk hand in hand gaan, is de overtuiging van veel pensioenfondsen en fondshuizen. Een recent voorbeeld is een semiactief Europees aandelenfonds dat BlackRock begin dit jaar introduceerde. Dit fonds sluit bedrijven uit die niet voldoen aan de tien ‘Global Compact Principles’ van de Verenigde Naties. Een verzoek van een relatief klein pensioenfonds leidde tot de ontwikkeling van dit fonds. Ondernemingspensioenfonds SCA, dat circa € 450 mln beheert, wilde duurzamer beleggen, maar de passieve aanpak met lage kosten niet overboord gooien. Een ander voorbeeld van passief én duurzaam is het ASR ESG IndexPlus Institutioneel Euro Bedrijfsobligatiefonds dat in minder dan een jaar € 500 miljoen heeft opgehaald. 

Engagement

Fondshuizen met veel indexfondsen of etf’s stellen dat duurzaamheid en passief beleggen elkaar niet bijten. ‘Hoewel we niet kunnen uitstappen,

kunnen we als actieve beleggers wel verbeteringen bij bedrijven bewerkstelligen’, zegt Wim van Zwol (foto), hoofd verkoop Noord-Europa bij Vanguard. Een dergelijk beïnvloedingsproces wordt engagement genoemd. ‘We vertegenwoordigen een hoop geld. Daar zijn bedrijven gevoelig voor.’

Een ander verwijt dat indexbeleggers voor de voeten wordt geworpen, is dat ze zeepbellen helpen opblazen. Geld dat automatisch stroomt naar

de duurste bedrijven en grootste sectoren verstoort de prijsvorming, is de kritiek. Mathias Neidert, hoofd onderzoek publieke markten bij bfinance, is hiervan overtuigd. ‘Indexgeld koopt zonder na te denken. Dat moet invloed hebben op de koersen en leiden tot onjuiste prijzen.’

Volgens Van Zwol klinkt dit bezwaar al sinds de opkomst van indexbeleggen, maar het is nooit aangetoond dat het zo werkt. ‘Zelfs in de VS waar passief veel groter is dan in Europa hoor ik niet dat koersen niet kloppen. Bovendien zijn het niet alleen passieve beleggers die handelen tegen die koersen.’ Van Zwol noemt Apple als voorbeeld. ‘Dat aandeel is hoog gewaardeerd, maar het is de prijs die beleggers ervoor willen neertellen. Vijf jaar geleden vonden critici Apple ook al te duur. Je kunt proberen te timen wanneer een aandeel of sector overgewaardeerd is, maar als je het mis hebt, ga je nat.’

Het zal Neidert van bfinance niet verbazen als er aandelenfondsen komen die inspelen op de invloed van indexbeleggers op de prijsvorming. ‘Dat zien we al gebeuren bij obligaties’, zegt Neidert.

Snel in de verkoop

‘Etf’s zijn in handen van beleggers met een korte beleggingshorizon, omdat ze ieder moment van de dag te verhandelen zijn. Dat betekent dat etf’s bij onrust op bijvoorbeeld de high yield-markt snel in de verkoop gaan. Omdat lang niet alle onderliggende obligaties in zo’n index op dat moment ook verhandelbaar zijn, wijken de etf’s uit naar de meer liquide leningen. Om die reden kopen sommige actieve beleggers juist de minder liquide leningen. Die worden minder hard geraakt in turbulente tijden.’

Bij de minder liquide vastrentende markten hebben passieve beleggers het sowieso moeilijk. ‘Etf’s scoren bij high yield slechter dan de index’, stelt Neidert. ‘De transactiekosten om die indices te volgen zijn relatief hoog. Passieve beleggers hebben onvoldoende manieren om die kosten goed te maken.’ Het is volgens Neidert van belang te achterhalen waarom veel pensioenbeleggers kiezen voor passieve fondsen. ‘Vaak draait het enkel om de lage tarieven en niet zozeer om het geloof dat passief de beste methode is. Als lage kosten het doel zijn, zijn er alternatieve producten voorhanden.’

Neidert doelt op vastrentende mandaten die aansluiten bij de verplichtingen van een pensioenfonds of verzekeraar. ‘Dan wordt afgesproken welke yield of duration passend is. Dit zijn zogeheten buy & maintainmandaten. Het verschil met buy & hold bij aandelen is dat bij obligaties coupons moeten worden herbelegd en sommige obligaties afgelost moeten worden. Het is zaak bij het herbeleggen rekening te houden met de afgesproken doelstelling. Het bijhouden van zo’n mandaat is na de start relatief eenvoudig en dus goedkoop.’

Vanguard is de eerste om te erkennen dat sommige markten zich niet direct lenen voor een passieve aanpak. ‘Bij elke beleggingscategorie onderzoeken we of een indexfonds zinvol is op de lange termijn. Bij high yield zien we vanwege de hoge transactiekosten geen reden een indexfonds te lanceren’, zegt Van Zwol.

Ondanks die grenzen blijft de trend dat passieve fondsen opduiken op steeds meer markten. ‘Neem aandelen opkomende markten’, zegt Van Zwol. ‘Een paar jaar geleden zeiden beleggers dat je die markten alleen maar actief kon volgen. Dat blijkt niet het geval. Ook op opkomende markten doen passieve fondsen het beter dan veel actieve fondsen.’

Hoe groter de instroom bij indexfondsen en etf’s, hoe luider de kritiek op deze passieve aanpak. Zo rijst de vraag in hoeverre duurzaam beleggen te combineren valt met een passieve beleggingsstijl. Een ander heikel punt is dat indexbeleggers gedwongen zijn hypes te volgen en een derde

vraagstuk is waar beleggers de grens moeten trekken tussen actief en passief. 

Pensioenfondsen en fondshuizen denken al lang niet meer zwart-wit over actief en passief. Veel pensioenfondsen hanteren het adagium ‘passief tenzij’. Ze verkiezen indexbeleggen boven actief beleggen, maar weten dat dat niet altijd mogelijk is. Ook veel fondshuizen wedden op twee paarden. Ze hebben zowel passieve als actieve fondsen op het schap. Zo lanceerde Fidelity, die te boek staat als actieve belegger, onlangs zes indexfondsen in Europa.

‘Een groot nadeel van passief beleggen is dat het op gespannen voet kan staan met duurzaam beleggen’, zegt Frans Verhaar, directeur Benelux bij bfinance, dat institutionele beleggers adviseert bij de managersselectie. ‘Een belegger die esg-criteria hanteert, wil meestal bedrijven kunnen uitsluiten. Een zuiver passieve belegger wil zijn tracking error zo laag mogelijk houden en belegt daardoor in de hele markt en zal niet uit een specifieke onderneming stappen.’ 

Maar duurzaam beleggen en een index nabootsen kunnen wel degelijk hand in hand gaan, is de overtuiging van veel pensioenfondsen en fondshuizen. Een recent voorbeeld is een semiactief Europees aandelenfonds dat BlackRock begin dit jaar introduceerde. Dit fonds sluit bedrijven uit die niet voldoen aan de tien ‘Global Compact Principles’ van de Verenigde Naties. Een verzoek van een relatief klein pensioenfonds leidde tot de ontwikkeling van dit fonds. Ondernemingspensioenfonds SCA, dat circa € 450 mln beheert, wilde duurzamer beleggen, maar de passieve aanpak met lage kosten niet overboord gooien. Een ander voorbeeld van passief én duurzaam is het ASR ESG IndexPlus Institutioneel Euro Bedrijfsobligatiefonds dat in minder dan een jaar € 500 miljoen heeft opgehaald. 

Engagement

Fondshuizen met veel indexfondsen of etf’s stellen dat duurzaamheid en passief beleggen elkaar niet bijten. ‘Hoewel we niet kunnen uitstappen,

kunnen we als actieve beleggers wel verbeteringen bij bedrijven bewerkstelligen’, zegt Wim van Zwol (foto), hoofd verkoop Noord-Europa bij Vanguard. Een dergelijk beïnvloedingsproces wordt engagement genoemd. ‘We vertegenwoordigen een hoop geld. Daar zijn bedrijven gevoelig voor.’

Een ander verwijt dat indexbeleggers voor de voeten wordt geworpen, is dat ze zeepbellen helpen opblazen. Geld dat automatisch stroomt naar

de duurste bedrijven en grootste sectoren verstoort de prijsvorming, is de kritiek. Mathias Neidert, hoofd onderzoek publieke markten bij bfinance, is hiervan overtuigd. ‘Indexgeld koopt zonder na te denken. Dat moet invloed hebben op de koersen en leiden tot onjuiste prijzen.’

Volgens Van Zwol klinkt dit bezwaar al sinds de opkomst van indexbeleggen, maar het is nooit aangetoond dat het zo werkt. ‘Zelfs in de VS waar passief veel groter is dan in Europa hoor ik niet dat koersen niet kloppen. Bovendien zijn het niet alleen passieve beleggers die handelen tegen die koersen.’ Van Zwol noemt Apple als voorbeeld. ‘Dat aandeel is hoog gewaardeerd, maar het is de prijs die beleggers ervoor willen neertellen. Vijf jaar geleden vonden critici Apple ook al te duur. Je kunt proberen te timen wanneer een aandeel of sector overgewaardeerd is, maar als je het mis hebt, ga je nat.’

Het zal Neidert van bfinance niet verbazen als er aandelenfondsen komen die inspelen op de invloed van indexbeleggers op de prijsvorming. ‘Dat zien we al gebeuren bij obligaties’, zegt Neidert.

Snel in de verkoop

‘Etf’s zijn in handen van beleggers met een korte beleggingshorizon, omdat ze ieder moment van de dag te verhandelen zijn. Dat betekent dat etf’s bij onrust op bijvoorbeeld de high yield-markt snel in de verkoop gaan. Omdat lang niet alle onderliggende obligaties in zo’n index op dat moment ook verhandelbaar zijn, wijken de etf’s uit naar de meer liquide leningen. Om die reden kopen sommige actieve beleggers juist de minder liquide leningen. Die worden minder hard geraakt in turbulente tijden.’

Bij de minder liquide vastrentende markten hebben passieve beleggers het sowieso moeilijk. ‘Etf’s scoren bij high yield slechter dan de index’, stelt Neidert. ‘De transactiekosten om die indices te volgen zijn relatief hoog. Passieve beleggers hebben onvoldoende manieren om die kosten goed te maken.’ Het is volgens Neidert van belang te achterhalen waarom veel pensioenbeleggers kiezen voor passieve fondsen. ‘Vaak draait het enkel om de lage tarieven en niet zozeer om het geloof dat passief de beste methode is. Als lage kosten het doel zijn, zijn er alternatieve producten voorhanden.’

Neidert doelt op vastrentende mandaten die aansluiten bij de verplichtingen van een pensioenfonds of verzekeraar. ‘Dan wordt afgesproken welke yield of duration passend is. Dit zijn zogeheten buy & maintainmandaten. Het verschil met buy & hold bij aandelen is dat bij obligaties coupons moeten worden herbelegd en sommige obligaties afgelost moeten worden. Het is zaak bij het herbeleggen rekening te houden met de afgesproken doelstelling. Het bijhouden van zo’n mandaat is na de start relatief eenvoudig en dus goedkoop.’

Vanguard is de eerste om te erkennen dat sommige markten zich niet direct lenen voor een passieve aanpak. ‘Bij elke beleggingscategorie onderzoeken we of een indexfonds zinvol is op de lange termijn. Bij high yield zien we vanwege de hoge transactiekosten geen reden een indexfonds te lanceren’, zegt Van Zwol.

Ondanks die grenzen blijft de trend dat passieve fondsen opduiken op steeds meer markten. ‘Neem aandelen opkomende markten’, zegt Van Zwol. ‘Een paar jaar geleden zeiden beleggers dat je die markten alleen maar actief kon volgen. Dat blijkt niet het geval. Ook op opkomende markten doen passieve fondsen het beter dan veel actieve fondsen.’

Hoe groter de instroom bij indexfondsen en etf’s, hoe luider de kritiek op deze passieve aanpak. Zo rijst de vraag in hoeverre duurzaam beleggen te combineren valt met een passieve beleggingsstijl. Een ander heikel punt is dat indexbeleggers gedwongen zijn hypes te volgen en een derde

vraagstuk is waar beleggers de grens moeten trekken tussen actief en passief. 

Pensioenfondsen en fondshuizen denken al lang niet meer zwart-wit over actief en passief. Veel pensioenfondsen hanteren het adagium ‘passief tenzij’. Ze verkiezen indexbeleggen boven actief beleggen, maar weten dat dat niet altijd mogelijk is. Ook veel fondshuizen wedden op twee paarden. Ze hebben zowel passieve als actieve fondsen op het schap. Zo lanceerde Fidelity, die te boek staat als actieve belegger, onlangs zes indexfondsen in Europa.

‘Een groot nadeel van passief beleggen is dat het op gespannen voet kan staan met duurzaam beleggen’, zegt Frans Verhaar, directeur Benelux bij bfinance, dat institutionele beleggers adviseert bij de managersselectie. ‘Een belegger die esg-criteria hanteert, wil meestal bedrijven kunnen uitsluiten. Een zuiver passieve belegger wil zijn tracking error zo laag mogelijk houden en belegt daardoor in de hele markt en zal niet uit een specifieke onderneming stappen.’ 

Maar duurzaam beleggen en een index nabootsen kunnen wel degelijk hand in hand gaan, is de overtuiging van veel pensioenfondsen en fondshuizen. Een recent voorbeeld is een semiactief Europees aandelenfonds dat BlackRock begin dit jaar introduceerde. Dit fonds sluit bedrijven uit die niet voldoen aan de tien ‘Global Compact Principles’ van de Verenigde Naties. Een verzoek van een relatief klein pensioenfonds leidde tot de ontwikkeling van dit fonds. Ondernemingspensioenfonds SCA, dat circa € 450 mln beheert, wilde duurzamer beleggen, maar de passieve aanpak met lage kosten niet overboord gooien. Een ander voorbeeld van passief én duurzaam is het ASR ESG IndexPlus Institutioneel Euro Bedrijfsobligatiefonds dat in minder dan een jaar € 500 miljoen heeft opgehaald. 

Engagement

Fondshuizen met veel indexfondsen of etf’s stellen dat duurzaamheid en passief beleggen elkaar niet bijten. ‘Hoewel we niet kunnen uitstappen,

kunnen we als actieve beleggers wel verbeteringen bij bedrijven bewerkstelligen’, zegt Wim van Zwol (foto), hoofd verkoop Noord-Europa bij Vanguard. Een dergelijk beïnvloedingsproces wordt engagement genoemd. ‘We vertegenwoordigen een hoop geld. Daar zijn bedrijven gevoelig voor.’

Een ander verwijt dat indexbeleggers voor de voeten wordt geworpen, is dat ze zeepbellen helpen opblazen. Geld dat automatisch stroomt naar

de duurste bedrijven en grootste sectoren verstoort de prijsvorming, is de kritiek. Mathias Neidert, hoofd onderzoek publieke markten bij bfinance, is hiervan overtuigd. ‘Indexgeld koopt zonder na te denken. Dat moet invloed hebben op de koersen en leiden tot onjuiste prijzen.’

Volgens Van Zwol klinkt dit bezwaar al sinds de opkomst van indexbeleggen, maar het is nooit aangetoond dat het zo werkt. ‘Zelfs in de VS waar passief veel groter is dan in Europa hoor ik niet dat koersen niet kloppen. Bovendien zijn het niet alleen passieve beleggers die handelen tegen die koersen.’ Van Zwol noemt Apple als voorbeeld. ‘Dat aandeel is hoog gewaardeerd, maar het is de prijs die beleggers ervoor willen neertellen. Vijf jaar geleden vonden critici Apple ook al te duur. Je kunt proberen te timen wanneer een aandeel of sector overgewaardeerd is, maar als je het mis hebt, ga je nat.’

Het zal Neidert van bfinance niet verbazen als er aandelenfondsen komen die inspelen op de invloed van indexbeleggers op de prijsvorming. ‘Dat zien we al gebeuren bij obligaties’, zegt Neidert.

Snel in de verkoop

‘Etf’s zijn in handen van beleggers met een korte beleggingshorizon, omdat ze ieder moment van de dag te verhandelen zijn. Dat betekent dat etf’s bij onrust op bijvoorbeeld de high yield-markt snel in de verkoop gaan. Omdat lang niet alle onderliggende obligaties in zo’n index op dat moment ook verhandelbaar zijn, wijken de etf’s uit naar de meer liquide leningen. Om die reden kopen sommige actieve beleggers juist de minder liquide leningen. Die worden minder hard geraakt in turbulente tijden.’

Bij de minder liquide vastrentende markten hebben passieve beleggers het sowieso moeilijk. ‘Etf’s scoren bij high yield slechter dan de index’, stelt Neidert. ‘De transactiekosten om die indices te volgen zijn relatief hoog. Passieve beleggers hebben onvoldoende manieren om die kosten goed te maken.’ Het is volgens Neidert van belang te achterhalen waarom veel pensioenbeleggers kiezen voor passieve fondsen. ‘Vaak draait het enkel om de lage tarieven en niet zozeer om het geloof dat passief de beste methode is. Als lage kosten het doel zijn, zijn er alternatieve producten voorhanden.’

Neidert doelt op vastrentende mandaten die aansluiten bij de verplichtingen van een pensioenfonds of verzekeraar. ‘Dan wordt afgesproken welke yield of duration passend is. Dit zijn zogeheten buy & maintainmandaten. Het verschil met buy & hold bij aandelen is dat bij obligaties coupons moeten worden herbelegd en sommige obligaties afgelost moeten worden. Het is zaak bij het herbeleggen rekening te houden met de afgesproken doelstelling. Het bijhouden van zo’n mandaat is na de start relatief eenvoudig en dus goedkoop.’

Vanguard is de eerste om te erkennen dat sommige markten zich niet direct lenen voor een passieve aanpak. ‘Bij elke beleggingscategorie onderzoeken we of een indexfonds zinvol is op de lange termijn. Bij high yield zien we vanwege de hoge transactiekosten geen reden een indexfonds te lanceren’, zegt Van Zwol.

Ondanks die grenzen blijft de trend dat passieve fondsen opduiken op steeds meer markten. ‘Neem aandelen opkomende markten’, zegt Van Zwol. ‘Een paar jaar geleden zeiden beleggers dat je die markten alleen maar actief kon volgen. Dat blijkt niet het geval. Ook op opkomende markten doen passieve fondsen het beter dan veel actieve fondsen.’

Hoe groter de instroom bij indexfondsen en etf’s, hoe luider de kritiek op deze passieve aanpak. Zo rijst de vraag in hoeverre duurzaam beleggen te combineren valt met een passieve beleggingsstijl. Een ander heikel punt is dat indexbeleggers gedwongen zijn hypes te volgen en een derde

vraagstuk is waar beleggers de grens moeten trekken tussen actief en passief. 

Pensioenfondsen en fondshuizen denken al lang niet meer zwart-wit over actief en passief. Veel pensioenfondsen hanteren het adagium ‘passief tenzij’. Ze verkiezen indexbeleggen boven actief beleggen, maar weten dat dat niet altijd mogelijk is. Ook veel fondshuizen wedden op twee paarden. Ze hebben zowel passieve als actieve fondsen op het schap. Zo lanceerde Fidelity, die te boek staat als actieve belegger, onlangs zes indexfondsen in Europa.

‘Een groot nadeel van passief beleggen is dat het op gespannen voet kan staan met duurzaam beleggen’, zegt Frans Verhaar, directeur Benelux bij bfinance, dat institutionele beleggers adviseert bij de managersselectie. ‘Een belegger die esg-criteria hanteert, wil meestal bedrijven kunnen uitsluiten. Een zuiver passieve belegger wil zijn tracking error zo laag mogelijk houden en belegt daardoor in de hele markt en zal niet uit een specifieke onderneming stappen.’ 

Maar duurzaam beleggen en een index nabootsen kunnen wel degelijk hand in hand gaan, is de overtuiging van veel pensioenfondsen en fondshuizen. Een recent voorbeeld is een semiactief Europees aandelenfonds dat BlackRock begin dit jaar introduceerde. Dit fonds sluit bedrijven uit die niet voldoen aan de tien ‘Global Compact Principles’ van de Verenigde Naties. Een verzoek van een relatief klein pensioenfonds leidde tot de ontwikkeling van dit fonds. Ondernemingspensioenfonds SCA, dat circa € 450 mln beheert, wilde duurzamer beleggen, maar de passieve aanpak met lage kosten niet overboord gooien. Een ander voorbeeld van passief én duurzaam is het ASR ESG IndexPlus Institutioneel Euro Bedrijfsobligatiefonds dat in minder dan een jaar € 500 miljoen heeft opgehaald. 

Engagement

Fondshuizen met veel indexfondsen of etf’s stellen dat duurzaamheid en passief beleggen elkaar niet bijten. ‘Hoewel we niet kunnen uitstappen,

kunnen we als actieve beleggers wel verbeteringen bij bedrijven bewerkstelligen’, zegt Wim van Zwol (foto), hoofd verkoop Noord-Europa bij Vanguard. Een dergelijk beïnvloedingsproces wordt engagement genoemd. ‘We vertegenwoordigen een hoop geld. Daar zijn bedrijven gevoelig voor.’

Een ander verwijt dat indexbeleggers voor de voeten wordt geworpen, is dat ze zeepbellen helpen opblazen. Geld dat automatisch stroomt naar

de duurste bedrijven en grootste sectoren verstoort de prijsvorming, is de kritiek. Mathias Neidert, hoofd onderzoek publieke markten bij bfinance, is hiervan overtuigd. ‘Indexgeld koopt zonder na te denken. Dat moet invloed hebben op de koersen en leiden tot onjuiste prijzen.’

Volgens Van Zwol klinkt dit bezwaar al sinds de opkomst van indexbeleggen, maar het is nooit aangetoond dat het zo werkt. ‘Zelfs in de VS waar passief veel groter is dan in Europa hoor ik niet dat koersen niet kloppen. Bovendien zijn het niet alleen passieve beleggers die handelen tegen die koersen.’ Van Zwol noemt Apple als voorbeeld. ‘Dat aandeel is hoog gewaardeerd, maar het is de prijs die beleggers ervoor willen neertellen. Vijf jaar geleden vonden critici Apple ook al te duur. Je kunt proberen te timen wanneer een aandeel of sector overgewaardeerd is, maar als je het mis hebt, ga je nat.’

Het zal Neidert van bfinance niet verbazen als er aandelenfondsen komen die inspelen op de invloed van indexbeleggers op de prijsvorming. ‘Dat zien we al gebeuren bij obligaties’, zegt Neidert.

Snel in de verkoop

‘Etf’s zijn in handen van beleggers met een korte beleggingshorizon, omdat ze ieder moment van de dag te verhandelen zijn. Dat betekent dat etf’s bij onrust op bijvoorbeeld de high yield-markt snel in de verkoop gaan. Omdat lang niet alle onderliggende obligaties in zo’n index op dat moment ook verhandelbaar zijn, wijken de etf’s uit naar de meer liquide leningen. Om die reden kopen sommige actieve beleggers juist de minder liquide leningen. Die worden minder hard geraakt in turbulente tijden.’

Bij de minder liquide vastrentende markten hebben passieve beleggers het sowieso moeilijk. ‘Etf’s scoren bij high yield slechter dan de index’, stelt Neidert. ‘De transactiekosten om die indices te volgen zijn relatief hoog. Passieve beleggers hebben onvoldoende manieren om die kosten goed te maken.’ Het is volgens Neidert van belang te achterhalen waarom veel pensioenbeleggers kiezen voor passieve fondsen. ‘Vaak draait het enkel om de lage tarieven en niet zozeer om het geloof dat passief de beste methode is. Als lage kosten het doel zijn, zijn er alternatieve producten voorhanden.’

Neidert doelt op vastrentende mandaten die aansluiten bij de verplichtingen van een pensioenfonds of verzekeraar. ‘Dan wordt afgesproken welke yield of duration passend is. Dit zijn zogeheten buy & maintainmandaten. Het verschil met buy & hold bij aandelen is dat bij obligaties coupons moeten worden herbelegd en sommige obligaties afgelost moeten worden. Het is zaak bij het herbeleggen rekening te houden met de afgesproken doelstelling. Het bijhouden van zo’n mandaat is na de start relatief eenvoudig en dus goedkoop.’

Vanguard is de eerste om te erkennen dat sommige markten zich niet direct lenen voor een passieve aanpak. ‘Bij elke beleggingscategorie onderzoeken we of een indexfonds zinvol is op de lange termijn. Bij high yield zien we vanwege de hoge transactiekosten geen reden een indexfonds te lanceren’, zegt Van Zwol.

Ondanks die grenzen blijft de trend dat passieve fondsen opduiken op steeds meer markten. ‘Neem aandelen opkomende markten’, zegt Van Zwol. ‘Een paar jaar geleden zeiden beleggers dat je die markten alleen maar actief kon volgen. Dat blijkt niet het geval. Ook op opkomende markten doen passieve fondsen het beter dan veel actieve fondsen.’

Hoe groter de instroom bij indexfondsen en etf’s, hoe luider de kritiek op deze passieve aanpak. Zo rijst de vraag in hoeverre duurzaam beleggen te combineren valt met een passieve beleggingsstijl. Een ander heikel punt is dat indexbeleggers gedwongen zijn hypes te volgen en een derde

vraagstuk is waar beleggers de grens moeten trekken tussen actief en passief. 

Pensioenfondsen en fondshuizen denken al lang niet meer zwart-wit over actief en passief. Veel pensioenfondsen hanteren het adagium ‘passief tenzij’. Ze verkiezen indexbeleggen boven actief beleggen, maar weten dat dat niet altijd mogelijk is. Ook veel fondshuizen wedden op twee paarden. Ze hebben zowel passieve als actieve fondsen op het schap. Zo lanceerde Fidelity, die te boek staat als actieve belegger, onlangs zes indexfondsen in Europa.

‘Een groot nadeel van passief beleggen is dat het op gespannen voet kan staan met duurzaam beleggen’, zegt Frans Verhaar, directeur Benelux bij bfinance, dat institutionele beleggers adviseert bij de managersselectie. ‘Een belegger die esg-criteria hanteert, wil meestal bedrijven kunnen uitsluiten. Een zuiver passieve belegger wil zijn tracking error zo laag mogelijk houden en belegt daardoor in de hele markt en zal niet uit een specifieke onderneming stappen.’ 

Maar duurzaam beleggen en een index nabootsen kunnen wel degelijk hand in hand gaan, is de overtuiging van veel pensioenfondsen en fondshuizen. Een recent voorbeeld is een semiactief Europees aandelenfonds dat BlackRock begin dit jaar introduceerde. Dit fonds sluit bedrijven uit die niet voldoen aan de tien ‘Global Compact Principles’ van de Verenigde Naties. Een verzoek van een relatief klein pensioenfonds leidde tot de ontwikkeling van dit fonds. Ondernemingspensioenfonds SCA, dat circa € 450 mln beheert, wilde duurzamer beleggen, maar de passieve aanpak met lage kosten niet overboord gooien. Een ander voorbeeld van passief én duurzaam is het ASR ESG IndexPlus Institutioneel Euro Bedrijfsobligatiefonds dat in minder dan een jaar € 500 miljoen heeft opgehaald. 

Engagement

Fondshuizen met veel indexfondsen of etf’s stellen dat duurzaamheid en passief beleggen elkaar niet bijten. ‘Hoewel we niet kunnen uitstappen, kunnen we als actieve beleggers wel verbeteringen bij bedrijven bewerkstelligen’, zegt Wim van Zwol (foto), hoofd verkoop Noord-Europa bij Vanguard. Een dergelijk beïnvloedingsproces wordt engagement genoemd. ‘We vertegenwoordigen een hoop geld. Daar zijn bedrijven gevoelig voor.’

Een ander verwijt dat indexbeleggers voor de voeten wordt geworpen, is dat ze zeepbellen helpen opblazen. Geld dat automatisch stroomt naar

de duurste bedrijven en grootste sectoren verstoort de prijsvorming, is de kritiek. Mathias Neidert, hoofd onderzoek publieke markten bij bfinance, is hiervan overtuigd. ‘Indexgeld koopt zonder na te denken. Dat moet invloed hebben op de koersen en leiden tot onjuiste prijzen.’

Volgens Van Zwol klinkt dit bezwaar al sinds de opkomst van indexbeleggen, maar het is nooit aangetoond dat het zo werkt. ‘Zelfs in de VS waar passief veel groter is dan in Europa hoor ik niet dat koersen niet kloppen. Bovendien zijn het niet alleen passieve beleggers die handelen tegen die koersen.’ Van Zwol noemt Apple als voorbeeld. ‘Dat aandeel is hoog gewaardeerd, maar het is de prijs die beleggers ervoor willen neertellen. Vijf jaar geleden vonden critici Apple ook al te duur. Je kunt proberen te timen wanneer een aandeel of sector overgewaardeerd is, maar als je het mis hebt, ga je nat.’

Het zal Neidert van bfinance niet verbazen als er aandelenfondsen komen die inspelen op de invloed van indexbeleggers op de prijsvorming. ‘Dat zien we al gebeuren bij obligaties’, zegt Neidert.

Snel in de verkoop

‘Etf’s zijn in handen van beleggers met een korte beleggingshorizon, omdat ze ieder moment van de dag te verhandelen zijn. Dat betekent dat etf’s bij onrust op bijvoorbeeld de high yield-markt snel in de verkoop gaan. Omdat lang niet alle onderliggende obligaties in zo’n index op dat moment ook verhandelbaar zijn, wijken de etf’s uit naar de meer liquide leningen. Om die reden kopen sommige actieve beleggers juist de minder liquide leningen. Die worden minder hard geraakt in turbulente tijden.’

Bij de minder liquide vastrentende markten hebben passieve beleggers het sowieso moeilijk. ‘Etf’s scoren bij high yield slechter dan de index’, stelt Neidert. ‘De transactiekosten om die indices te volgen zijn relatief hoog. Passieve beleggers hebben onvoldoende manieren om die kosten goed te maken.’ Het is volgens Neidert van belang te achterhalen waarom veel pensioenbeleggers kiezen voor passieve fondsen. ‘Vaak draait het enkel om de lage tarieven en niet zozeer om het geloof dat passief de beste methode is. Als lage kosten het doel zijn, zijn er alternatieve producten voorhanden.’

Neidert doelt op vastrentende mandaten die aansluiten bij de verplichtingen van een pensioenfonds of verzekeraar. ‘Dan wordt afgesproken welke yield of duration passend is. Dit zijn zogeheten buy & maintainmandaten. Het verschil met buy & hold bij aandelen is dat bij obligaties coupons moeten worden herbelegd en sommige obligaties afgelost moeten worden. Het is zaak bij het herbeleggen rekening te houden met de afgesproken doelstelling. Het bijhouden van zo’n mandaat is na de start relatief eenvoudig en dus goedkoop.’

Vanguard is de eerste om te erkennen dat sommige markten zich niet direct lenen voor een passieve aanpak. ‘Bij elke beleggingscategorie onderzoeken we of een indexfonds zinvol is op de lange termijn. Bij high yield zien we vanwege de hoge transactiekosten geen reden een indexfonds te lanceren’, zegt Van Zwol.

Ondanks die grenzen blijft de trend dat passieve fondsen opduiken op steeds meer markten. ‘Neem aandelen opkomende markten’, zegt Van Zwol. ‘Een paar jaar geleden zeiden beleggers dat je die markten alleen maar actief kon volgen. Dat blijkt niet het geval. Ook op opkomende markten doen passieve fondsen het beter dan veel actieve fondsen.’

Hoe groter de instroom bij indexfondsen en etf’s, hoe luider de kritiek op deze passieve aanpak. Zo rijst de vraag in hoeverre duurzaam beleggen te combineren valt met een passieve beleggingsstijl. Een ander heikel punt is dat indexbeleggers gedwongen zijn hypes te volgen en een derde

vraagstuk is waar beleggers de grens moeten trekken tussen actief en passief. 

Pensioenfondsen en fondshuizen denken al lang niet meer zwart-wit over actief en passief. Veel pensioenfondsen hanteren het adagium ‘passief tenzij’. Ze verkiezen indexbeleggen boven actief beleggen, maar weten dat dat niet altijd mogelijk is. Ook veel fondshuizen wedden op twee paarden. Ze hebben zowel passieve als actieve fondsen op het schap. Zo lanceerde Fidelity, die te boek staat als actieve belegger, onlangs zes indexfondsen in Europa.

‘Een groot nadeel van passief beleggen is dat het op gespannen voet kan staan met duurzaam beleggen’, zegt Frans Verhaar, directeur Benelux bij bfinance, dat institutionele beleggers adviseert bij de managersselectie. ‘Een belegger die esg-criteria hanteert, wil meestal bedrijven kunnen uitsluiten. Een zuiver passieve belegger wil zijn tracking error zo laag mogelijk houden en belegt daardoor in de hele markt en zal niet uit een specifieke onderneming stappen.’ 

Maar duurzaam beleggen en een index nabootsen kunnen wel degelijk hand in hand gaan, is de overtuiging van veel pensioenfondsen en fondshuizen. Een recent voorbeeld is een semiactief Europees aandelenfonds dat BlackRock begin dit jaar introduceerde. Dit fonds sluit bedrijven uit die niet voldoen aan de tien ‘Global Compact Principles’ van de Verenigde Naties. Een verzoek van een relatief klein pensioenfonds leidde tot de ontwikkeling van dit fonds. Ondernemingspensioenfonds SCA, dat circa € 450 mln beheert, wilde duurzamer beleggen, maar de passieve aanpak met lage kosten niet overboord gooien. Een ander voorbeeld van passief én duurzaam is het ASR ESG IndexPlus Institutioneel Euro Bedrijfsobligatiefonds dat in minder dan een jaar € 500 miljoen heeft opgehaald. 

Engagement

Fondshuizen met veel indexfondsen of etf’s stellen dat duurzaamheid en passief beleggen elkaar niet bijten. ‘Hoewel we niet kunnen uitstappen,

kunnen we als actieve beleggers wel verbeteringen bij bedrijven bewerkstelligen’, zegt Wim van Zwol (foto), hoofd verkoop Noord-Europa bij Vanguard. Een dergelijk beïnvloedingsproces wordt engagement genoemd. ‘We vertegenwoordigen een hoop geld. Daar zijn bedrijven gevoelig voor.’

Een ander verwijt dat indexbeleggers voor de voeten wordt geworpen, is dat ze zeepbellen helpen opblazen. Geld dat automatisch stroomt naar

de duurste bedrijven en grootste sectoren verstoort de prijsvorming, is de kritiek. Mathias Neidert, hoofd onderzoek publieke markten bij bfinance, is hiervan overtuigd. ‘Indexgeld koopt zonder na te denken. Dat moet invloed hebben op de koersen en leiden tot onjuiste prijzen.’

Volgens Van Zwol klinkt dit bezwaar al sinds de opkomst van indexbeleggen, maar het is nooit aangetoond dat het zo werkt. ‘Zelfs in de VS waar passief veel groter is dan in Europa hoor ik niet dat koersen niet kloppen. Bovendien zijn het niet alleen passieve beleggers die handelen tegen die koersen.’ Van Zwol noemt Apple als voorbeeld. ‘Dat aandeel is hoog gewaardeerd, maar het is de prijs die beleggers ervoor willen neertellen. Vijf jaar geleden vonden critici Apple ook al te duur. Je kunt proberen te timen wanneer een aandeel of sector overgewaardeerd is, maar als je het mis hebt, ga je nat.’

Het zal Neidert van bfinance niet verbazen als er aandelenfondsen komen die inspelen op de invloed van indexbeleggers op de prijsvorming. ‘Dat zien we al gebeuren bij obligaties’, zegt Neidert.

Snel in de verkoop

‘Etf’s zijn in handen van beleggers met een korte beleggingshorizon, omdat ze ieder moment van de dag te verhandelen zijn. Dat betekent dat etf’s bij onrust op bijvoorbeeld de high yield-markt snel in de verkoop gaan. Omdat lang niet alle onderliggende obligaties in zo’n index op dat moment ook verhandelbaar zijn, wijken de etf’s uit naar de meer liquide leningen. Om die reden kopen sommige actieve beleggers juist de minder liquide leningen. Die worden minder hard geraakt in turbulente tijden.’

Bij de minder liquide vastrentende markten hebben passieve beleggers het sowieso moeilijk. ‘Etf’s scoren bij high yield slechter dan de index’, stelt Neidert. ‘De transactiekosten om die indices te volgen zijn relatief hoog. Passieve beleggers hebben onvoldoende manieren om die kosten goed te maken.’ Het is volgens Neidert van belang te achterhalen waarom veel pensioenbeleggers kiezen voor passieve fondsen. ‘Vaak draait het enkel om de lage tarieven en niet zozeer om het geloof dat passief de beste methode is. Als lage kosten het doel zijn, zijn er alternatieve producten voorhanden.’

Neidert doelt op vastrentende mandaten die aansluiten bij de verplichtingen van een pensioenfonds of verzekeraar. ‘Dan wordt afgesproken welke yield of duration passend is. Dit zijn zogeheten buy & maintainmandaten. Het verschil met buy & hold bij aandelen is dat bij obligaties coupons moeten worden herbelegd en sommige obligaties afgelost moeten worden. Het is zaak bij het herbeleggen rekening te houden met de afgesproken doelstelling. Het bijhouden van zo’n mandaat is na de start relatief eenvoudig en dus goedkoop.’

Vanguard is de eerste om te erkennen dat sommige markten zich niet direct lenen voor een passieve aanpak. ‘Bij elke beleggingscategorie onderzoeken we of een indexfonds zinvol is op de lange termijn. Bij high yield zien we vanwege de hoge transactiekosten geen reden een indexfonds te lanceren’, zegt Van Zwol.

Ondanks die grenzen blijft de trend dat passieve fondsen opduiken op steeds meer markten. ‘Neem aandelen opkomende markten’, zegt Van Zwol. ‘Een paar jaar geleden zeiden beleggers dat je die markten alleen maar actief kon volgen. Dat blijkt niet het geval. Ook op opkomende markten doen passieve fondsen het beter dan veel actieve fondsen.’

Hoe groter de instroom bij indexfondsen en etf’s, hoe luider de kritiek op deze passieve aanpak. Zo rijst de vraag in hoeverre duurzaam beleggen te combineren valt met een passieve beleggingsstijl. Een ander heikel punt is dat indexbeleggers gedwongen zijn hypes te volgen en een derde

vraagstuk is waar beleggers de grens moeten trekken tussen actief en passief. 

Pensioenfondsen en fondshuizen denken al lang niet meer zwart-wit over actief en passief. Veel pensioenfondsen hanteren het adagium ‘passief tenzij’. Ze verkiezen indexbeleggen boven actief beleggen, maar weten dat dat niet altijd mogelijk is. Ook veel fondshuizen wedden op twee paarden. Ze hebben zowel passieve als actieve fondsen op het schap. Zo lanceerde Fidelity, die te boek staat als actieve belegger, onlangs zes indexfondsen in Europa.

‘Een groot nadeel van passief beleggen is dat het op gespannen voet kan staan met duurzaam beleggen’, zegt Frans Verhaar, directeur Benelux bij bfinance, dat institutionele beleggers adviseert bij de managersselectie. ‘Een belegger die esg-criteria hanteert, wil meestal bedrijven kunnen uitsluiten. Een zuiver passieve belegger wil zijn tracking error zo laag mogelijk houden en belegt daardoor in de hele markt en zal niet uit een specifieke onderneming stappen.’ 

Maar duurzaam beleggen en een index nabootsen kunnen wel degelijk hand in hand gaan, is de overtuiging van veel pensioenfondsen en fondshuizen. Een recent voorbeeld is een semiactief Europees aandelenfonds dat BlackRock begin dit jaar introduceerde. Dit fonds sluit bedrijven uit die niet voldoen aan de tien ‘Global Compact Principles’ van de Verenigde Naties. Een verzoek van een relatief klein pensioenfonds leidde tot de ontwikkeling van dit fonds. Ondernemingspensioenfonds SCA, dat circa € 450 mln beheert, wilde duurzamer beleggen, maar de passieve aanpak met lage kosten niet overboord gooien. Een ander voorbeeld van passief én duurzaam is het ASR ESG IndexPlus Institutioneel Euro Bedrijfsobligatiefonds dat in minder dan een jaar € 500 miljoen heeft opgehaald. 

Engagement

Fondshuizen met veel indexfondsen of etf’s stellen dat duurzaamheid en passief beleggen elkaar niet bijten. ‘Hoewel we niet kunnen uitstappen,

kunnen we als actieve beleggers wel verbeteringen bij bedrijven bewerkstelligen’, zegt Wim van Zwol (foto), hoofd verkoop Noord-Europa bij Vanguard. Een dergelijk beïnvloedingsproces wordt engagement genoemd. ‘We vertegenwoordigen een hoop geld. Daar zijn bedrijven gevoelig voor.’

Een ander verwijt dat indexbeleggers voor de voeten wordt geworpen, is dat ze zeepbellen helpen opblazen. Geld dat automatisch stroomt naar

de duurste bedrijven en grootste sectoren verstoort de prijsvorming, is de kritiek. Mathias Neidert, hoofd onderzoek publieke markten bij bfinance, is hiervan overtuigd. ‘Indexgeld koopt zonder na te denken. Dat moet invloed hebben op de koersen en leiden tot onjuiste prijzen.’

Volgens Van Zwol klinkt dit bezwaar al sinds de opkomst van indexbeleggen, maar het is nooit aangetoond dat het zo werkt. ‘Zelfs in de VS waar passief veel groter is dan in Europa hoor ik niet dat koersen niet kloppen. Bovendien zijn het niet alleen passieve beleggers die handelen tegen die koersen.’ Van Zwol noemt Apple als voorbeeld. ‘Dat aandeel is hoog gewaardeerd, maar het is de prijs die beleggers ervoor willen neertellen. Vijf jaar geleden vonden critici Apple ook al te duur. Je kunt proberen te timen wanneer een aandeel of sector overgewaardeerd is, maar als je het mis hebt, ga je nat.’

Het zal Neidert van bfinance niet verbazen als er aandelenfondsen komen die inspelen op de invloed van indexbeleggers op de prijsvorming. ‘Dat zien we al gebeuren bij obligaties’, zegt Neidert.

Snel in de verkoop

‘Etf’s zijn in handen van beleggers met een korte beleggingshorizon, omdat ze ieder moment van de dag te verhandelen zijn. Dat betekent dat etf’s bij onrust op bijvoorbeeld de high yield-markt snel in de verkoop gaan. Omdat lang niet alle onderliggende obligaties in zo’n index op dat moment ook verhandelbaar zijn, wijken de etf’s uit naar de meer liquide leningen. Om die reden kopen sommige actieve beleggers juist de minder liquide leningen. Die worden minder hard geraakt in turbulente tijden.’

Bij de minder liquide vastrentende markten hebben passieve beleggers het sowieso moeilijk. ‘Etf’s scoren bij high yield slechter dan de index’, stelt Neidert. ‘De transactiekosten om die indices te volgen zijn relatief hoog. Passieve beleggers hebben onvoldoende manieren om die kosten goed te maken.’ Het is volgens Neidert van belang te achterhalen waarom veel pensioenbeleggers kiezen voor passieve fondsen. ‘Vaak draait het enkel om de lage tarieven en niet zozeer om het geloof dat passief de beste methode is. Als lage kosten het doel zijn, zijn er alternatieve producten voorhanden.’

Neidert doelt op vastrentende mandaten die aansluiten bij de verplichtingen van een pensioenfonds of verzekeraar. ‘Dan wordt afgesproken welke yield of duration passend is. Dit zijn zogeheten buy & maintainmandaten. Het verschil met buy & hold bij aandelen is dat bij obligaties coupons moeten worden herbelegd en sommige obligaties afgelost moeten worden. Het is zaak bij het herbeleggen rekening te houden met de afgesproken doelstelling. Het bijhouden van zo’n mandaat is na de start relatief eenvoudig en dus goedkoop.’

Vanguard is de eerste om te erkennen dat sommige markten zich niet direct lenen voor een passieve aanpak. ‘Bij elke beleggingscategorie onderzoeken we of een indexfonds zinvol is op de lange termijn. Bij high yield zien we vanwege de hoge transactiekosten geen reden een indexfonds te lanceren’, zegt Van Zwol.

Ondanks die grenzen blijft de trend dat passieve fondsen opduiken op steeds meer markten. ‘Neem aandelen opkomende markten’, zegt Van Zwol. ‘Een paar jaar geleden zeiden beleggers dat je die markten alleen maar actief kon volgen. Dat blijkt niet het geval. Ook op opkomende markten doen passieve fondsen het beter dan veel actieve fondsen.’

Hoe groter de instroom bij indexfondsen en etf’s, hoe luider de kritiek op deze passieve aanpak. Zo rijst de vraag in hoeverre duurzaam beleggen te combineren valt met een passieve beleggingsstijl. Een ander heikel punt is dat indexbeleggers gedwongen zijn hypes te volgen en een derde

vraagstuk is waar beleggers de grens moeten trekken tussen actief en passief. 

Pensioenfondsen en fondshuizen denken al lang niet meer zwart-wit over actief en passief. Veel pensioenfondsen hanteren het adagium ‘passief tenzij’. Ze verkiezen indexbeleggen boven actief beleggen, maar weten dat dat niet altijd mogelijk is. Ook veel fondshuizen wedden op twee paarden. Ze hebben zowel passieve als actieve fondsen op het schap. Zo lanceerde Fidelity, die te boek staat als actieve belegger, onlangs zes indexfondsen in Europa.

‘Een groot nadeel van passief beleggen is dat het op gespannen voet kan staan met duurzaam beleggen’, zegt Frans Verhaar, directeur Benelux bij bfinance, dat institutionele beleggers adviseert bij de managersselectie. ‘Een belegger die esg-criteria hanteert, wil meestal bedrijven kunnen uitsluiten. Een zuiver passieve belegger wil zijn tracking error zo laag mogelijk houden en belegt daardoor in de hele markt en zal niet uit een specifieke onderneming stappen.’ 

Maar duurzaam beleggen en een index nabootsen kunnen wel degelijk hand in hand gaan, is de overtuiging van veel pensioenfondsen en fondshuizen. Een recent voorbeeld is een semiactief Europees aandelenfonds dat BlackRock begin dit jaar introduceerde. Dit fonds sluit bedrijven uit die niet voldoen aan de tien ‘Global Compact Principles’ van de Verenigde Naties. Een verzoek van een relatief klein pensioenfonds leidde tot de ontwikkeling van dit fonds. Ondernemingspensioenfonds SCA, dat circa € 450 mln beheert, wilde duurzamer beleggen, maar de passieve aanpak met lage kosten niet overboord gooien. Een ander voorbeeld van passief én duurzaam is het ASR ESG IndexPlus Institutioneel Euro Bedrijfsobligatiefonds dat in minder dan een jaar € 500 miljoen heeft opgehaald. 

Engagement

Fondshuizen met veel indexfondsen of etf’s stellen dat duurzaamheid en passief beleggen elkaar niet bijten. ‘Hoewel we niet kunnen uitstappen, kunnen we als actieve beleggers wel verbeteringen bij bedrijven bewerkstelligen’, zegt Wim van Zwol (foto), hoofd verkoop Noord-Europa bij Vanguard. Een dergelijk beïnvloedingsproces wordt engagement genoemd. ‘We vertegenwoordigen een hoop geld. Daar zijn bedrijven gevoelig voor.’

Een ander verwijt dat indexbeleggers voor de voeten wordt geworpen, is dat ze zeepbellen helpen opblazen. Geld dat automatisch stroomt naar

de duurste bedrijven en grootste sectoren verstoort de prijsvorming, is de kritiek. Mathias Neidert, hoofd onderzoek publieke markten bij bfinance, is hiervan overtuigd. ‘Indexgeld koopt zonder na te denken. Dat moet invloed hebben op de koersen en leiden tot onjuiste prijzen.’

Volgens Van Zwol klinkt dit bezwaar al sinds de opkomst van indexbeleggen, maar het is nooit aangetoond dat het zo werkt. ‘Zelfs in de VS waar passief veel groter is dan in Europa hoor ik niet dat koersen niet kloppen. Bovendien zijn het niet alleen passieve beleggers die handelen tegen die koersen.’ Van Zwol noemt Apple als voorbeeld. ‘Dat aandeel is hoog gewaardeerd, maar het is de prijs die beleggers ervoor willen neertellen. Vijf jaar geleden vonden critici Apple ook al te duur. Je kunt proberen te timen wanneer een aandeel of sector overgewaardeerd is, maar als je het mis hebt, ga je nat.’

Het zal Neidert van bfinance niet verbazen als er aandelenfondsen komen die inspelen op de invloed van indexbeleggers op de prijsvorming. ‘Dat zien we al gebeuren bij obligaties’, zegt Neidert.

Snel in de verkoop

‘Etf’s zijn in handen van beleggers met een korte beleggingshorizon, omdat ze ieder moment van de dag te verhandelen zijn. Dat betekent dat etf’s bij onrust op bijvoorbeeld de high yield-markt snel in de verkoop gaan. Omdat lang niet alle onderliggende obligaties in zo’n index op dat moment ook verhandelbaar zijn, wijken de etf’s uit naar de meer liquide leningen. Om die reden kopen sommige actieve beleggers juist de minder liquide leningen. Die worden minder hard geraakt in turbulente tijden.’

Bij de minder liquide vastrentende markten hebben passieve beleggers het sowieso moeilijk. ‘Etf’s scoren bij high yield slechter dan de index’, stelt Neidert. ‘De transactiekosten om die indices te volgen zijn relatief hoog. Passieve beleggers hebben onvoldoende manieren om die kosten goed te maken.’ Het is volgens Neidert van belang te achterhalen waarom veel pensioenbeleggers kiezen voor passieve fondsen. ‘Vaak draait het enkel om de lage tarieven en niet zozeer om het geloof dat passief de beste methode is. Als lage kosten het doel zijn, zijn er alternatieve producten voorhanden.’

Neidert doelt op vastrentende mandaten die aansluiten bij de verplichtingen van een pensioenfonds of verzekeraar. ‘Dan wordt afgesproken welke yield of duration passend is. Dit zijn zogeheten buy & maintainmandaten. Het verschil met buy & hold bij aandelen is dat bij obligaties coupons moeten worden herbelegd en sommige obligaties afgelost moeten worden. Het is zaak bij het herbeleggen rekening te houden met de afgesproken doelstelling. Het bijhouden van zo’n mandaat is na de start relatief eenvoudig en dus goedkoop.’

Vanguard is de eerste om te erkennen dat sommige markten zich niet direct lenen voor een passieve aanpak. ‘Bij elke beleggingscategorie onderzoeken we of een indexfonds zinvol is op de lange termijn. Bij high yield zien we vanwege de hoge transactiekosten geen reden een indexfonds te lanceren’, zegt Van Zwol.

Ondanks die grenzen blijft de trend dat passieve fondsen opduiken op steeds meer markten. ‘Neem aandelen opkomende markten’, zegt Van Zwol. ‘Een paar jaar geleden zeiden beleggers dat je die markten alleen maar actief kon volgen. Dat blijkt niet het geval. Ook op opkomende markten doen passieve fondsen het beter dan veel actieve fondsen.’

Hoe groter de instroom bij indexfondsen en etf’s, hoe luider de kritiek op deze passieve aanpak. Zo rijst de vraag in hoeverre duurzaam beleggen te combineren valt met een passieve beleggingsstijl. Een ander heikel punt is dat indexbeleggers gedwongen zijn hypes te volgen en een derde

vraagstuk is waar beleggers de grens moeten trekken tussen actief en passief. 

Pensioenfondsen en fondshuizen denken al lang niet meer zwart-wit over actief en passief. Veel pensioenfondsen hanteren het adagium ‘passief tenzij’. Ze verkiezen indexbeleggen boven actief beleggen, maar weten dat dat niet altijd mogelijk is. Ook veel fondshuizen wedden op twee paarden. Ze hebben zowel passieve als actieve fondsen op het schap. Zo lanceerde Fidelity, die te boek staat als actieve belegger, onlangs zes indexfondsen in Europa.

‘Een groot nadeel van passief beleggen is dat het op gespannen voet kan staan met duurzaam beleggen’, zegt Frans Verhaar, directeur Benelux bij bfinance, dat institutionele beleggers adviseert bij de managersselectie. ‘Een belegger die esg-criteria hanteert, wil meestal bedrijven kunnen uitsluiten. Een zuiver passieve belegger wil zijn tracking error zo laag mogelijk houden en belegt daardoor in de hele markt en zal niet uit een specifieke onderneming stappen.’ 

Maar duurzaam beleggen en een index nabootsen kunnen wel degelijk hand in hand gaan, is de overtuiging van veel pensioenfondsen en fondshuizen. Een recent voorbeeld is een semiactief Europees aandelenfonds dat BlackRock begin dit jaar introduceerde. Dit fonds sluit bedrijven uit die niet voldoen aan de tien ‘Global Compact Principles’ van de Verenigde Naties. Een verzoek van een relatief klein pensioenfonds leidde tot de ontwikkeling van dit fonds. Ondernemingspensioenfonds SCA, dat circa € 450 mln beheert, wilde duurzamer beleggen, maar de passieve aanpak met lage kosten niet overboord gooien. Een ander voorbeeld van passief én duurzaam is het ASR ESG IndexPlus Institutioneel Euro Bedrijfsobligatiefonds dat in minder dan een jaar € 500 miljoen heeft opgehaald. 

Engagement

Fondshuizen met veel indexfondsen of etf’s stellen dat duurzaamheid en passief beleggen elkaar niet bijten. ‘Hoewel we niet kunnen uitstappen, kunnen we als actieve beleggers wel verbeteringen bij bedrijven bewerkstelligen’, zegt Wim van Zwol (foto), hoofd verkoop Noord-Europa bij Vanguard. Een dergelijk beïnvloedingsproces wordt engagement genoemd. ‘We vertegenwoordigen een hoop geld. Daar zijn bedrijven gevoelig voor.’

Een ander verwijt dat indexbeleggers voor de voeten wordt geworpen, is dat ze zeepbellen helpen opblazen. Geld dat automatisch stroomt naar

de duurste bedrijven en grootste sectoren verstoort de prijsvorming, is de kritiek. Mathias Neidert, hoofd onderzoek publieke markten bij bfinance, is hiervan overtuigd. ‘Indexgeld koopt zonder na te denken. Dat moet invloed hebben op de koersen en leiden tot onjuiste prijzen.’

Volgens Van Zwol klinkt dit bezwaar al sinds de opkomst van indexbeleggen, maar het is nooit aangetoond dat het zo werkt. ‘Zelfs in de VS waar passief veel groter is dan in Europa hoor ik niet dat koersen niet kloppen. Bovendien zijn het niet alleen passieve beleggers die handelen tegen die koersen.’ Van Zwol noemt Apple als voorbeeld. ‘Dat aandeel is hoog gewaardeerd, maar het is de prijs die beleggers ervoor willen neertellen. Vijf jaar geleden vonden critici Apple ook al te duur. Je kunt proberen te timen wanneer een aandeel of sector overgewaardeerd is, maar als je het mis hebt, ga je nat.’

Het zal Neidert van bfinance niet verbazen als er aandelenfondsen komen die inspelen op de invloed van indexbeleggers op de prijsvorming. ‘Dat zien we al gebeuren bij obligaties’, zegt Neidert.

Snel in de verkoop

‘Etf’s zijn in handen van beleggers met een korte beleggingshorizon, omdat ze ieder moment van de dag te verhandelen zijn. Dat betekent dat etf’s bij onrust op bijvoorbeeld de high yield-markt snel in de verkoop gaan. Omdat lang niet alle onderliggende obligaties in zo’n index op dat moment ook verhandelbaar zijn, wijken de etf’s uit naar de meer liquide leningen. Om die reden kopen sommige actieve beleggers juist de minder liquide leningen. Die worden minder hard geraakt in turbulente tijden.’

Bij de minder liquide vastrentende markten hebben passieve beleggers het sowieso moeilijk. ‘Etf’s scoren bij high yield slechter dan de index’, stelt Neidert. ‘De transactiekosten om die indices te volgen zijn relatief hoog. Passieve beleggers hebben onvoldoende manieren om die kosten goed te maken.’ Het is volgens Neidert van belang te achterhalen waarom veel pensioenbeleggers kiezen voor passieve fondsen. ‘Vaak draait het enkel om de lage tarieven en niet zozeer om het geloof dat passief de beste methode is. Als lage kosten het doel zijn, zijn er alternatieve producten voorhanden.’

Neidert doelt op vastrentende mandaten die aansluiten bij de verplichtingen van een pensioenfonds of verzekeraar. ‘Dan wordt afgesproken welke yield of duration passend is. Dit zijn zogeheten buy & maintainmandaten. Het verschil met buy & hold bij aandelen is dat bij obligaties coupons moeten worden herbelegd en sommige obligaties afgelost moeten worden. Het is zaak bij het herbeleggen rekening te houden met de afgesproken doelstelling. Het bijhouden van zo’n mandaat is na de start relatief eenvoudig en dus goedkoop.’

Vanguard is de eerste om te erkennen dat sommige markten zich niet direct lenen voor een passieve aanpak. ‘Bij elke beleggingscategorie onderzoeken we of een indexfonds zinvol is op de lange termijn. Bij high yield zien we vanwege de hoge transactiekosten geen reden een indexfonds te lanceren’, zegt Van Zwol.

Ondanks die grenzen blijft de trend dat passieve fondsen opduiken op steeds meer markten. ‘Neem aandelen opkomende markten’, zegt Van Zwol. ‘Een paar jaar geleden zeiden beleggers dat je die markten alleen maar actief kon volgen. Dat blijkt niet het geval. Ook op opkomende markten doen passieve fondsen het beter dan veel actieve fondsen.’